Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Avasküler Nekroz Nedir? Kemik Enfarktüsü Neden Oluşur? Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Avasküler Nekroz Nedir? Kemik Enfarktüsü Neden Oluşur? Tedavi Seçenekleri Nelerdir? Flickr - Ana Abashidze
14 dakika
558
  • Tıp
  • Osteoloji
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Osteonecrosis
  • Türkçe Adı Avasküler Nekroz
  • İngilizce Adı Avascular Necrosis (Bone Infarction)
  • Latince Adı Osteonecrosis
  • ICD M87
  • Diğer İsimleri Osteonekroz, Aseptik Nekroz, Kemik Enfarktüsü, İskemik Kemik Nekrozu

Osteonekroz veya kemik enfarktüsü olarak da adlandırılan Avasküler Nekroz, kan akışının kesilmesi nedeniyle kemik bileşenlerinin hücresel ölümü olarak tanımlanır. Kemik yapıları daha sonra çökerek ağrı, eklem fonksiyon kaybı ve uzun süreli eklem hasarı ile sonuçlanır. Avasküler Nekroz ayrıca, osteonekroz, septik nekroz ve iskemik kemik nekrozu olarak da bilinir.

Avasküler Nekroz, genellikle femur ve humerus başları ve femur kondilleri gibi epifizi (uzun bir kemiğin kısmı) içerir; ancak küçük kemikler de etkilenebilir. Klinik pratikte Avasküler Nekroz en sık kalçada görülür. Avasküler Nekroz'un doğal seyri, patolojisi, patogenezi ve tedavisi ile ilgili mevcut verilerin çoğu femur başı nekrozu ile ilgilidir.

Bu Reklamı Kapat

Avasküler nekroz nedeniyle kıkırdak flebi gösteren femur başı. Total kalça protezi ameliyatı sonrası alınan örnek (sol kalça).
Avasküler nekroz nedeniyle kıkırdak flebi gösteren femur başı. Total kalça protezi ameliyatı sonrası alınan örnek (sol kalça).
Wikimedia Commons - Steven Fruitsmaak

Avasküler Nekroz çok sayıda koşulla ilişkilidir. Risk faktörleri arasında, kemik kırıkları, eklem çıkıkları, alkolizm ve yüksek dozda steroid kullanımı yer alır. Organ nakli alıcıları da özellikle Avasküler Nekroz geliştirme riski altındadır. Durum ayrıca açık bir sebep olmadan da ortaya çıkabilir.

Avasküler nekroz'un erken evrelerinde bulgular belirgin olmasa da, tanı için düz radyografi en uygun başlangıç görüntüleme çalışmasıdır. MR görüntüleme en duyarlı ve özgül görüntüleme yöntemidir. Erken teşhis ve uygun müdahale, eklem değiştirme ihtiyacını geciktirebilir. Bununla birlikte, çoğu hasta hastalık seyrinde geç başvurur. Tedavi olmadan, süreç neredeyse her zaman ilerleyicidir ve 5 yıl içinde eklem yıkımına yol açar. Erkekler kadınlardan daha sık etkilenir. En sık 30 ila 50 yaş arasındaki kişiler etkilenir.

Bu Reklamı Kapat

Patofizyoloji

Avasküler Nekroz'un patofizyolojisi tam olarak anlaşılmamasına rağmen, son ortak yol kemiğe kan akışının kesilmesidir. Avasküler Nekroz sıklıkla femur başı, karpals, talus ve humerus gibi tek bir terminal kan beslemesine sahip kemikleri etkiler. Osteonekrozun en erken patolojik özellikleri, hematopoietik hücrelerin ve adipositlerin nekrozu ve ardından interstisyel ilik ödemidir.

Osteosit nekrozu, yaklaşık 3 saatlik anoksiden sonra ortaya çıkar, ancak osteosit ölümünün histolojik belirtileri oksijen yoksunluğundan yaklaşık 24 ila 72 saat sonrasına kadar ortaya çıkmaz. Vasküler beslemenin kesilmesi ve bunun sonucunda kemik iliği, medüller kemik ve korteks nekrozunun aşağıda listelenen mekanizmalardan kaynaklandığı düşünülür:

  • Vasküler Oklüzyon: Bu, doğrudan travma (örneğin, kırık, çıkık), travmatik olmayan stres ve stres kırığı gibi faktörler yoluyla ekstraosseöz kan beslemesinin kesilmesi ile karakterizedir.
  • Değişen Lipid Metabolizması: Hayvan çalışmaları, artan serum lipid düzeylerinin femur başında lipid birikimine yol açarak femur hipertansiyonu ve iskemiye neden olduğu hipotezine yol açmıştır. Hayvanlarda lipid seviyesini düşüren ilaçlar bu süreci tersine çevirir. Kortikosteroid uygulaması, tavşanların femur başlarında yağ embolisi ile ilişkilendirilmiştir.
  • İntravasküler Pıhtılaşma: Pıhtılaşma sistemi bozuklukları Avasküler Nekroz'un patogenezinde rol oynar. Tipik olarak, ailesel trombofili, hiperkolesterolemi, allogreft organ reddi, diğer bozukluklar (örn. enfeksiyon, malignite) veya hamilelik tarafından tetiklenen ikincil bir olaydır.
  • İyileşme Süreci: Nekrotik kemik, osteoklastları, osteoblastları, histiyositleri ve vasküler elemanları içeren bir onarım sürecini tetikler. Osteoblastlar, ölü kemiğin üzerine yeni kemik oluşturarak nekrotik kemiğin revaskülarizasyonunu önleyen kalın bir yara izine yol açar ve sonuçta anormal eklem yeniden şekillenmesi ve eklem disfonksiyonu oluşur.
  • Primer Hücre Ölümü: Böbrek nakli hastalarında, ayrıca steroid alan hastalarda ve önemli miktarda alkol tüketen hastalarda Avasküler Nekroz'un diğer özellikleri olmaksızın osteosit ölümü görülmüştür.

Ancak, bireysel hastalar genellikle birden fazla risk faktörüne sahiptir; bu, Avasküler Nekroz'un patogenezinin muhtemelen çok faktörlü olduğunu gösterir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Belirti ve Semptomlar

Avasküler Nekroz asemptomatik olabilir ve bazen radyografilerde tesadüfen keşfedilebilir. Semptomlar etkilenen ekleme bağlıdır. Medüller enfarktüsler genellikle sessizdir ve el ve ayakların küçük kemiklerinin enfarktları sıklıkla semptomatiktir.

Etkilenen eklemdeki ağrı, lokasyondan bağımsız, tipik olarak Avasküler Nekroz'un ortaya çıkan semptomudur. Femur başı Avasküler Nekrozu olan hastalar sıklıkla ağırlık taşıma ile şiddetlenen kasık veya ön uyluk ağrısı bildirirler. Ağrı başlangıçta hafif olabilir ancak zamanla giderek kötüleşir ve daha sonra istirahatte veya geceleri ortaya çıkabilir. Gaucher Hastalığı ve hemoglobinopatilere bağlı olanlar gibi büyük enfarktüsler çok şiddetli ağrı ile ilişkilidir.

Başlangıçta, Avasküler Nekroz'un fizik muayene bulguları açıklayıcı olmayabilir. Anormal fiziksel bulgular, hastalığın yeri ve şiddetine bağlıdır. Kalçanın avasküler nekrozunun ilerlemesi ile eklem fonksiyonu bozulur ve hasta topallayarak yürüyebilir. Daha küçük, ağırlık taşımayan eklemlerin avasküler nekrozu tipik olarak önemli bir sakatlığa neden olmaz. Bulgular şunları içerebilir:

  • Avasküler Nekrozu olan hastalarda etkilenen kemik çevresinde hassasiyet olabilir,
  • Hem aktif hem de pasif eklem hareketleri kısıtlı ve ağrılı olabilir,
  • Etkilenen kemiklerin nekrozu ve kompresyon deformitesi nedeniyle bir sinir etkilenirse (sıkıştırılırsa) nörolojik bir eksiklik mevcut olabilir,
  • İlerlemiş Avasküler Nekroz, eklem deformitesine ve kas kaybına neden olabilir.

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Başlıca risk faktörleri kemik kırıkları, eklem çıkıkları, alkolizm ve yüksek doz steroid kullanımıdır. Diğer risk faktörleri arasında radyasyon tedavisi, kemoterapi ve organ nakli yer alır. Avasküler Nekroz ayrıca kanser, HIV enfeksiyonu, Gaucher Hastalığı ve Caisson Hastalığı (disbarik osteonekroz) ile ilişkilidir. Durum ayrıca idiyopatik (açık bir sebep olmadan) olabilir.

Altta yatan bir durum veya maruziyet ile ilişkili Avasküler Nekroz için tamımlanan diğer faktörler şunlardır:

Bu Reklamı Kapat

  • Travma,
  • Sistemik lupus eritematozus (antifosfolipid sendromu olan veya olmayan) ve diğer bağ dokusu hastalıkları,
  • Hemoglobinopatiler veya hemofilik bozukluklar (örneğin Orak Hücre Hastalığı, hemofili A veya B),
  • Osteoporoz ilaçları (bifosfonatlar, denosumab),
  • Hiperlipidemi (kolestrol yüksekliği),
  • Kemik rahatsızlıkları (femoral epifiz kayması, konjenital kalça displazisi, Legg-Calve-Perthes Hastalığı).

Teşhis Yöntemleri

Avasküler Nekroz'un tanısı, hasta öyküsü, klinik bulgular ve görüntüleme yöntemlerinin yardımı ile konulabilir.

Radyografi

Avasküler Nekroz'un erken evrelerinde düz radyografik bulgular dikkat çekici değildir. Bununla birlikte, Amerikan Radyoloji Koleji, kalça ağrısı ile başvuran Avasküler Nekroz riski taşıyan hastalarda pelvis röntgenini en uygun başlangıç ​​görüntüleme çalışması olarak görmektedir. Bu projeksiyonlardan sadece birinde eklem çökmesi veya kortikal çöküntü görülebileceğinden, hem pelvisin ön-arka görünümü hem de kalçanın kurbağa bacağı lateral görünümü gereklidir.

Çocuklarda, Avasküler Nekroz'un en erken radyografik bulguları aşağıdakileri içerir:

  • Daha küçük kemik çekirdeği,
  • Artan radyodansite,
  • Subkondral kırık,
  • Metafizyel radyolüsensiler.

Pediyatrik hastalarda sonraki bulgular, femur başı ve boynunun parçalanması, emilmesi, yeniden kemikleşmesi ve yeniden şekillenmesini içerir.

Bu Reklamı Kapat

Hafif-orta Avasküler Nekroz'da radyografiler skleroz ve kemik yoğunluğundaki değişiklikleri gösterir. İlerlemiş hastalıkta düzleşme, subkondral radyolüsent çizgiler (hilal işareti) ve femur başının çökmesi gibi kemik deformiteleri belirgindir.

Evreleme

Birkaç farklı evreleme sistemi geliştirilmiş ve kullanılmaya devam etmektedir. En önemli husus femur başı korteksinin çökmesidir. Çökmeden önce onarım ve tam kurtarma mümkün olabilir. Daha sonra, çöküş geri döndürülemez. Uluslararası Kemik Dolaşımı ve Kemik Nekrozu Birliği Adlandırma Alt Komitesinin fikir birliğine dayanan evreleme sistemi şu şekildedir:

  • Aşama 0:
  • Hasta asemptomatiktir,
  • Radyografi bulguları normaldir,
  • Histolojik bulgular osteonekrozu gösterir.
  • Aşama 1:
  • Hasta semptomatik olabilir veya olmayabilir,
  • Avasküler Nekroz'un MRG ve kemik tarama sonuçlarına göre muhtemel olduğu kabul edilir (tutulumun derecesine göre alt sınıflara ayrılabilir),
  • Histolojik bulgular anormaldir.
  • Aşama 2:
  • Hasta semptomatiktir,
  • Düz radyografi bulguları anormaldir ve osteopeni, osteoskleroz veya kistleri içerir,
  • Subkondral radyolüsensi yoktur,
  • MRG bulguları tanısaldır.
  • Aşama 3:
  • Hasta semptomatiktir,
  • Radyografik bulgular subkondral lusensi (hilal işareti) ve subkondral çökmeyi içerir,
  • Femur başının şekli genellikle radyografilerde ve BT taramalarında korunur.
  • Alt sınıflandırma hilalin boyutuna bağlıdır:
  • Aşama 3a: Hilal, eklem yüzeyinin %15'inden daha azdır,
  • Aşama 3b: Hilal eklem yüzeyinin %15-30'u kadardır,
  • Aşama 3c: Hilal eklem yüzeyinin %30'undan fazlasıdır.
  • Aşama 4:
  • Femur başında düzleşme veya çökme mevcuttur,
  • Eklem boşluğu düzensiz olabilir,
  • BT taraması radyografiden daha hassastır,
  • Alt sınıflandırma, çöken yüzeyin boyutuna bağlıdır:
  • Aşama 4a: Yüzeyin %15'inden azı çökmüştür,
  • Aşama 4b: Yüzeyin yaklaşık %15-30'u çökmüştür,
  • Aşama 4c: Yüzeyin %30'dan fazlası çökmüştür.
  • Aşama 5:
  • Radyografi bulguları eklem aralığında daralma, asetabulum sklerozlu osteoartrit ve marjinal osteofitleri içerir.
  • Aşama 6:
  • Bulgular, femur başı ve eklemin kapsamlı yıkımını içerir

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG)

MRG, genel duyarlılığı %90'ı aşan kalça Avasküler Nekrozu için en duyarlı ve spesifik görüntüleme prosedürüdür. MRG'nin özgüllüğü de çok yüksektir. Gadolinyum kullanımı özellikle erken teşhiste faydalıdır.

Radyonüklid kemik taramaları MRG'den daha az duyarlı ve spesifiktir ancak MRG'nin kontrendike olması durumunda inflamatuar aktiviteyi saptamak için kullanılabilir. Dizde spontan osteonekrozlu hastalarda, tipik değişikliklerin ortaya çıkmasından önceki zaman nedeniyle tanı zor olabilir. MRG diğer yöntemlere göre daha erken tanı sağlayabilir.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Türkiye Haritası: Siyasi, 70x100 cm, Çıtalı

Türkiye’nin mülki idari bölünüşünü gösterir. En güncel idari bölünüşlerinin yanında, ilçeler, bucaklar, nehirler, göller, barajlar, karayolları, demiryolları, denizyolları uluslararası kartografik standartlarda yer almaktadır. Ayrıca harita çift taraflı olup arka tarafı yazısız (dilsiz) haritadır.

Devamını Göster
₺48.00
Türkiye Haritası: Siyasi, 70x100 cm, Çıtalı

Femur başından sonra, humerus başının osteonekrozu, travmatik olmayan osteonekrozun en yaygın bölgesidir. Erken teşhis prognozu etkiler ve omuz osteonekrozu radyografilerde her zaman görülmez. Klinik olarak humerus başı osteonekrozu şüphesi olan ve radyografileri negatif olan hastalara MRG yapılmalıdır.

Radyonüklid Kemik Taraması

Erken dönem Avasküler Nekroz'da osteoblastik aktivite ve kan akımı artar; bu nedenle radyonüklid kemik taramasının duyarlılığı bu aşamada düz filmlerden daha iyidir. Azaltılmış alımın merkezi alanı, artan bir alım alanı ile çevrilidir. Bu fenomen halka işareti olarak bilinir ve nekrotik alanı çevreleyen reaktif bölgeyi gösterir.

Kemik taramasının sınırlamaları şunları içerir:

  • Avasküler Nekroz'un erken döneminde kemik taraması MRI'dan daha az duyarlıdır,
  • Bulgular spesifik değildir,
  • Hastalık iki taraflı ise sonuçları yorumlamak zordur; tek taraflı hastalıkta, karşılaştırma için sağlıklı taraf kullanılabilir.

Bilgisayarlı Tomografi (BT)

BT taramaları, azaltılmış zayıflamanın merkezi veya çevresel alanlarını gösterir. Yeniden biçimlendirilmiş sagital ve koronal görüntüler subkondral kırıkları ve eklem yüzeyinin çökmesini gösterir. Düz radyografik bulgular normal olduğunda BT bulguları kemik nekrozu ile ilişkili ince trabeküler düzensizlik gösterebilir. Eklem yüzeylerinin çökmesi veya burkulması daha ileri hastalığı gösterir ve tedavi seçimini etkiler.

Konvansiyonel radyografide olduğu gibi, BT kemik enfarktlarının tespitinde duyarlı değildir. Bununla birlikte, BT taramaları, düz radyografilerde olduğundan daha erken kemik enfarktüsünün teşhis edilmesine yardımcı olabilir. BT'nin kemik enfarktüsü tanısında duyarlılığı MRG ve kemik sintigrafisinden daha düşüktür.

Düz radyografide olduğu gibi, bir kemik enfarktüsünün erken BT özellikleri, özellikle uzun kemiklerin metafiz bölgesinde özgünlükten yoksundur. Belirsiz radyolüsensler enfeksiyonları ve neoplastik süreçleri taklit edebilir.

78 yaşındaki bir kadının BT taramasının koronal ve sagital düzlemleri . Omur içi vakum yarık işareti (beyaz ok) avasküler nekrozun bir işaretidir. Bir vertebral kompresyon kırığından sonra bir vertebral cismin avasküler nekrozu Kümmel Hastalığı olarak adlandırılır.
78 yaşındaki bir kadının BT taramasının koronal ve sagital düzlemleri . Omur içi vakum yarık işareti (beyaz ok) avasküler nekrozun bir işaretidir. Bir vertebral kompresyon kırığından sonra bir vertebral cismin avasküler nekrozu Kümmel Hastalığı olarak adlandırılır.
Wikimedia Commons - Mikael Häggström

BT taraması diğer tekniklerin tamamlayıcısıdır, ancak radyonüklid görüntüleme veya MRG kadar hassas değildir. Düz radyografik bulgular normal olduğunda BT taramaları kemik nekrozu ile birlikte ince trabeküler düzensizlik gösterebilir. Orak hücre hastalığı olan hastalarda kemik enfarktüsünü osteomiyelitten ayırmada ultrasonografi faydalı olabilir.

Histolojik Bulgular

Histoloji, Avasküler Nekroz tanısı için kriter standardıdır. Bununla birlikte, MRG gibi hassas invaziv olmayan yöntemlerin mevcudiyeti nedeniyle kemik biyopsisi rutin olarak yapılmamaktadır. Histolojik örnek genellikle ameliyat sırasında alınır, ancak bazen tanısal kemik biyopsisi sırasında da elde edilir. Hem kortikal kemikte hem de kemik eliğinde histolojik değişiklikler gözlenir.

Ayırıcı Tanı

Avasküler Nekroz'un ayırıcı tanısında dikkate alınması gereken sorunlar şunlardır:

  • İnflamatuar sinovit,
  • Kompleks bölgesel ağrı sendromu,
  • Kireçlenme,
  • Yumuşak doku travması (örn. Labral yırtık),
  • Osteomiyelit,
  • Neoplastik kemik koşulları,
  • Osteoporoz.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Avasküler Nekroz'un tıbbi yönetimi öncelikle hastalığın yeri ve ciddiyetine, ayrıca hastanın yaşına ve genel sağlığına bağlıdır. Tedavi sonuçları doğrudan hastalığın evresi ile ilişkilidir. Hiçbir tıbbi tedavinin hastalık sürecini önlemede veya durdurmada etkili olduğu kanıtlanmamıştır.

Bu Reklamı Kapat

Geleneksel önlemler, koltuk değneği ve ağrı kesici ilaçlar ve sınırlı ağırlık taşımayı içerir. İlgili segment %15'ten küçükse ve ağırlık taşıyan bölgeden uzaktaysa, bu yararlı olabilir ve makul bir başlangıç ​​hareketidir. Bazı durumlarda immobilizasyon (hareketsizleştirme, sabitleştirme) yardımcı olabilir (örneğin, distal femur veya tibia avasküler nekrozu). İlerlemiş Avasküler Nekroz'da hastalık seyri aktiviteden etkilenmez ve sonunda ameliyat gerektirir.

Cerrahi Prosedürler

Avasküler Nekroz'u tedavi etmek için çeşitli cerrahi prosedürler, değişken başarı ile uygulanmıştır. Avasküler Nekroz tedavisinde cerrahlar arasında hiçbir cerrahi işlem rızaya dayalı en iyi yöntem değildir. Avasküler Nekroz'un erken evrelerinde, kemik grefti ile veya kemik grefti olmadan kor dekompresyonu tipik olarak en uygun tedavi olarak kabul edilir. Kollaps, femur başı deformitesi ve sekonder osteoartrit ile karakterize geç evrelerde total kalça artroplastisi en uygun tedavidir.

Core Dekompresyon

Core dekompresyon, eklem yakınındaki ölü kemik bölgesinde cerrahi bir müdahale ile delik açılmasını içeren bir prosedürdür. Bu, basıncı azaltır, kan akışının artmasına izin verir ve kemik ya da eklem yıkımını yavaşlatır veya durdurur.

Core Dekompresyonu Uygulaması
Youtube

Araştırmacılar, core dekompresyonunun intramedüller basıncı azaltarak ve daha fazla iskemi ve ilerleyici eklem yıkımını önleyerek dolaşımı iyileştirdiğini öne sürüyorlar. En iyi sonuçlar, erken Avasküler Nekroz olan hastaları tedavi ederken elde edilir. Core dekompresyon ayrıca ağrı kontrolü için de etkilidir.

Bu Reklamı Kapat

Kemik Grefti

Kemik grefti seçenekleri, yapısal kortikal veya medüller kemik grefti ve kas-pedikül kemik grefti veya serbest vaskülarize fibular grefti içeren vaskülarize kemik grefti içerir. En iyi sonuçlar serbest vaskülarize kemik greftleri ile bildirilmiştir.

Kemik grefti aşağıdakilerle birleştirilir:

  • İskemi döngüsünü kesintiye uğratabilecek core dekompresyonu,
  • Femur başının revaskülarizasyonunu engelleyebilecek sekestrum eksizyonu,
  • Sınırlı ağırlık taşıma dönemi.

Total kalça artroplastisine kıyasla serbest vaskülarize greftlerin:

  • Avantajları
  • İyileşmiş femur başı daha fazla aktiviteye izin verebilir,
  • Yabancı cisimle ilişkili komplikasyon görülmez,
  • Avasküler Nekroz'un erken döneminde yapılırsa, femur başının ömür boyu hayatta kalması mümkündür,
  • Hastanın ileride total kalça artroplastisi seçeneği vardır.
  • Dezavantajları
  • Daha uzun iyileşme süresi,
  • Tam ağrıyı kesmede daha az etkinlik,
  • Değişken başarı oranı,
  • İlerlemiş hastalıkta etkinliği daha azdır.

Total Kalça Artroplastisi

Kalça protezi olarak da adlandırılan kalça artroplastisi, kalça ağrısını gidermek için yapılan cerrahi bir işlemdir. Kalça eklemi pelvis ve femurdan oluşur. Ameliyat, kalça eklemi parçalarının yapay implantlarla değiştirilmesini içerir. Prosedürün amacı, günlük aktivitelere devam etmenizi ve daha az ağrı ile egzersiz yapmanızı sağlamaktır.

Bu Reklamı Kapat

Total Kalça Artroplastisi
Youtube

İlerlemiş hastalığı olan çoğu hasta total kalça artroplastisi gerektirir. Çoğu genç hasta tekrar ameliyat gerektirse de, total kalça artroplastisi uzun yıllar boyunca mükemmel ağrı kesici sağlar.

İlaç Tedavisi

Avasküler Nekroz'un ilerlemesini önlediği kanıtlanmış hiçbir farmasötik tedavi yoktur. Genellikle ağrının giderilmesi için gerektiğinde analjezikler kullanılır.

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Avasküler Nekroz'un prognozu, tanı anındaki hastalık evresine ve altta yatan herhangi bir durumun varlığına bağlıdır. Hastaların %50'sinden fazlasının tanıdan sonraki 3 yıl içinde cerrahi tedaviye ihtiyacı vardır. Femur başı subkondral kollapsı olan hastaların yarısında karşı kalçada Avasküler Nekroz gelişir.

Prognozu kötü yönde etkileyen faktörler şunları içerir:

Bu Reklamı Kapat

  • 50 yaşından büyük yaş
  • Tanı anında ilerlemiş hastalık (3. evre veya daha kötü)
  • MR görüntülemede femur başının ağırlık taşıyan bölgesinin üçte birinden fazlasının nekrozu
  • Femur başının lateral tutulumu (medial lezyonlara kıyasla)
  • Kümülatif kortikosteroid dozu (kortikosteroid kaynaklı AVN) gibi değiştirilemeyen risk faktörleri

Komplikasyonlar

Avasküler Nekroz'un doğal seyri, subkondral nekroz, subkondral kırık ve kemiğin çökmesi, eklem yüzeyinin deformitesi ve osteoartriti içerir. Daha sonraki aşamalarda, skleroz ve eklemin tamamen tahrip olması meydana gelebilir. Kırık kaynamama ve ikincil kas kaybı potansiyel komplikasyonlardır.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Avasküler Nekroz genellikle 30 ila 50 yaş arasındaki erkekleri etkiler. En çok etkilenen bölge kalçadır; diğer bölgeler arasında karpals, tavus, femur, metatarsal, mandibula ve humerus bulunur. ABD'de her yıl yaklaşık 10.000 ila 20.000 kişi femur başında avasküler nekroz geliştirir.

Çoğu ülkede, Avasküler Nekroz'un insidansı ve prevalansı iyi bildirilmemiştir. Bir Japon araştırması, her yıl 2500-3300 kalça Avasküler Nekroz vakasının meydana geldiğini tahmin ediyor; bunların %34.7'si kortikosteroid kullanımına, %21.8'i alkol kötüye kullanımına ve %37.1'i idiyopatik mekanizmalara bağlıydı.

Avasküler Nekroz, ağırlıklı olarak Afrika ve Akdeniz kökenli insanlarda görülen Orak Hücre Hastalığı ve Hemoglobin S ve SC Hastalığı ile ilişkili vakalar dışında ırksal bir tercihe sahip değildir.

Bu Reklamı Kapat

Önlem Yöntemleri

Avasküler Nekroz gelişme riskini en aza indirmek ve sonuçları iyileştirmek için aşağıdaki önlemler alınabilir:

  • Sistemik kortikosteroidlerin minimum etkili dozda kullanılması (mümkünse, steroidden koruyucu ajanlar kullanılabilir).
  • Erken tanı ve tedavi önemlidir. Avasküler Nekroz ne kadar erken tespit edilirse, hastaya o kadar fazla tedavi (ve daha az invaziv) seçeneği sunulur.

Etimoloji

Kemik enfarktüsü için terminolojinin kullanımında önemli bir tekdüzelik eksikliği vardır. Kemik Enfarktüsü, kemik ve iliğin hücresel elementlerinin iskemik ölümünü ifade eder. Günümüzde "Avasküler Nekroz" terimi yaygın olarak kabul edilmekte ve kullanılmaktadır. Bununla birlikte, genel olarak kemik enfarktüsü, kemiğin metafizinde ve diyafizinde meydana gelen lezyonları ifade eder; epifizdeki lezyonlara Avasküler Nekroz denir.

Avasküler Nekroz, glukokortikoid (adrenal bezlerden günlük ritimde veya stres durumunda salgılanan steroid hormonları) fazlalığının iyi bilinen bir komplikasyonudur. Glukokortikoid kaynaklı osteonekroz ilk olarak 1957'de tanımlanmıştır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Sıkça Sorulan Sorular

Avasküler nekroz, lokal yaralanma (travma), ilaç yan etkileri veya hastalık sonucu lokalize kemik ölümüdür. Ciddi bir durumdur çünkü kemiğin ölü bölgeleri normal şekilde çalışmaz, zayıflar ve çökebilir.

Avasküler nekrozun birçok nedeni vardır, ancak büyük çoğunluğu etkilenen kemiğin travmatik yaralanmasından, kontrolsüz steroid ilaç kullanımından ya da aşırı alkol tüketiminden kaynaklanabilir.

Avasküler Nekroz ağrısız bir kemik anormalliği olarak başlar ve ağrısız kalabilir. Etkilenen eklemdeki ağrı genellikle Avasküler Nekrozun ilk belirtisidir. Alt ekstremite etkilendiğinde, bu, yürüme sırasında topallamaya neden olabilir. Kalça etkilenirse, özellikle yürürken kasık ağrısı yaygındır. Kalçadaki Avasküler Nekrozunun ilerlemesi ile kalça topu çöktüğü için, dönme veya yürüme ile yük taşıma sonrasında kalçada ağrı devam edebilir.

Avasküler Nekroz tanısı her zaman olmasa da sıklıkla X-ray teknikleri görüntüleme ile konulur. Düz film röntgen testi ile değişiklikler belirginleştiğinde, etkilenen kemikte önemli hasar oluşmuştur. Bu nedenle, röntgende görünen kemik değişiklikleri, daha ileri bir aşama bulgusu olarak kabul edilir. Avasküler nekrozun erken belirtileri MR taraması veya nükleer kemik taraması ile tespit edilebilir.

Avasküler Nekrozdan etkilenen kemiğin yaralanmasını önlemek tedavinin ilk aşamasıdır. Sigara ve alkol kullanımını kesmek de hastalığın ilerlemesini en aza indirmek için esastır. Ağrıyı azalttığı ve fonksiyonu iyileştirdiği için ilaç tedavisi de seçenekler arasındadır. Diğer tedavi seçenekleri arasında cerrahi prosedürler yer alır.

Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/08/2022 16:58:14 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12123

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Kemik
Zehirli Mantar
Hominidae
Yılan
Dalga
Uzay Aracı
Dünya Dışı Yaşam
Toprak
Işık Hızı
Köpek
Transkripsiyon
Psikoloji
Eşcinsellik
Ekoloji
Çevre
Asit
Vücut
Dna
Kozmoloji
Skeptisizm
İnsanın Evrimi
Yaşlılık
Retrovirüs
Yayılım
Albert Einstein
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.