Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Atalarımızın Y Kromozomu, Neandertaller'in Y Kromozomunun Yerini Aldı!

Atalarımızın Y Kromozomu, Neandertaller'in Y Kromozomunun Yerini Aldı! The Scientist
5 dakika
5,117
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Science dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, Neandertaller'in Y kromozomu, modern insanın Y kromozomuna, Avrasya'da Neandertaller ile aynı dönemde yaşayan bir başka arkaik hominin olan Denisovalılar'dan daha çok benziyordu![1]

Bu, çekirdek genomunun diğer kromozomlar üzerinden yapılan analizleriyle tezat oluşturuyor: Yaygın genom analizlerine göre Neandertaller ve Denisovalılar, modern insanların atalarından ayrılmış bir soydaki kardeş gruplardır. Araştırmacıların analizi, Denisovalılardan elde edilen en eski Y kromozomu verileriyle, Neandertaller'e ait ilk geniş kapsamlı Y kromozom verilerine dayanıyor. Buna göre, daha eski Neandertaller'in Denisovan-benzeri bir Y kromozomuna sahip olduğu; ancak 370.000-100.000 yıl kadar önce Neandertaller'in modern insanlarla melezleşmesiyle kromozomlarının, modern insanların Y kromozomları ile yer değiştirdiğini gösteriyor. Araştırmaya katılmasa da makale hakkında yorum yazmış olan, Aarhus Üniversitesi’nde evrimsel biyolog olan Mikkel Heide Schierup şöyle diyor:[2]

Bu gerçekten de harika bir sürpriz! diyor. Neandertal genomunun geri kalanının sadece yüzde birkaçının modern insan DNA'sından oluştuğu görülüyor. Bu çalışma, Avrasya'nın dört bir yanına yayılan ve on binlerce yıl arayla tarihlenen yerlerde ortaya çıkarılan üç farklı Neandertal bireyinin hepsinin, modern insanlarınkine benzer Y kromozomları taşıdığını buldu. Bu, Y kromozomunun Neandertal popülasyonunda yaygın bir şekilde yer değiştirdiğini gösteriyor. Oldukça dramatik bir olay.

Son yıllarda, bir dizi geniş kapsamlı Neandertal ve Denisovan genomu yayınlandı; ancak bunlar dişi oldukları için, arkaik homininlerin Y kromozomları hakkında çok az dizge verisi vardı.[3] Y kromozomu yapısını daha iyi anlamak için, Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden hesaplamalı biyolog Janet Kelso ve meslektaşları, yıllar içinde bulunan arkaik erkek homininlerden örnekleri derinlemesine inceledi.

Tüm Reklamları Kapat

Yeni çalışmanın yazarlarından biri olan Matthias Meyer, Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'ndeki temiz laboratuvarda çalışıyor.
Yeni çalışmanın yazarlarından biri olan Matthias Meyer, Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'ndeki temiz laboratuvarda çalışıyor.
The Scientist

Araştırmacılar, tümü 53.000 yıldan kısa bir süre öncesine dayanan üç yeni Neandertal kalıntısı ve iki eski Denisovan örneğinden, hominin DNA'sını zenginleştirmek için çeşitli teknikler kullandılar. Kelso'nun doktora öğrencisi Martin Petr, özellikle Y kromozom dizilerini bulup çıkarmak için sondalar tasarladı. Daha sonra araştırmacılar, her arkaik bireyin Y kromozomu için dizge verisinin yaklaşık 7 milyon baz çiftini derledi ve sekansları Afrika kökenli ve Afrika kökenli olmayan modern insanlardan gelenlerle karşılaştırdı. Petr şöyle diyor:

Ortaya çıkan en çarpıcı şey, üç Neandertal Y kromozomunun da, Denisovan Y kromozomlarından çok modern insan Y kromozomları ile daha çok benzemesi oldu.

Araştırmacıların beklediği şey bu olmasa da, bu modeli ilk kez görmediklerini belirtiyor; Neandertallerin mitokondriyal genomu, kardeş gruplarından çok, modern insanların mitokondriyal dizilimlerine benziyor.

Almanya’da Tübingen Üniversitesi’nde paleogenetikçi olan Cosimo Posth, tek soydan gelen her iki işaretleyicinin, yani hem Y kromozomunun hem de mitokondriyal DNA’nın aynı hikayeyi göstermesinin dikkate değer olduğunu söylüyor. O ve meslektaşları, 2017 yılında çok eski bir Neandertal grubundan gelen materyalleri analiz ederek mitokondriyal DNA'larının (mtDNA) Denisovan mitokondriyal genomuna daha benzer olduğunu ortaya çıkarmışlardı.[4]

Bu bulgu, Petr'in mtDNA benzerliği kalıpları için "şu anda en yaygın olarak kabul edilen model" olduğunu söylediği şeye yol açtı: Neandertaller başlangıçta Denisovan benzeri bir mitokondriyal genom taşıyordu; fakat bu, Afrika'dan ayrılan ve Neandertallerle melezleştikleri Avrasya'ya göç eden eski bir modern insan soyundan gelen mtDNA ile değişti.

Tüm Reklamları Kapat

Yeni çalışmada araştırılan arkaik bireylerin bulunduğu yerleri ve yaşadıkları tahmini tarihleri gösteren harita (ka önce = binlerce yıl önce)
Yeni çalışmada araştırılan arkaik bireylerin bulunduğu yerleri ve yaşadıkları tahmini tarihleri gösteren harita (ka önce = binlerce yıl önce)
The Scientist

Petr, Kelso ve meslektaşları Y kromozomunun paralel bir kader izlediğinden şüpheleniyor.

Aynı zamanda gerçekleşmiş olabileceğinin son derece olası olduğunu düşünüyorum. Bir üreme olayı yoluyla olmasa da, zamanın bir döneminde...

Çalışmaya dahil olmayan, San Francisco'daki California Üniversitesi'nde evrimsel bir genetikçi olan Tony Capra da aynı fikirde:

Bence bu, yer değiştirme hipotezini kesinlikle destekliyor. Bu şekilde Denisovanların, hem mitokondri hem de Y kromozomu için modern insanların ve Neandertallerin dış grubu olmasıyla aynı modeli görüyoruz.

Araştırmacılar, hem mitokondriyal genomun hem de Y kromozomunun Neandertal popülasyonuna tesadüfen yayılmasının pek olası olmadığını düşünüyor. Daha olası olan, modern insan DNA'sının onu taşıyan Neandertallere seçici bir avantaj sağlamış olması. Schierup, The Scientist dergisine şöyle konuştu:

Seçici faktörün ne olduğunu bilmiyoruz ama bir faktöre ihtiyaç var gibi görünüyor; çünkü modern Y kromozomunun yaklaşık 50.000 yıl önce yayıldığını düşünürsek, bu en fazla birkaç yüz bin yıl önce gerçekleştiği tahmin edilen bir kromozomun bir popülasyonda modern insanlarla melezleşerek yayıldığını görmek için nispeten kısa bir zaman.

Posth ise şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yine de değişimin tam olarak ne zaman başladığını bu noktada tespit etmek imkansızdır.
Rusya'daki Denisova Mağarası arkeolojik sit alanı üzerinden vadinin görünümü
Rusya'daki Denisova Mağarası arkeolojik sit alanı üzerinden vadinin görünümü
The Scientist

Martin Petr, modern insanların Y kromozomunun geri melezlemenin (introgresyon) ardından Y’nin yayılmasını destekleyecek küçük uygunluk avantajlarını bile gösteren birçok simülasyon oluşturdu. Petr, Neandertaller'in çok küçük popülasyonlar halinde uzun dönemler yaşadıklarını, bunun ise zararlı mutasyonları ayıklama konusunda doğal seçilimi daha az etkili hale getirdiğini açıkladı. Y kromozomunun yeniden birleşememe özelliğiyle birlikte, Neandertal Y kromozomunun modern insan kromozomunda olmayan zararlı mutasyonlar biriktirmiş olması mümkündür.

Petr, Kelso ve diğerleri, daha yaşlı Neandertal bireylerinden alınan Y kromozom dizilim verilerinin, modern insan türü ile değiştirilmeden önce esas Y kromozomunu taşıyıp taşımadıklarını ortaya çıkaracağını umduklarını söylüyorlar. Kelso:

Yeterince iyi Y kromozomumuz varsa, zararlı mutasyonları bile karşılaştırabiliriz ve daha eski Neandertal Y kromozomunun gerçekten de daha fazla mutasyona sahip olup olmadığına bakabiliriz.

Capra ise şöyle diyor:

Bu sonuçla ilgili gerçekten sevdiğim şey de bu. Daha eski Neandertallerin Y kromozomlarının nasıl görünmesi gerektiği konusunda çok spesifik bir tahminde bulunuyor. Neandertallerin ve modern insanların Y kromozomları ile Denisovan Y kromozomu arasındaki genetik farklılıklara bakarak, sahip olduğumuz Y kromozom dizilerinin daha işlevsel analizlerini görmek istiyorum. Y kromozomlarındaki bu varyantların ne işe yaradığını gerçekten merak ediyorum.

Posth, yeni bulguların hominin tarihinin dinamik doğasını vurguladığını söylüyor:

Kıtaları izole varlıklar olarak düşünmeyi bırakmalıyız. Zaman içinde Afrika ve Avrasya arasında çok sayıda temas oldu ve bu, Neandertallerin ve modern insanların genomunda saptanabilir bir iz bırakıyor.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
40
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Bilim Budur! 5
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Scientist | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/06/2024 03:09:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9499

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Wuhan Koronavirüsü
Mutasyon
Toprak
Albert Einstein
Diş Hekimi
Adaptasyon
Büyük
Evrim Kuramı
Aşılar
Okyanus
Semptom
Test
Tutarlılık
Genler
Retrovirüs
Mühendislik
Yaşamın Başlangıcı
Doğal Seçilim
Buzul
Uzun
Hekim
Astrofotoğrafçılık
Yılan
Kültür
Kuşlar
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
J. Akst, et al. Atalarımızın Y Kromozomu, Neandertaller'in Y Kromozomunun Yerini Aldı!. (2 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 25 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9499
Akst, J., Recep, A., Bakırcı, Ç. M. (2020, November 02). Atalarımızın Y Kromozomu, Neandertaller'in Y Kromozomunun Yerini Aldı!. Evrim Ağacı. Retrieved June 25, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9499
J. Akst, et al. “Atalarımızın Y Kromozomu, Neandertaller'in Y Kromozomunun Yerini Aldı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Arzu Recep, Evrim Ağacı, 02 Nov. 2020, https://evrimagaci.org/s/9499.
Akst, Jef. Recep, Arzu. Bakırcı, Çağrı Mert. “Atalarımızın Y Kromozomu, Neandertaller'in Y Kromozomunun Yerini Aldı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Arzu Recep. Evrim Ağacı, November 02, 2020. https://evrimagaci.org/s/9499.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close