Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Astronot Hayvanlar: Uzay Araştırmalarında Görev Alan Cesur Kahramanlar!

Uzaydaki İlk Hayvan Olan Laika'dan, Astronot Şempanze Ham'e Uzay Yarışının Hayvan Astronotları...

Astronot Hayvanlar: Uzay Araştırmalarında Görev Alan Cesur Kahramanlar!
Fotoğrafta gördüğünüz, uzaya insan göndermeden önce bazı testler yürütmek için kullanılan ilk şempanze Ham!
3 dakika
5,827
Tüm Reklamları Kapat

Uzaya ilk giden hayvan türü, Homo sapiens değildir! Dünya dışında var olan ilk canlılar köpekler, kaplumbağalar, şempanzeler gibi diğer hayvan türleriydi! Evet, bu türler, türümüzün teknolojik atılımları sayesinde uzaya çıkabildiler; ancak yine de ilk gidenin biz insanlar olmadığını düşünmek şaşırtıcı gelebilir.

İnsanlar, hayvanları ilk başta sadece "Bir uzay aracı içinde bir canlı, hayatını koruyabilir mi?" sorusuna yanıt vermek için gönderiliyordu. Çünkü uzay şartlarında başımıza ne geleceğine dair, temel fizik bilgilerimiz haricinde hiçbir fikrimiz yoktu. Ancak hayvanları uzaya gönderip geri getirmeyi başarmaya başladığımızda ve sonrasında insan da Ay'a ayak basınca, amaç daha farklı ve güvenli testler için hayvanları kullanmaya dönüştü. Örneğin kütleçekiminin organizmalar üzerindeki etkisi, uzayda doğum yapılıp yapılamayacağı, vb. konular test edildi ve her seferinde hayvanlar sağ salim Dünya'ya geri getirildiler.

Bu uzun ve etik problemlerle dolu hikaye, Sovyetler Birliği'nde yaşayan Laika isimli bir köpekle başladı...

Tüm Reklamları Kapat

Laika

Laika, Sovyet yapay uydusu Sputnik 2 ile 3 Kasım 1057 günü Dünya yörüngesine fırlatılan ilk hayvan oldu. Laika, 5 kilogram kütlede, ağırbaşlı, karma ve 2 yaşında bir köpekti. Sovyet uzay programına alınmadan önce bir sokak köpeğiydi. Bu programda sadece dişi köpekler kullanılıyordu; çünkü dar alanda bulunmaya erkek köpeklere nazaran daha rahat ayak uydurduklarına inanılıyordu.

Laika, programa dahil edildikten sonra, giderek daha da daralan alanlarda yaşayacak şekilde eğitildi. Büyük bir santrifüj makinasında döndürülerek, kütleçekimindeki değişimlere alışması sağlandı. Dahası, ağırlıksız ortamda jöle-benzeri bir yiyeceği yiyecek şekilde eğitildi. Yani uzaya tam olarak hazırlandı.

Laika'nın uzaya fırlatılacağı Dünya'ya duyurulduğu anda, önceden adı sanı bilinmeyen bu köpek bir Dünya yıldızı haline geldi. Dünya'nın dört bir yanından insanlar, Laika'nın uzay görevinden söz etmeye başladı.

Ama bir sorun vardı: Bir şeyleri uzaya fırlatmayı test edebiliyor olsak da, geri döndürmeyi henüz başaramamıştık. Dolayısıyla Laika'nın uzay yolculuğu tek gidişti; dönüşü yoktu. Sovyetler Birliği'nin açıklamalarına göre, köpeğin uzayda acı çekmesini önlemek için ona zehirli yemek vererek acısız bir şekilde öldürülecekti. Böylece oksijen yetmezliği çekmek zorunda kalmayacaktı. Uydu, 14 Nisan 1958 tarihinde Dünya'ya geri düşerken parçalandı ve yok oldu.

Tüm Reklamları Kapat

Sonradan Rus bilim insanı Dimitri Malashenkov'un iddialarına göre Laika uzayı görememişti bile... Laika, kalkıştan sadece 5-7 saat sonra aşırı ısınma ve panik nedeniyle hayatını kaybetmişti. Sonradan Laika'nın kalp atışlarına dair grafikler de yayınlandı ve kalkış sırasında kalp ritminin normalin 3 katına çıktığı görüldü.

Laika'ya tam olarak ne olduğunu bilmek zor; ancak dönemin uzay yarışının kurbanlarından birisi olduğu kesin. Ama uzaya çıkan ilk hayvan Laika oldukça meşhur olsa da, uzaya test amaçlı gönderilen tek hayvan Laika değildir. Bu infografikte, insan harici uzay kahramanı hayvan türlerinden sadece birkaçını göreceğiz.

Atlas Obscura

Uzaydaki İlk Maymun: Ham

Fotoğrafta Ham, kuzenimizin başarısını manşetten veren San Francisco Examiner gazetesinin ilgili sayısını elinde tutarak poz veriyor.
Fotoğrafta Ham, kuzenimizin başarısını manşetten veren San Francisco Examiner gazetesinin ilgili sayısını elinde tutarak poz veriyor.

Fotoğrafta gördüğünüz, uzaya insan göndermeden önce bazı testler yürütmek için kullanılan ilk şempanze, hatta ilk Büyük Kuyruksuz (İnsansı) Maymun olan "Ham". 31 Ocak 1961'de Amerika'nın uzay programı çerçevesinde yörünge altı bir uçuşla uzaya gönderildi.

Ham'in görevinin önemi, sadece hayatta kalınıp kalınamayacağını test etmekten öte, yer kontrol ile iletişimin ve çeşitli görevlerin aktif olarak yerine getirilebileceğinin test edilmesinde kullanılmış olmasıdır. Ham, yer kontrolden ona gönderilen komutlar (konsolda mavi bir ışığın yanması gibi) çerçevesinde belirli kolları indirip kaldıracak şekilde eğitilmişti.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ham, uzaydaki tüm görevlerini başarıyla yerine getirdi ve yeryüzüne, iniş sırasında oluşan ufak bir burun çiziği haricinde sapasağlam döndü. Toplamda uzayda 16 dakika 39 saniye kaldı. Hakkında bazı ilginç görüntüleri bir araya getiren şu videoyu tavsiye ederiz:

Astronot Ham, ne yazık ki 1983 yılında hayata gözlerini yumdu. Öncelikle Hava Kuvvetleri tarafından disekte edilerek cesedi incelenen Ham'in vücudu şimdi Smithsonian Enstitüsü tarafından sergilendi. ABD'nin bu sergisi, Sovyetler Birliği'nin uzaya gönderdiği Belka ve Strelka isimli köpekleri sergilemesinden köken alıyordu. Ancak halk tarafından gösterilen negatif baskı nedeniyle Enstitü bedenin sergisini sonlandırdı.

Bedeni New Mexico eyaletindeki Uluslararası Uzay Ünlüleri Müzesi'ne gömüldü, iskeleti ise Ulusal Sağlık ve Tıp Müzesi'ne verildi.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
20
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 7
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
  • Tebrikler! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/06/2024 09:23:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3087

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Wuhan Koronavirüsü
Mutasyon
Toprak
Albert Einstein
Diş Hekimi
Adaptasyon
Büyük
Evrim Kuramı
Aşılar
Okyanus
Semptom
Test
Tutarlılık
Genler
Retrovirüs
Mühendislik
Yaşamın Başlangıcı
Doğal Seçilim
Buzul
Uzun
Hekim
Astrofotoğrafçılık
Yılan
Kültür
Kuşlar
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Astronot Hayvanlar: Uzay Araştırmalarında Görev Alan Cesur Kahramanlar!. (5 Aralık 2014). Alındığı Tarih: 25 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/3087
Bakırcı, Ç. M. (2014, December 05). Astronot Hayvanlar: Uzay Araştırmalarında Görev Alan Cesur Kahramanlar!. Evrim Ağacı. Retrieved June 25, 2024. from https://evrimagaci.org/s/3087
Ç. M. Bakırcı. “Astronot Hayvanlar: Uzay Araştırmalarında Görev Alan Cesur Kahramanlar!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 05 Dec. 2014, https://evrimagaci.org/s/3087.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Astronot Hayvanlar: Uzay Araştırmalarında Görev Alan Cesur Kahramanlar!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, December 05, 2014. https://evrimagaci.org/s/3087.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close