Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Alert isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Ahlâki davranış genelde filozoflar ve ahlâk bilimcilerin uzmanlık alanı olarak düşünülür, fakat yeni bir çalışma başkalarına karşı olan davranış şeklimizin aslında beyin kimyamıza bağlı olduğunu iddia ediyor.

Londra Üniversitesi Akademisinden araştırmacıların bulduğuna göre yaygın şekilde reçeteye yazılan antidepresan ilaç tedavisi, bencilce ya da özverili davranma arasında seçim yaparken karar-verme sürecini etkileyebilir. 

175 sağlıklı yetişkinin katıldığı ve katılımcıların elektrik şoku verme ve alma yetkisinin bulunduğu bir deneyde araştırmacılar, insanların para karşılığında hem kendilerine hem de diğerlerine ne kadar acı vermeye istekli olduklarını öğrenmeyi hedeflediler. 

Fakat bu çalışma, sadece, kimin bencilce davranıp kimin davranmayacağını belirlemekten ibaret bir çalışma değildi. Rastgele seçilen grubun yarısına serotonin artırıcı antidepresan “citalopram” verilirken diğer yarısına Parkinson tedavisinde kullanılan dopamin artırıcı “levodopa” verildi. İlaç alan her iki grup, daha sonra sadece plasebo almış bir grupla karşılaştırıldı. 

Her iki ilacın da “karar veren” grubun yüzleştiği ikilem üzerine büyük etkisi oldu. Karar veren grup, elektrik şokları üzerinde denetime sahipti. Yani, para ödülünü maksimuma çıkarmak için kendilerine ve diğerine vermeleri gereken elektrik şoku miktarını belirliyorlardı. Ne kadar şok, o kadar iyi parasal geri dönüş demekti.

Araştırmacıların bulduğuna göre, şok verme deneyinde karar vericiler arasında sadece bir doz citalopram alanlar, placebo grubuyla karşılaştırıldıklarında kendilerine ve diğerlerine zarar vermeyi önleme konusunda neredeyse iki katı kadar daha fazla parayı gözden çıkarmışlardı. Buna karşın, levodopa verilen katılımcılar daha bencilce davranarak para ödülü için diğerlerini incitme tercihi göstermişlerdi. Araştırmanın başyazarı Molly Crockett şöyle konuşuyor: 

"Bulgularımız, serotoninin ve dopaminin, insanların kişisel kazanç için diğerlerini incitme arzusuna nasıl etkisi olduğunu anlamamıza yardımcı olmuştur. Bundan dolayı sonuçlarımızın, antisosyal davranışa yönelik olası tedavi basamakları üzerine yansımaları vardır. Yaygın olarak reçetelendirilen psikiyatrik ilaçların sağlıklı insanlarda ahlâki kararları etkilediğini gösterdik. Buna bağlı olarak, bu gibi ilaçların kullanımı hakkında önemli etik sorular ortaya çıktı."

Current Biology'de yayınlanan bulgular, ilaçların insanları daha merhametli yapmakta etkiye sahip olabileceğini gösteren diğer araştırmaların devamı niteliğinde. İlaç kullanıcılarının uzun vadede gösterebileceği gerçek hayattaki davranış biçimlerini incelemeyi dahil eden daha kapsamlı bir modeli savunan araştırmacılarla bu alanda yapılan çalışmalar, antidepresanların ve diğer tür duygu-durum değiştirici ilaçların nasıl denendiği konusunda önemli sonuçlara sahip olabilir. Crockett, The Guardian'dan Hannah Devlin'e şöyle söylüyor: 

"[Bu ilaçları alan] hastalar, davranışlarının nasıl değiştiği yönünde olmasa da, belirtilerinin nasıl düzeldiği konusunda takip edilmektedirler. Parkinson tedavisinde, bazı hastalar kumar hastalığı ve kompulsif (takıntılı) cinsel davranış geliştirdiler. İlaçların, hastanın dünyasının ötesine uzanan açılımları var."

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
  • P. Dockrill. Antidepressants Affect People’s Moral Behaviour, Study Finds. (03 Temmuz 2015). Alındığı Tarih: 20 Temmuz 2018. Alındığı Yer: Science Alert | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/09/2020 23:28:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4330

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Gelişim
Arı
Atom
Yavru
Parazit
Zaman
Besin Değeri
Diş Hekimliği
Albert Einstein
Deizm
Maymun
Transkripsiyon
Bilinç
Sinir Sistemi
Lgbt
Sağlık
Toplum
Hominid
Maske Takmak
Doğru
Bilim İnsanı
Elektrik
Oksijen
Koronavirüs
Uzay Görevleri
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Biyoloji, bir çeşit mühendisliktir.”
Daniel Dennett
Geri Bildirim Gönder