Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Anneden Gelen Mikroplar, Fetüsün Beyin Gelişimini Destekliyor!

Anneden Gelen Mikroplar, Fetüsün Beyin Gelişimini Destekliyor! Wikimedia
Bağırsak mikrobiyotası
5 dakika
2,564
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Bağırsak mikrobiyotası, yani bağırsaktaki mikroorganizma popülasyonu, yaşam boyu sağlık için büyük önem taşır. Hayvanlar üzerinde yapılan pek çok çalışma göstermiştir ki bağırsak mikrobiyotası çevresel stres etkenleri karşısında düzgün bir fetal gelişimin sağlanmasında kilit bir role sahiptir. Buna karşın anne mikrobiyotasının bu stres etkenlerinin yokluğunda embriyo gelişimine nasıl katkıda bulunabileceği hakkında çok az şey biliniyor.

Vuong ve arkadaşlarının Nature’da yayınlanan çalışmasına göre; gebe farelerde, anne bağırsağındaki bazı bakterilerin metabolizmaları sonucu oluşan yan ürünler fetüsteki belli duyusal yolakların nöral gelişimini etkileyerek yavruda kalıcı davranışsal değişikliklere sebep oluyor.[1]

Tüm Reklamları Kapat

Geçtiğimiz on yılda yapılan çalışmalar bağırsak mikrobiyotasının merkezi sinir sistemi gelişiminde ve sonradan oluşan davranışlarında dikkate değer etkileri olduğunu ortaya koydu. Farelerde annelerin bağırsak mikrobiyotası, maternal inflamasyon (İng. maternal inflammation) sonrasında normal fetal gelişimin sağlanabilmesi için gereklidir ve yüksek yağlı beslenme sonucunda mikrobiyotada oluşan değişikliklerin yavruda nörodavranışsal anormalliklere yol açtığı görülmüştür. Yine de anne mikrobiyotasının etkileri sadece gebelik süreciyle mi sınırlıdır, yoksa mikroorganizmaların anneden yavruya geçmesi sonucu doğumdan sonra da devam eder mi bilinmiyor.

Vuong ve çalışma arkadaşları, anne mikrobiyotasının stressiz şartlar altında doğum sonrası gelişimdeki rolüne ışık tutuyor. Yazılan rapora göre gebe farelerden mikropsuz (steril koşullarda yaşayıp mikrobiyotası olmayan hayvanlar) olanlar veya antibiyotik tedavisi ile mikrobiyotadan arındırılmış olanların embriyoları, normal mikrobiyotaya sahip annelerin embriyolarından farklıydı. Beyin yapısındaki bu farklılıklar göreceli olarak duyuların işlenmesinde yer alan devrelere özeldi: Mikrobiyotasız annelerde, gebeliğin orta dönemlerinde bulunan embriyoların talamus ile korteksini birbirine bağlayan nöral uzantılar (aksonlar) daha kısa ve küçük olup internal kapsüldeki akson kümeleri normal ortamda gelişen embriyolarınkinden daha inceydi. Yazarlar ayrıca iki embriyonun beyin hücrelerinde akson oluşumunda görevli genlerin okunmasında önemli farklılıklar olduğunu gözlemledi.

Tüm Reklamları Kapat

Figür 1| Anne bağırsağındaki mikroorganizmalar farenin embriyonik dönemdeki beyin gelişimini etkiler. Fare embriyoları, rahimde gelişirken annelerinin bağırsak mikrobiyotasından metabolik ürünleri alır. Vuong ve arkadaşlarına göre bu metabolik ürünler talamus ve korteks arasında bağlantıyı sağlayan aksonların oluşumunda rol alıyor. Bu bağlantı duyuların işlenmesi sırasında kullanılıyor. a, Normal gelişim sürecinde bu aksonlar internal kapsül denen bölgede kalın bir yığın oluşturur. Fareler büyüyüp genç erişkinler olduğunda üzerlerinde davranışsal testler yapılmıştır. Testlerde ani gürültü artışı, pençelerine hızlıca değdirilip çekilen yapışkan bant gibi uyaranlar karşısında irkilip hareket ederek normal yanıt vermişlerdir. b, Gebe fareden sahip olması gereken mikrobiyota uzaklaştırılır ve fetüs anne mikrobiyotasındaki metabolik ürünlerden mahrum kalırsa talamus-korteks bağlantısını sağlayan nöronların aksonlarında normalden ince olmaları gibi bozulmalar görülür. Bu fareler test edildiğinde davranışlarında anormallikler gözlenmiştir.
Figür 1| Anne bağırsağındaki mikroorganizmalar farenin embriyonik dönemdeki beyin gelişimini etkiler. Fare embriyoları, rahimde gelişirken annelerinin bağırsak mikrobiyotasından metabolik ürünleri alır. Vuong ve arkadaşlarına göre bu metabolik ürünler talamus ve korteks arasında bağlantıyı sağlayan aksonların oluşumunda rol alıyor. Bu bağlantı duyuların işlenmesi sırasında kullanılıyor. a, Normal gelişim sürecinde bu aksonlar internal kapsül denen bölgede kalın bir yığın oluşturur. Fareler büyüyüp genç erişkinler olduğunda üzerlerinde davranışsal testler yapılmıştır. Testlerde ani gürültü artışı, pençelerine hızlıca değdirilip çekilen yapışkan bant gibi uyaranlar karşısında irkilip hareket ederek normal yanıt vermişlerdir. b, Gebe fareden sahip olması gereken mikrobiyota uzaklaştırılır ve fetüs anne mikrobiyotasındaki metabolik ürünlerden mahrum kalırsa talamus-korteks bağlantısını sağlayan nöronların aksonlarında normalden ince olmaları gibi bozulmalar görülür. Bu fareler test edildiğinde davranışlarında anormallikler gözlenmiştir.
Nature

Talamus, çevreden gelen motor ve duyusal bilgileri korteksteki doğru hedeflere yönlendirerek beyinde bir ana “aktarma istasyonu” görevi üstlenir; böylece uygun davranışsal yanıtlar üretilebilir. Embriyonik gelişim esnasındaki hücre göçleriyle oluşan talamus-korteks uzantıları; korteksteki işitsel, görsel, somatosensörel (acı ve basınç gibi duyuların algılanmasıyla ilgili) ve motor yanıtlarda rol alan bağlantıları oluşturur. Vuong ve arkadaşları, gözlenen etkilerin anne mikrobiyotasının eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirleyebilmek için embriyo nöronlarını alıp kültür ortamında inceledi. Sonuçta mikrobiyotasız annelere ait embriyoların nöronlarının bulunduğu ortama sağlam mikrobiyotalı annelerin embriyolarından alınan büyüme faktörleri eklendiğinde, büyüme süreci sekteye uğramış nöral aksonların düzeltilemediği görüldü.

Vuong ve arkadaşları mikrobiyotanın talamus-korteks bağlantısının gelişimindeki gerekliliği gördüklerinde, bu hasarlı talamus-korteks nöroanatomisinin yavrudaki etkilerinin kalıcı olup olmadığını araştırdılar. Bunun için antibiyotik verilmiş annenin yavrusunu yetişkinlik döneminde bir dizi davranışsal teste tabi tutarak duyu-motor hasarları tespit etmeye çalıştılar. Gördüler ki, normal annelerden doğan farelere kıyasla mikrobiyotasız annelerden doğan fareler ısı, ses ve basınca tepki vermede yetersiz kalıyordu. Bununla birlikte görsel veya motor-koordinasyon testlerinde bir soruna rastlamadılar.

Yavrudaki sinirsel ve davranışsal gelişime yardımcı olan bakteriyi tespit edebilmek için, Vuong ve arkadaşları bir takım deneyler yaptı. Bu deneylerde önceden mikropsuz olan farelere bazı bakteri grupları enjekte edildi. Spor oluşturan Clostridium türü bakteriler kullanıldığında yavrunun beyin ve davranışsal gelişiminde sorun görülmedi, böylece sinir gelişimine yardımcı olan bakterinin bu tür olduğu anlaşılmış oldu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bağırsaktaki mikroplarla beyin arasındaki bağlantıya dair güçlü kanıtlar olsa da, altta yatan mekanizmayı çözmek zorlayıcı olabilir. Bu iki alan arasındaki olası aktarım yollarından biri de mikropların metabolik ürünlerinin kan yoluna emilmesi. Gebelik sırasında bu metabolik ürünler, anne dolaşımındaki diğer besin maddeleriyle beraber plasenta yoluyla fetüse geçer. Vuong ve arkadaşlarının tahminine göre bu metabolik ürünlerin kaynağı anne mikrobiyotası olabilir. Ekip, keşifsel metabolomik (İng. discovery metabolomics) denen bir yaklaşımla anne mikrobiyotasının anne dolaşımı ve fetüsün beyin dokusunda bulunan çoğu metabolik ürünün miktarını etkilediğini gördü.

MikrobiyoTa kaynaklı metabolik ürünleri inceleyen Vuong ve ekibi in vitro ortamda akson gelişiminde mikrobiyota eksikliğinin olumsuz etkilerinin anneden bazı metabolik ürünlerin takviye edilmesi yoluyla telafi edilebileceğini keşfetti. Çarpıcı bir şekilde, böyle bir takviyenin mikrobiyotasız gebe farelerin yavrularında da davranışsal yetersizliklerin ortaya çıkmasını engellediği görüldü.

Bu çalışma bağırsak mikrobiyotasının beyin gelişimindeki rolü üzerine olan araştırmalara katkı sağlamasının yanında gelecek çalışmalara da kapı açıyor. Bu mikrobiyota kaynaklı metabolik ürünlerin nöron gelişimini nasıl etkilediği şimdilik hala bilinmiyor. Aynı şekilde görülen etkilerin neden özellikle talamus-korteks duyu aktarımı bölgesindeki ısı, ses ve basınç bilgisini ileten nöronlarda ortaya çıktığı da tam olarak anlaşılmış değil. Daha sonraki araştırmalar bu olayın arkasındaki moleküler mekanizmalara ışık tutabilir.

Sonuç olarak, her ne kadar bulguları farelere dayansa da bu çalışma gelecekteki tıbbi uygulamalarda insan sağlığını ilgilendirebilir. Anne mikrobiyotası ve fetüse ulaşan metabolik ürünlerin bileşimini anlamak klinik müdahalelerin geliştirilmesinde olası bir kapı açıyor. Bu olasılıklardan biri de anneden gelen moleküllerin miktarının belirlenmesi yoluyla anormalliklerin tespiti. Tıpkı nöral tüp hasarı görülebilecek gebeliklerin önlenmesi için folik asit desteği alınması gibi, belli metabolik ürünler takviye edilerek fetüs beyin gelişimi desteklenebiliyorsa, bu bulgular sinir gelişimsel hastalıklarının önlenerek sağlıklı beyin gelişiminin sağlanmasına öncülük ederek muazzam bir etki yaratabilir. Tabi ki bu tip yaklaşımların klinik denemelerine başlanmadan önce daha yapılacak çok iş var. Ama yine de Vuong ve arkadaşlarının çalışmaları, anne mikrobiyotasının normal beyin gelişimine etkilerinin anlaşılmasının temellerini atmış oldu.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
30
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Bilim Budur! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • İnanılmaz 2
  • Korkutucu! 2
  • Muhteşem! 1
  • Umut Verici! 1
  • İğrenç! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Nature | Arşiv Bağlantısı
  • ^ H. E. Vuong, et al. (2020). The Maternal Microbiome Modulates Fetal Neurodevelopment In Mice. Nature, sf: 1-6. doi: 10.1038/s41586-020-2745-3. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/03/2024 23:13:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9420

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Madde
Görüş
Toplumsal Cinsiyet
Uzay Görevleri
Argüman
Plastik
Element
Akademi
Boyut
Çeviri
Video
Ağız
Moleküler Biyoloji
Elektron
Uzaylı
Hasta
Diş Hekimi
Kertenkele
Anksiyete
Meteor
Normal Doğum
Beslenme Davranışı
Ateş
Hastalık
Fotoğraf
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
"Domates Gribi" Hastalığı Neyin Nesi?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. R. Meckel, et al. Anneden Gelen Mikroplar, Fetüsün Beyin Gelişimini Destekliyor!. (7 Ekim 2020). Alındığı Tarih: 3 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9420
Meckel, K. R., Tek, N., Bakırcı, Ç. M. (2020, October 07). Anneden Gelen Mikroplar, Fetüsün Beyin Gelişimini Destekliyor!. Evrim Ağacı. Retrieved March 03, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9420
K. R. Meckel, et al. “Anneden Gelen Mikroplar, Fetüsün Beyin Gelişimini Destekliyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Nilüfer Tek, Evrim Ağacı, 07 Oct. 2020, https://evrimagaci.org/s/9420.
Meckel, Katherine R.. Tek, Nilüfer. Bakırcı, Çağrı Mert. “Anneden Gelen Mikroplar, Fetüsün Beyin Gelişimini Destekliyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Nilüfer Tek. Evrim Ağacı, October 07, 2020. https://evrimagaci.org/s/9420.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close