Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Ani Kardiyak Ölüm: Bazı İnsanlar Neden Aniden Ölür?

Ani Kardiyak Ölüm: Bazı İnsanlar Neden Aniden Ölür? Cleveland Clinic
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Hastalık Kataloğu projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Hastalık Kataloğu projesinin amacı, başta nadir hastalıklar ve Türkiye'yi etkileyen hastalıklar olmak üzere Dünya'da görülen bütün hastalıkları bir katalog halinde biriktirmek ve bunlara yönelik halka açık bir bilgilendirme ve endeks sistemi sunmaktır.

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik, profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır. Daha fazla bilgi için buraya tıklayınız.

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Genel anlamda tanımlayacak olursak: Ani Kardiyak Ölüm (AKÖ) mevcut kalp hastalıkları ile ilişkili veya nadir durumlarda belirli bir kalp hastalığı olmaksızın aniden ve beklenmedik şekilde gelişen, akut semptomların başladığı andan itibaren 1 saat içinde hastanın hayatını kaybetmesine neden olan bir tanımdır. En sık rastlanan sebeplerin başında koroner arter hastalığı (KAH), aritmojen sağ kalp kardiyomiyopatisi (KMP) ve kapak hastalıkları geliyor. Çok düşük oranlarda ise normal kalp yapısına sahip insanlarda gelişebiliyor. Yani kendisi bir "hastalık" değil de, "hastalıklar bütününün bir sonucudur."

Makroskopik olarak normal olan kalpte otopsi incelemesi sırasında histolojik olarak çoğu maskelenmiş diyebileceğimiz patolojik substratlar, gizli ancak potansiyel olarak aritmojenik hastalıklar, örneğin fokal miyokardit (iltihabi kalp hastalığı) veya kardiyomiyopati (kalp kası bozukluğu) ve ileti sistemi hastalıkları gibi bulgular elde edilmiştir. Ancak bazı AKÖ kurbanlarında histolojik olarak bile her hangi yapısal bir bozukluk saptanamamıştır.

Klinik olarak, kalbin yapısal hastalıkları ve aritmojenik bozukluklar AKÖ nedeni olabilecek potansiyel adaylardır.

Ani kardiyak ölüm nedenleri ve yaşa bağlı olarak değişen bulgular
Ani kardiyak ölüm nedenleri ve yaşa bağlı olarak değişen bulgular

Belirti ve Semptomlar

Hastalık bazen o kadar ani baş gösterir ki, asemptomatik (semptomsuz) bir şekilde hasta bilincini kaybederek yere yığılır. Böyle durumları sporcularda, özellikle atletlerde muhtemelen görmüşsünüzdür.

Semptomatik vakalarda şu belirtiler gözlemlenebilir:

  • Kalpte sıkışma hissi
  • Göğüs ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Göz kararması
  • Fenalık hissi

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Kalp yapısındaki anormallik sonucu gelişen AKÖ etiyolojisine hipertrofik kardiyomiyopati (kalp kasının aşırı büyümesi nedeniyle kalbin yeterli miktarda kanı pompalama görevi için yetersizlik oluşturan genetik hastalık), Marfan sendromu (FBN1 gen mutasyonu sonucu anormal bağ doku yapısı ile kalbin durmasına yol açan yatkınlığa neden olur), aritmojen sağ ventrikül kardiyomiyopatisi (paroksismal ventriküler aritmiler-ritmik bozukluklar) gibi başlıca nedenler örnek verilebilir.

Kalpteki ileti sistemi bozuklukları, örneğin kalıtsal Wolff Parkinson White sendromu (PRKAG2 gen mutasyonu), konjenital uzun QT sendromu (KCNQ1, KCNQ2 ve SCN5A gen mutasyonları), Brugada sendromu (SCN5A gen mutasyonu) AKÖ ile yakından ilişkilidir. Kalpte iletim sistemindeki bozukluklar sonucu ventriküler taşikardi ya da hızlı ve düzensiz şekilde uyarılan ventriküllerin senkronize kasılma fonksiyonunu kaybederek "kalp titremesi" şeklinde tasvir edebileceğimiz ventriküler fibrilasyon gelişebilir ki bu da defibrilasyon yapılmazsa ölüme neden olabilir. Atletler ve sporcularda gördüğümüz aniden ölümlerin artmış efor durumlarından meydana gelen ritmik bozukluklar ile ilişkisi vardır.

Risk faktörleri içinde en önemlisi aterosklerotik koroner arter hastalığı ve konjenital kalp anomalisinin varlığıdır. %80 vakada altta yatan neden KAH'dır. Diğer önemli sebepler diabetes mellitus, hipertansiyon, hiperkolesterolemi, sigara kullanımı, obezite, böbrek hastalıkları olabilir. Diğer nedenler arasında özellikle sigara kullanımı ciddi bir AKÖ risk faktörüdür.

Teşhis Yöntemleri

Çoğu vaka geliştiği andan itibaren 1 saat içinde, hatta bazen isminin hakkını fazlasıyla verecek şekilde çok hızlı ölüme neden olur. Yeterli zaman diliminde tanı için hastalık öyküsü, anamnez, EKG, Holter monitörü ile değişiklikleri takip etmek hatta koroner anjiyografi uygulanması gerekebilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

AHA Journals

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Ailede AKÖ hikayesi bulunan bireylerin iyi bir kontrolden geçmesi şarttır. Bu kişilerin göğüs röntgeni, EKG'si ve laboratuvar testleri ile kapsamlı bir muayene gereklidir. Seçilmiş vakalarda talyum taraması ve/veya koroner anjiyografi ve/veya MRI (Manyetik Rezonans Görüntüleme) ile stres egzersiz testleri gerekebilir. Eğer doğrulayıcı her hangi bir bulgu varsa, özellikle de ritm bozukluğu bulunan kişilere eğer mümkün ise ciddi bir tedavi uygulanmalıdır. Ancak bazı bozukluklar kalıtsaldır ya da çok ileri evrededir. Bu hastalara destekleyici ve riski minimuma taşıyan tedaviler uygulanır, örneğin aritmik bozuklukları önleyen antiaritmik ilaç tedavisi.

Şunu da belirtmek gerekir ki, AKÖ'den kurtulan hastalar her zaman tekrarlayan durumlar için yüksek risk altındadırlar.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

AKÖ her yaşta görülebilir. Tüm ölüm olgularının %20'sini kapsar. Her 80 saniyede 1 kişi AKÖ nedeni ile hayatını kaybediyor. ABD'de yıllık 450.000 kişi bu hastalıktan muzdarip. Yaş, cinsiyet faktörleri ve yapısal kalp hasarı varlığı AKÖ ile yakından ilişkilidir. Araştırmalara göre sonuçlar şu şekildedir: 35 yaş altı vakalarda primer bir bozukluğun varlığı söz konusudur, yani altta yatan genetik bir bozukluk var. Ancak ilerleyen yaşlarda, özellikle 40 yaş sonrası erkeklerde kalp ve damar hastalıklarının gelişme sıklığındaki artım ile orantılı olarak risk çoktur. Diğer sistemik hastalıkların da mevcut hasara katkı sağlaması sonucu AKÖ riski daha da katlanır.

Önlem Yöntemleri

Esas önlem yöntemlerini kalp sağlığı yönünde tutmak çok önemlidir. Yaş ilerledikce elbette kalp ve damar hastalıkları kaçınılmaz oluyor, ancak sağlıklı yaşam tarzı ile bunu minimumda tutmak mümkün! Düzenli olarak spor yapmak, normal uyku düzenini korumak, sağlıklı beslenmek, sigara kullanımından kaçınmak, kilonuza dikkat etmek, kan basıncı ve kolesterol düzeyine dikkat etmek gerekir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Muhteşem! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Sıkça Sorulan Sorular

AKÖ

AKÖ

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2020 08:45:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9107

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Canlılık Cansızlık
Santigrat Derece
Covıd-19
Fizik
Samanyolu Galaksisi
Evrimsel Tarih
Evrimsel
Ekoloji
Enerji
Zaman
Hafıza
Canlılık
Evrim
Küresel Isınma
Hastalık
Teyit
Coğrafya
Süpernova
Bebek
Organ
Molekül
Beslenme
Dilbilim
Kuantum
Ay Ve Dünya
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilgi, bir şeyleri parçalarına ayırıp, analiz etmekle gelir. Bilgelik ise parçaları birleştirmekle...”
John A. Morrison
Geri Bildirim Gönder