37.378944° K, 31.455298° D koordinatları, tam olarak Antalya'nın Akseki ilçesi (Cevizli ile Bademli arasındaki Kocaçay vadisi) sınırları içerisine düşüyor. (Rakım: 1.212 m)

Morfolojik Notlar: Üreme dönemi renklenmesine sahip, boğaz bölgesi belirgin tuğla kırmızısı/turuncu renkli, sırtı karakteristik mozaik desenli yetişkin erkek birey aktif halde (güneşlenirken) fotoğraflanmıştır.

Boğazdaki Kırmızılık: Ayırt Edici Bir Özellik mi, Her Bireyde Var mı?
Fotoğrafta ilk dikkatinizi çeken o harika tuğla kırmızısı/turuncu boğaz bölgesi, bu tür için çok tipik bir morfolojik ayırt edici özelliktir ama her bireyde her zaman bu şekilde görünmez. * Üreme Dönemi Canlılığı: Bu renklilik özellikle ilkbahar ve erken yaz aylarında (tam da gözlemi yaptığınız Mayıs ayında!) zirveye ulaşır. Çünkü Mayıs ayı bu canlıların üreme dönemidir. Erkek bireyler, dişilerin ilgisini çekmek ve kendi bölgelerini diğer erkeklere karşı savunmak için bu canlı kırmızı, turuncu veya bazen mavi benekli boğaz renklerini gururla sergilerler.

Yaş ve Cinsiyet Farkı: Genç bireylerde veya bazı baskın olmayan dişilerde bu boğaz bölgesi daha soluk, beyazımsı veya hafif lekeli olabilir. Dolayısıyla, "Her bireyde keskin bir şekilde var mıdır?" sorusunun cevabı hayır; ancak "Bu türe ait güçlü bir teşhis karakteri midir?" sorusunun cevabı kesinlikle evet. Fotoğraftaki dostumuz muhtemelen üreme döneminin tüm yakışıklılığıyla kayanın üzerinde güneşlenen yetişkin bir erkek.

Sıradan Bir Tarla Kertenkelesinden (Veya Kozmopolit Türlerden) Farkı Ne?
Etrafımızda, bağda bahçede en sık gördüğümüz kozmopolit tür genelde Tarla Kertenkelesi (Podarcis tauricus) veya Duvar Kertenkelesi (Podarcis muralis) gibi türlerdir. Bizim Toros Kertenkelemizi onlardan ayıran farklar şunlardır:

Sırt Deseni ve Dokusu: Tarla kertenkeleleri genellikle sırt hatları boyunca uzanan daha düzgün yeşilimsi-kahverengi şeritlere sahiptir ve düz arazileri, otluk alanları severler. Oysa Anatololacerta pelasgiana'nın sırt desenine dikkatli bakarsanız; dikey ve yatay çizgilerin birleşerek neredeyse bir "ağ" veya karmaşık bir mozaik (retikülat) yapı oluşturduğunu görürsünüz. Bu desen, üzerinde yaşadığı likenli ve çatlaklı Toros kayalarında kusursuz bir kamuflaj sağlar.

Kaya Adaptasyonu (Ekofizyoloji): Kozmopolit türler düz toprağa ve insan yerleşimlerine kolayca adapte olabilirken, bu tür tam bir kaya tırmanıcısıdır (saxicolous). Parmak yapıları, dik kalker kayalarına tutunmak ve avlanmak için evrimleşmiştir.

Kafanın Basıklığı: Kafası, kayaların dar çatlaklarına rahatça girip saklanabilmesi için sıradan tarla kertenkelelerine göre dikey olarak daha basık ve aerodinamiktir.
Bu Tür Neden "Endemik"?
Bir türe endemik dememiz için, dünya üzerinde sadece belirli bir coğrafi bölgeye sıkışmış olması ve başka hiçbir yerde doğal popülasyonunun bulunmaması gerekir.

Toros Kertenkelesi, Anadolu endemiklerindendir (sadece Güney ve Batı Anadolu ile buraya çok yakın birkaç Ege adasında sınırlıdır). Bunun temel sebebi Toros Dağları'nın yarattığı coğrafi izolasyondur. Milyonlarca yıl önce yaşanan iklimsel değişimler ve dağ oluşumları (orojenez) sırasında, bu türün ataları bu yüksek rakımlı, mikroklimalı kaya sığınaklarında izole kalmışlardır. Aşağıdaki düzlüklere inemedikleri veya oradaki diğer kozmopolit türlerle rekabet edemedikleri için sadece bu dağ silsilesine adapte olarak kendi türleşme süreçlerini tamamlamışlardır. Yani bu canlı, üzerinde yürüdüğünüz o coğrafyanın milyonlarca yıllık evrimsel tarihinin canlı bir anıtıdır.