Amazon yağmur ormanlarında meydana gelen yangınların yol açtığı ozon kirliliği, ormanın atmosferden karbondioksit soğurma kapasitesini ciddi biçimde zayıflatıyor. Yapılan yeni bir araştırma, orman yangınları gibi kaynaklardan salınan kirleticilerin güneş ışığı altında kimyasal tepkimeye girmesiyle oluşan yer seviyesi ozon kirliliğinin hem insan sağlığını tehdit ettiğini hem de bitkilerin atmosferdeki karbondioksiti soğurma yeteneğini baltaladığını gösteriyor.

Bu tablo, orman yangınlarının küresel iklim üzerinde çifte bir darbe vurduğunu gözler önüne seriyor: Yangınlar biyokütlenin yanması sonucu atmosfere doğrudan karbondioksit salmakla kalmıyor, alevlerden kurtulan ormanların karbon yakalama ve depolama kabiliyetini de zayıflatıyor. Exeter Üniversitesi, ETH Zürih ve James Cook Üniversitesinden araştırmacılar, bu yıl güçlenen El Niño evresinin 2024 yılında yaşanan rekor hasarın tekrarlanmasına yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

İslam tarihinde ‘zındıklık’ kavramı, ilk bakışta dinî inanç alanındaki sapmaları ifade eden bir kategori gibi görünmektedir. Ancak kavramın farklı dönemlerdeki kullanımına bakıldığında, teolojik sapkınlık iddiasının çoğu zaman siyasal otorite, toplumsal düzen ve meşruiyet tartışmalarıyla iç içe geçtiği görülmektedir.

Tarihte devletler hangi düşüncenin kendilerince meşru bir zeminde, hangisinin ise oldukça tehlikeli bir yerde olduğuna karar vererek kendi siyasal düzenlerini korumaya çalışmışlardır. Bu süreçte dinî kavramlar çoğu zaman yalnızca inanç alanına dahil olmaktan çıkarak siyasal otoritenin kullandığı araçlardan biri hâline gelmiştir. İslamiyet tarihinde önemli bir yere sahip olan zındıklık kavramı da bunun dikkat çekici örneklerinden biridir. İlk bakışta dinî sapkınlığı ifade eden suçlayıcı bir ifade gibi görünse de, tarihî örnekler kavramın bazı dönemlerde devletin benimsediği dinî anlayışa, toplumsal düzene veya siyasal otoriteye meydan okuyan kişi ve hareketleri tanımlamak için de kullanıldığını göstermektedir. Bu çalışmada zındıklık kavramının tarihsel gelişimi ele alınacak; Hurûfîlik, Kalenderîlik ve Şeyh Bedreddin örnekleri üzerinden Osmanlı'da din, siyaset ve meşruiyet arasındaki ilişkinin nasıl şekillendiği incelenecektir.