Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Paylaşım Yap
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Arzu Redjep
Arzu Redjep
282.1K UP
Çeviren 18 Eylül 2021 8 dk.

Elon Musk, insanların Mars'ta yaşamasını istiyor.[1] NASA, astronotları en azından ortamı tanıyabilmeleri için Kızıl Gezegen'e göndermeyi düşünüyor.[2] Ancak ABD'nin 45. başkanı Donald Trump gibi yöneticiler, astronotları Ay'a geri gönderme konusuyla daha çok ilgilendiklerini söylüyorlar.[3]

Bilim insanlarının birçoğu, bunun önemli bir tartışma konusu olduğunu düşünüyorlar: Eğer insanlar Dünya gezegeninden vazgeçmek zorunda kalsaydı, Mars'ta mı yoksa Ay'da mı yaşamak daha iyi olurdu? Bu yazıda iki ihtimali de değerlendireceğiz.

26
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
Çağrı Mert Bakırcı
Yazar 26 Nisan 2021 34 dk.

Eğer Schrödinger'in Kedisi gibi düşünce deneylerini veya Çift Yarık Deneyi gibi gerçek deneyleri daha önceden duyduysanız, kuantum fiziğinin gerçek dünya deneyimlerimizden ne kadar farklı olduğunun haberdarsınızdır. Schrödinger'in Kedisi isimli düşünce deneyinde, kutunun içinde olduğu hayal edilen bir kedi, kutu açılana kadar hem ölü hem diridir ve kutuyu açtığımız anda bu birden fazla olasılıktan sadece bir tanesi gerçekliğe dönüşür. Çift Yarık Deneyi'nde ise iki ufak yarığa doğru tek tek fırlatılan elektronlar, gözlenmediklerinde bir dalga gibi davranarak girişim deseni oluştururlar, gözlendiklerindeyse bir parçacık gibi davranarak iki basit çizgi oluştururlar. Her iki deneyde de sorun, yapılan gözlem veya ölçüm ile gözlenen/ölçülen şeyin davranışları arasında bir ilişki olduğu fikridir. Schrödinger'in Kedisi örneğinde, farklı olasılıklara sahip iki durumdan biri, ölçüm anında %100 ihtimale dönüşüvermektedir. Çift Yarık Deneyi'nde ise elektron ve foton gibi parçacıklar, gözlenip gözlenmemelerine bağlı olarak davranışlarını değiştirmektedirler.

Klasik ve geleneksel fizik bilgilerimiz ışığında, gözlemci veya bilinç gibi kavramların Evren fiziği üzerinde özel bir yere sahip olmasını beklemeyiz. Benzer şekilde, ölçüm araçları elbette ölçülen unsurun davranışlarını değiştirebilecek olsa da, bilinçli bir gözlemin veya kuantum düzeyde yapılacak bir ölçümün, deney sonuçlarını bu kadar köklü bir biçimde değiştirmesi, izahı ve ek sorgulamayı hak eden bir soru işareti yaratmaktadır. İşte Ölçüm Problemi adı verilen bu problemi izah edebilmek için, bugüne kadar çok sayıda açıklama geliştirilmiştir. Bu açıklamaların araştırıldığı sahaya Kuantum Mekaniğinin Yorumları denmektedir. Bu yazımızda, bunlardan bir tanesi olan Paralel Evrenler (İng: "many-worlds") yorumuna bir bakış atacağız.

172
2
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Mücahid Köse
Yazar 6 Kasım 1 sa.

İnsan düzeyinde yabancı bir zekanın ortaya çıkışı, sadece bilimkurgu anlatılarının sınırları içerisinde olmaktan çıkarak, artık bilimsel araştırmalar ve disiplinlerarası çalışmalarla desteklenen somut bir öngörü haline gelmektedir.[1][2][3][4][5][6][7][8] Yapay zeka alanındaki araştırmaların ve OpenAI, Google, xAI, Meta gibi büyük teknoloji şirketlerinin öncelikli hedeflerinden biri, yapay genel zekayı geliştirmektir.[9][10][11][12] 2020 yılında yayımlanan bir çalışmada, dünya genelinde 37 farklı ülkede sürdürülen toplam 72 aktif yapay genel zeka araştırma ve geliştirme girişimi saptanmıştır.[13] Yapay zeka araştırmalarında ulaşılan nokta, hızla ilerleyen teknolojik gelişmeler ve yapılan büyük yatırımlar göz önüne alındığında, bilim komünitesinin önemli bir kısmı, bu yeni zekanın ortaya çıkışının çok uzak olmayan bir gelecekte gerçek olabileceğini düşünmektedir.[14] Öte yandan, daha ihtiyatlı olan bazı tahminler ise bu sürecin biraz daha uzun sürebileceğini ve belki de hiçbir zaman mümkün olmayabileceğini ileri sürmektedir.[15][16]

Bu yeni zekanın doğasına dair bazı belirsizlikler bulunsa da, insanlardan morfolojik, fizyolojik, psikolojik ve sosyolojik olarak önemli ölçüde farklı olacağını söylemek mümkündür.[17] Bu farklılıkların tam olarak ne olacağını başlangıçta kavramsallaştırması zor olabilir; zira, yapay genel zeka olarak adlandırılan bu sistemin sahip olacağı bilişsel kapasitenin, tarih boyunca var olmuş en üstün insan zekalarının toplamından bile daha yüksek olması öngörülmektedir.[18]

109
2
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ögetay Kayalı
Yazar 6 gün önce 8 dk.

FDM tipi 3D yazıcı kullanılanların başına en çok gelen problemlerden biri Z yalpalamasıdır. Bu problem, kartezyen yazıcılarda Z eksenine bağlı mille ilişkilidir. Ortalıkta bu problemin çözümüne dair hatalı birçok açıklama olması sebebiyle soruna çözüm arayanlar bir türlü bu basit problemin üstünden gelememektedir. Bu yazıda Z yalpalaması sorununun ne olduğuna, nasıl çözüleceğine ve neden diğer çözümlerin işe yaramadığına değineceğiz.

Kartezyen tipi yazıcılarda ya yatak yukarı aşağı hareket eder ya da yazıcı ucu taşıyan başlık yukarı aşağı hareket eder. Yani Z ekseni boyunca tek bir motor (bazen çift motor) bu hareketi sağlar. Söz konusu eksen, yapılan hareket yer çekimine karşı yapıldığından genellikle kayış kullanılmaz. Kayış kullanılması durumunda sistemin taşıdığı ağırlık, step motorun ivmesi altında esnemeye başlar, bu da hassasiyeti bozar ve dalgalanma oluşturur. Lakin bu dalgalanma, mil kullanması durumunda da gerçekleşmektedir. Kartezyen olmayan yazıcılarda kayış kullanılmasına rağmen bu sorun yaşanmayabilir, onların tasarımı daha farklı olduğu için bu yazıda onlara değinmeyeceğiz.

11
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Alper Kaan Selçukoğlu
Yazar 22 Kasım 2023 14 dk.

Davranışların incelenmesi, bize organizmaların çevrelerine nasıl yanıt verdiği ve bu yanıtların evrimsel kökenleri hakkında derinlemesine bilgiler sunar. İnsanlar söz konusu olduğunda, psikoloji ve sosyoloji gibi bilimler davranışın temel bileşenlerini ve bu davranışların bireyler ve toplumlar üzerindeki etkilerini anlamamıza yardımcı olur. Öte yandan etoloji ise, insan harici hayvanlar aleminin davranışsal dinamiklerini ve bu davranışların ekolojik ve evrimsel bağlamlarını inceler. Bu disiplinler, hayvanların ve insanların dünyalarını daha iyi anlamamız ve birbirimizle ve doğal dünya ile olan ilişkilerimizi daha iyi yönetmemiz için önemli araçlar sağlar.

Nesli tükenmiş hayvanlar söz konusu olduğunda, onların davranışları hakkındaki bilgilerimiz sınırlıdır çünkü bu hayvanları doğal ortamlarında doğrudan gözlemleme fırsatımız yoktur. Fakat gözlem şansı olmasa da epey kapsamlı tahminler mevcuttur. Kalıntıları bulunan ve Kik adı verilen yünlü mamut bireyi, Buzul Çağı'ndan kalan ve hikayesi bilinen ender memeli hayvanlardan biridir. Kik, yaklaşık 17.100 yıl önce, Alaska'nın iç kesimlerinde, kuzeyde Brooks Sıradağları ve güneyde Alaska Sıradağları arasında dünyaya gelmiştir. O dönemde, bu bölge, Bering kara köprüsü üzerinden Sibirya'ya ve Batı Avrupa'ya kadar uzanan soğuk ve kuru bir çayırlık olarak karşımıza çıkar. Bu geniş bölgeye, bölgenin en ikonik hayvanlarından dolayı "mamut stepleri" adı verilmiştir.[1]

69
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Arya Elçi
Arya Elçi
63.3K UP
Yazar 2 saat önce 4 dk.

Dünyada bilinen ilk üniversiteyi, günümüzde bildiğimiz anlamda bir üniversite değildi bu, Platon kurmuş ve kesin olmayan bir bilgiye göre girişine şöyle yazdırmıştı: "Ageometretos medeis eisito!". Türkçe karşılığı "Geometri bilmeyen giremez!" Böyle bir söz yazılı mıydı değil miydi bilinmez ama bu anlayışın Antik Yunan filozofları ve sonrası bilim insanlarında kabul gördüğü bir gerçekliktir. Çünkü kendisinden önce ve sonra gelen filozoflar mantığın önemini iyice kavramış, düşünce sistemlerinin temeline oturtmuşlar ve bu sayede modern bilimin temelini atmışlardı. Pisagor, Euclid, Eratosthenes geometriyi kullanarak ellerindeki kısıtlı imkânlara rağmen harikalar yaratan bu matematikçilere yalnızca birkaç örnektir.

Geometriyle dönemin teknoloji adına zor şartlarına meydan okuyan başka bir bilim insanı Edmond Halley'dir. Halley'i en çok adının verildiği kuyrukluyıldız ile tanıyoruz. Ancak tabii ki Halley'i kuyrukluyıldız ile özdeşleştirmenin ötesine geçmek zorundayız çünkü bilime katkısı oldukça fazla. Kendisinin güney yıldızlarından Ay'ın çekim alanına, Dünya'nın manyetik alanından geometriye birçok konuda çalışması bulunuyor. Bunların hepsinden tek bir yazıda bahsetmek mümkün olmadığından eski Yunan filozoflarından bu yana birçok insanın merak ettiği astronomik birimin (AB) yani Dünya ile Güneş arasındaki uzaklığın nasıl hesaplanabileceğine dair metodundan bahsedeceğiz.

1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Çınar Civan
Çınar Civan
622.9K UP
Çeviren 12 Şubat 2023
Hayır, ZTF kuyruklu yıldızı Mars'a çarpmayacak. Fakat, parlak yeşil koması dolayısıyla "Yeşil Kuyruklu Yıldız" olarak da adlandırılan C/2022 E3 (ZTF), birkaç gün önce, bu fotoğrafın çekildiği zamana oldukça yakın bir tarihte, çok daha uzaktaki gezegenin neredeyse önünden geçti. Görseldeki iki gökyüzü simgesi, ünlü bir Dünya simgesi olan İsviçre ile İtalya arasında yer alan Alp Dağları'nda bulunan ve pitoresk bir zirveye sahip olan Matterhorn'un arkasından çekilmiştir. Hem ön plandaki hem de arka plandaki görüntüler; aynı akşam, aynı konumda ve aynı kamera ile çekilmiştir. Kuyruklu yıldızın beyaz toz kuyruğu, yeşil komanın sağ tarafında gözlemlenirken açık mavi renkli iyon kuyruğu, görüntünün üst kısmına doğru ilerleyen bir şekilde gözüküyor. Kızıl Mars, arka planda yer alan sayısız yıldız ile birlikte sağ alt taraflardaki karanlık bulutsu Bernard 22'nin oldukça önünde bir konumda yer alıyor. Mars, önümüzdeki birkaç ay boyunca akşamları gökyüzünde gözlemlenebilecek olsa bile ZTF kuyruklu yıldızı, Güneş Sistemi'nin dış kısmına dönerken çoktan sönmeye başladı.
5
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Yaşam Ağacı Gözlemi
Lütfullah Kuyumcu
Gözlemi Yapan 28 Mayıs 2024 Türkiye, İzmir
20 Eylül 2022
İzmir Konak
Tribulus terrestris
4
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
İnceleme
Doğaç Çağdaş Çelebi
İnceleyen10 29 Ekim 2022
Filmin sonunda şaşkaloz oluyorsunuz, beklenmedik sonu var ama anlamak güç değil.
Bilim kurgu seviyorsanız izlemeniz gereken filmlerden
9.7/10
(250 Kişi)
Puan Ver
İnceleme Yaz
Sonra İzleyeceklerime Ekle
8
1 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
Arif G.
Arif G.
111.1K UP
4 saat önce
Evet, unutmadık. Ama unutmadığımızı hem kendimize hem de başkalarına kanıtlamak istercesine, medyada göze sokmak zorundayız değil mi? Bir görüntü buluyoruz, kime ait olduğu bilinmeyen, bağlamı koparılmış bir görüntü. Arkaya bir de fon müziği, duyguyu tamamlasın, sahneyi ağırlaştırsın diye. Peki o karede kimin canının yandığını, kimin hayatta kalıp kimleri toprağa verdiğini gerçekten düşünüyor muyuz? Yoksa yalnızca 'hatırladığımızı' gösterecek daha etkili bir sunum mu arıyoruz?
Bir kare düşünün, enkazın başında oturan biri. Yüzü kadrajda yok, adı yok, hikayesi yok. Ama o kare paylaşılıyor, beğeniliyor, altına birkaç kelime yazılıyor ve akış devam ediyor. O kişinin o an ne düşündüğünü, hangi sesi hala kulağında çınladığını, hangi boşluğun içine düştüğünü merak eden var mı? Yoksa acı yalnızca tüketilecek bir içerik mi?
Bir video düşünün, ağlayan bir çocuk. Nerede çekildiği belirsiz, ne zaman olduğu muğlak. 'Savaşın masum yüzü' diye etiketleniyor. O çocuğun bugün hayatta olup olmadığını kim biliyor? O görüntünün, çocuğun ömrü boyunca sırtında taşıyacağı bir damga olabileceğini düşünen var mı? Yoksa empati yalnızca birkaç saniyelik bir duraksama mı?

Siyah beyaz bir fotoğraf. Toplu bir cenaze, üst üste dizilmiş tabutlar. Rakamlar konuşuyor 'Şu kadar kayıp.' Ama o rakamların her biri bir ses, bir alışkanlık, bir eksiklik demek. Sabah kahvesini aynı saatte içen bir baba, akşam kapıyı aynı şekilde kapatan bir anne, odasında yarım kalmış bir defter. Sayılar bunları taşımaz, biz taşımak istemediğimiz için sayılara sığınırız.
Algoritmanın önümüze düşürmediği acılar yok sayılır. Kameraya girmeyen yas, kayda alınmayan çığlık sanki hiç yaşanmamış gibi olur. Görünmeyen unutulması daha kolaydır, unutulan ise bir daha hiç hatırlanmaz.
Asıl soru şu: Hatırlamak gerçekten istemediğimiz için mi bu kadar yüzeyde kalıyoruz, yoksa hatırlamanın bedelini ödemeye hazır olmadığımız için mi? Çünkü hatırlamak yalnızca bakmak değildir, sorumluluk ister, rahatsızlık ister, konforun bozulmasını ister. Ve belki de en zor olanı o acının bize ait olmadığını düşünerek geçip gitme lüksünden vazgeçmeyi ister.
14 görüntülenme
2
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
EtkinlikKültürel Etkinlik
Okan Nurettin Okur
Etkinliği Ekleyen 23 saat önce ÇevrimiçiÜcretsiz15 Şubat
Stoacılıkta Doğaya Uygun Yaşamak
15 Şubat 2026 13:00 tarihinden 15 Şubat 2026 15:00 tarihine kadar.

Doç. Dr. Melike Molacı ile Stoacı felsefede doğaya uygun yaşama üzerine konuşacağız Ankara Felsefe Radyosu’nun yeni yayınına davetlisiniz! Daha fazla felsefe yayını için YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz

 https://youtube.com/@AnkaraFelsefeRadyosu


 

Devamını Göster
1
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj
Teşekkürler, Mücahid Köse!

Evrim Ağacı'na bugüne yaptığın tüm katkılar için çok teşekkürler! Evrim Ağacı'nda yayınladığın veya yayınlanmasına katkı sağladığın 62 içerik sayesinde Türkiye'de bilimsel bilgiye erişim bir o kadar kolay. Hep birlikte, daha da güzel işler başarmaya devam!

Devamını Göster
Teşekkürler, Mücahid Köse!
Seda Sert Ve Meriç Öztürk
Seda Sert Ve Meriç Öztürk Seslendiren 26 Aralık 2024 33:42
Kutup ayıları neden hapishanede? Sokakta bir kaplan görürseniz ne yapmalısınız? Pumalar tehlikeli mi? İnsan - hayvan çatışmalarına olası çözümler. Hepsi...
26
Alper Kaan Selçukoğlu
Yazar 17 Temmuz 2022 5 dk.

Dodo (Raphus cucullatus) nesli tükenen hayvanlar deyince şüphesiz mamut ve dinozorlardan sonra akla gelen ilk canlılardan bir tanesidir. Tarihsel süreçte birçok kez yerilmiş, aptal, hantal bir canlı olarak tanıtılmış, üstüne aşağılayıcı deyimler bile oluşturulmuştur.[1]

Peki gerçekten sanıldığı gibi hantal canlılar mıydı? Neden yok oldular? Genel olarak nasıl canlılardı? Bir göz atalım.

78
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı'nı sosyal medya hesaplarından takip etmeyi unutmayın! Yeni paylaşımlarımızı görmek için bizi aşağıdaki sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

Arda Küçükoğlu
Fizikçi adayı 17 Eylül Sen de Cevap Ver

Merhaba!

Ay tutulması, Dünya'nın Güneş ile Ay arasına girmesi ve Ay’ın Dünya’nın gölgesine girmesiyle olur. Dünya’nın gölgesinde Ay tamamen güneş ışığından mahrum kalır, yani doğrudan Güneş ışığı gelmez.

Ama Ay yine de tamamen karanlık olmaz. Çünkü Dünya atmosferi, Güneş ışığını kırar ve bir kısmını Ay’a ulaştırır. Atmosfer, kısa dalga boylarını (mavi ve yeşil ışığı) yayarken, uzun dalga boyu olan kırmızı ve turuncu ışık daha az saçılır ve Ay’a ulaşır. Bu yüzden Ay tutulması sırasında Ay kızıl-kahverengi bir renge bürünür. Bu olaya bazen “Kanlı Ay” da denir.

Tüm Reklamları Kapat

Ayrıca ay kendi ışığı sebebiyle mi karanlıkta kalmıyor sorunuza cevap olarak şunu söyleyebilirim: Hiçbir yıldız dışı cisim kendi ışığını üretemez ve bildiğimiz üzere ay, yıldızlar gibi gazlardan kendini korumak amacıyla hidrojeni füzyon tepkimesine sokamaz bu sebep dolayısıyla ay kendi ışığını üretemez.

14
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Daha Fazla İçerik Göster
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close