Birçoğumuzun düşünmeden kullandığı, tanımlar yapıştırdığı, bilimin bu konudaki tutumlarından bihaber olarak yorumlar getirdiği bir konudur hastalıklar. Kafamıza göre, bize uygun gelmeyen her sağlık durumunu "hastalık" olarak nitelendirmeyi pek severiz. Kolaydır çünkü bizden olmayanı "hasta" olarak görmek. Hele ki "norm" olarak kabul edilen; aslında birkaç on yıllık bir dilime vurulduğunda son derece değişken olduğu anlaşılabilecek "genel geçer" sandığımız ve aslında olmayan durumlara göre değerlendiririz insanları.

Bir zamanlar dişilerin erkekler gibi kotlar, gömlekler giyinmesi anormaldi ve "hastalıklı bir eğilim" olarak görülüyordu. Bugün her iş merkezinde, her spor salonunda, her halka açık meydanda böyle giyinen kadınları görürsünüz ve kimse dönüp ikinci bir defa düşünmez. Ancak bu, şu anda içerisinde yaşadığımız zamana alışık olduğumuz için pek de anlamlı bir örnek gibi gelmeyebilir; sonuçta kadınların kot-gömlek giymesi bizler için son derece normaldir. Bunun hastalık olarak görülebileceği bir zamanı hayal etmekte bile güçlük çekeriz.

Öğrenme ve bellek sinir sistemimizin en önemli özelliklerindendir. Öğrenme dünya ile ilgili bilgi edinme ve bellek edinilen bu bilginin kodlanma, depolanma ve daha sonra geri çağrılma süreçleridir. Bu süreçler olmaksızın sinir sistemimizin fonksiyonunun büyük ölçüde bozulacağı ve belleği etkileyen dramatik hastalıklardan görülebildiği gibi mental hayatımızın anlamsızlaşacağı açıktır. 

Geçtiğimiz 50 yılda uygun deneysel modellerin oluşturulması ve moleküler biyoloji alanındaki gelişmelerin sinirbilime uygulanması ile birlikte öğrenme ve bellek süreçlerinin altında yatan moleküler mekanizmalar hakkında çok önemli ilerlemeler kaydedildi.

Yapay zekânın hemen her alana girmesiyle birlikte araştırmacılar ve politikacılar, bilimsel sorulara yanıt bulmak için bilimsel veriler üzerinde eğitilmiş yapay zekâ modellerini giderek daha fazla kullanıyorlar. Peki yapay zekâ nihayetinde bilim insanlarının yerini alabilir mi?

Trump yönetimi, 24 Kasım 2025’te imzaladığı bir başkanlık kararnamesiyle “Genesis Misyonu” adlı girişimi duyurdu. Bu proje, federal bilimsel veri tabanları üzerinde eğitilecek bir dizi yapay zekâ ajanı geliştirmeyi amaçlıyor. Hedef, bu sistemlerin yeni hipotezler üretmesi, araştırma süreçlerini otomatikleştirmesi ve bilimsel keşifleri hızlandırması.

Kırmızı gagalı dağ kargası; Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'nın dağlık bölgelerinde yaşayan, kargagiller ailesine ait bir kuş türüdür. Bu kuşlar, ortalama 39-40 cm boyunda ve 280-310 gram ağırlığında olup, parlak kırmızı gagaları ve siyah tüyleriyle ayırt edilebilirler. Erkek ve dişi arasında görsel bir farklılık bulunmaz. Yani bariz bir eşeysel dimorfizm yoktur.

Tüyleri ve gelişmiş sinir sistemleri sayesinde bu kuşlar uçuşta beceriklidirler. Gelişmiş sinir sistemi ifadesi; bu kuşların karmaşık davranışları sergileyebilme, çevresel uyaranlara hızlı ve etkili bir şekilde tepki verebilme, öğrenme ve hafıza gibi yüksek düzeyde bilişsel fonksiyonları gerçekleştirebilme yeteneklerini ifade etmektedir. Bu özellikler, kargagilleri zeki ve uyumlu hayvanlar olarak sınıflayabilmemizi ve çeşitli etolojik çalışmalar yapabilmemizi sağlar.^[1]

Son zamanlarda stres ve kaygı seviyeniz normalin üzerindeyse , bu konuda yalnız olmadığınızı bilmenizde fayda var . ABD'deki en büyük bilimsel ve profesyonel psikolog örgütü olan Amerikan Psikoloji Derneği'nin (APA) Şubat 2022’de bir pazar araştırması ve analiz şirketi olan Harris Poll ile yaptığı anket çalışması sonucunda yayınladığı Amerika'da Stres raporuna göre, başta enflasyon ve küresel belirsizlik ile ilişkili endişelerden kaynaklı , Ukrayna'nın işgaliyle birlikte artan gaz fiyatları, enerji faturaları, gıda alışveriş maliyetleri gibi sıralı kalemlerde ki belirsizlikler , ABD'de kişisel stresi yüksek seviyelere çıkardı.

Birçok kişinin bu denli agresif tutum ve düşünceler içerisinde olmasının nedenine baktığımızda anket katılımcılarına göre temelde ağır basan düşünceleri şu sekilde ; katılımcıların % 87'si " Enflasyon nedeniyle günlük ürünlerin fiyatlarındaki artıştan etkilendiklerini" ve “ Son iki yıldır kesintisiz olarak sürekli bir kriz akışı yaşanmış gibi hissettiklerini” ifade ederken % 73'ü "Şu anda dünyanın karşı karşıya olduğu krizlerin sayısından bunaldığını" ifade ettiler. Ülkece - her ne kadar ülkemizde etkisini yitirdiğini düşündüğümüz fakat Avrupa ve Asya ülkelerinde devam etmekte olan- küresel salgının , sürekli olarak negatif haber döngülerinin , artan enerji ve gıda maliyetlerinin stresini taşıyot olmakla beraber birçoğumuz hala kariyer kaygısı, aile ve ilişki draması gibi yaygın günlük yaşam stresleriyle uğraşmakta.