Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Albinizm ve İnsanlık: Bütün İnsanlar Albino Olsaydı Neler Olurdu? Albinizm ile İlgili Doğru Sanılan Yanlışlar...

Albinizm ve İnsanlık: Bütün İnsanlar Albino Olsaydı Neler Olurdu? Albinizm ile İlgili Doğru Sanılan Yanlışlar... Video News
Zimbabwe'deki albionlar arasında düzenlenen bir toplantıdan bir kare...
9 dakika
6,228
  • Moleküler Biyoloji ve Genetik
  • Dermatoloji

Albinizm, Latincede "albus" yani "beyaz" kelimesinden gelen; hayvanların (ve dolayısıyla insanların) gözlerinde, derilerinde, saçlarında, tüylerinde, kıllarında ve pullarında pigment eksikliği ve pigmentlerin hiç var olmaması durumudur; kimi zaman bitkilerde de görülebilir. Bu kalıtsal duruma bağlı olarak, bu bireylerde kanser oluşumu ihtimali artar ve görüş yeteneği azalır. İnsan harici hayvanlarda albinizm ve melanizm ile ilgili birçok örneği buradaki yazımızdan görebilirsiniz.

Ulusal Albinizm ve Hipopigmentasyon Örgütü olarak da bilinen NAOH'a göre, Amerika Birleşik Devletleri’nde her 18.000-20.000 kişiden biri albinizme sahiptir. Türkiye'de ise 3.000-4.000 kadar albinizme sahip birey olduğu düşünülmektedir.[1] Bunun yanında Birleşmiş Milletler’e göre Afrika’nın bazı bölgelerinde, Zimbabwe gibi, her 1.000 kişiden biri albinizme sahiptir. Peki... Tarih öncesi çağlardan günümüze kadar dünyadaki herkesin albinizmi olsaydı dünya nasıl olurdu?

Tüm Reklamları Kapat

Farklı Görünümler...

NAOH’a göre Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en yaygın albinizm formu, hem gözlerde hem de ciltte koyu pigment melanin üretimini engelleyen okülokütanöz albinizmdir (kısa OCA). NOAH, bu tür albinizmin bugüne kadar, OCA1 ila OCA7 arasında sayılarla isimlendirilen yedi alt türü olduğunu belirtiyor. Alt türe bağlı olarak insanlar beyaz, sarı veya kahverengi saçlara sahip olabilir. Chicago bölgesinde bir rehabilitasyon danışmanı olan Kelsey Thompson, şöyle açıklıyor:

Okülokütanöz albinizmin en şiddetli tipi olan OCA1'e sahibim. Saçımda, cildimde ve gözlerimde pigment yok.

Thompson, daha önce NOAH'ın yönetim kurulu başkanlığı da dahil olmak üzere 10 yıl görev yaptı.

Tüm Reklamları Kapat

Albinizmi olan kişilerin kırmızı göze sahip olduğu inancı yaygın bir efsanedir. NAOH, ışık koşulları gözün arkasındaki kan damarlarını görünür hale getirebilse de ve bu, gözlerin kırmızı ya da mor görünmesine neden olabilse de albinizmi olan çoğu insanın gözlerinin mavi olduğunu belirtti. Örneğin Thompson’ın gözleri açık mavi... 2014'te Bianet'e konuşan Albinizm Derneği Başkanı Burcu Çakır Keskin ve albinizmli bir yetişkin olan Başkan Yardımcısı Ali Şengöz, albinizmle ilgili doğru bilinen yanlışları şöyle sıralıyorlar:[1]

  • Albinizmli bireyler, gerekli önlemleri alarak güneşe çıkabilirler.
  • Albinizmli bireylerin gözleri kırmızı değildir, mavi ya da gri renklidir. Flaş ışığında kırmızı gibi görünür.
  • Albinizm bir hastalık değil, genetik bir durumdur.
  • Albinizm, hem anneden hem babadan gelen genler dolayısıyla oluşur. Taraflardan birinin taşıyıcı olması yeterli değildir.
  • Albinizmli bir yetişkinle evlenen, albinizm geni taşıyıcısı olmayan bir kişinin çocukları taşıyıcı olur ancak albino olmazlar. Çünkü albinizm çekinik gendir.
  • Albinizmli çocuklar, tıpkı diğer çocuklar gibi büyürler.
  • Yalnızca insanlarda değil, tüm canlılarda albinizm görülür.
  • Albinizm de yaşanan göz problemleri, gözlük kullanımı ile düzeltilemez. Gözlerdeki oynamaya Nistagmus adı verilir ve ışığa olan duyarlılıktan dolayı göz kaslarında oluşan deformasyon neticesinde oluşur.
  • Henüz albinizmin tedavisi bulunamamıştır. Hamilelikte yapılan testler ile teşhis edilemez.
  • Okul döneminde, az görmeden kaynaklı desteğe ihtiyaç duyarlar. Büyük punto ile basılmış kitap, sınav kağıtları. El dürbünü, teleskopik gözlük gibi yardımcı cihazlarla desteklenirlerse, okul basarileri normal seviyede olur.
  • Düzenli olarak dermatolojik ürünler, özellikli güneş kremi kullanmazlarsa, erken yaşta cilt kanserine yakalanma olasılıkları oldukça yüksektir.

Açık Ten

Albinizm hastaları için önemli bir endişe açık ten renginin hassasiyetidir. Saç ve ciltte bulunan bir pigment olan melanin, cildi ultraviyole ışığa karşı korur ve albinizm hastalarının güneş yanığı ve cilt kanserine karşı dikkatli olması gerekir. Thompson, şöyle diyor:

Gençken güneşe maruz kalma konusunda biraz ukala davrandım ve şiddetli güneş yanıklarım oldu. Hayatım boyunca, güneşe karşı daha dikkatli olma, güneş kremi kullanma ve olabildiğince sık gölge arama alışkanlığı edindim.

Herkes Albino Olsaydı...

Peki herkeste albinizm olsaydı ne olurdu? Bu konu hakkında röportaj yapılan bir bilim insanı, bu faktörün tek başına albinizm olan popülasyonların zaman içinde hayatta kalma ihtimalinin son derece düşük olduğunu düşündü. Thompson, şöyle anlatıyor:

Reklam
NordPass Ücretsiz şifre yöneticisi ile eksiksiz dijital güvenlik
  • Şifrelerinizi, kredi kartlarınızı ve kişisel bilgilerinizi güvenle depolayın.
  • İnternet sitelerine giriş bilgilerinizi tek tıkla yükleyin ve yeni şifreleri kolayca kaydedin.
  • Şifreniz çalınırsa, anlık bildirimler alın.
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Bu hayal kırıklığı yaratıyor; ancak şaşırtıcı değil. Bence albinizm ile yaşama deneyimi olmayan pek çok insan, bunu herhangi bir engellilik olarak görüyor. Ne korkunç bir kader, günlük işleri bile mücadele etmeden yapmak korkunç olurdu. Ancak bu bir ölüm fermanı değil.

Herkesin albinizmi olsaydı, dünyanın dört bir yanındaki insanlar Sahra’daki çöl halkları gibi ciltlerini korumak için uzun giysiler ve başlarını ve yüzlerini korumak için şapkalar, eşarplar veya peçeler takmayı benimseyebilirdi. Ayrıca güneş kremi görevi görmeleri için, ciltlerinde koruyucu kaplamalara da kullanabilirlerdi. Namibya'daki Himba halkının kadınları, düzenli olarak, tereyağı ve aşı boyasından yapılan ve genellikle omuzumba çalılarının aromatik reçinesiyle parfümlenen, "otjize" olarak bilinen turuncu veya kırmızı bir macun giyerler. Himba kadınları, estetik nedenlerle otjize kullansalar da albinizmi olan bir popülasyonun güneş kremi olarak hizmet etmek için benzer bir macun oluşturabileceğini hayal etmek mümündür. Thompson, bunlara ek olarak şöyle diyor:

Kültürlerin muhtemelen güneş ışığının yoğun olduğu saatlerin dışında daha fazla günlük aktivite yapmak için evrimleştiğini hayal edebiliyorum, daha çok sabah erken ve öğleden sonra geç saatlerde.

Albinizmi olanlar evlerini gölgeli ortamlarda ve daha az güneşli enlemlerde yapmayı tercih edebilir. Yani bu insanların yaşamayı tercih edeceği yerleri hayal ederken Antalya'yı değil, Norveç'i düşünün. Thompson, şöyle diyor:

Ailemle birlikte sahile gitmekten hala zevk alıyorum. Ancak herkesin albinizmi olsaydı, insanların yaşamayı düşünmek için bile dayanılmaz olabilecek yerler var: Ortadoğu'nun ve Amerika'nın güneybatısının belirli kısımları gibi. Bunlara rağmen Kaliforniya’nın güneylerinde yaşayan ve orayı seven albinizmi olan insanlar tanıyorum.

Görme Problemleri

Albinizm olan kişilerde görme sorunları vardır; çünkü göz içindeki yapılar rahimdeki gelişimi melanine ihtiyaç duyar. Thompson, şöyle anlatıyor:

En iyi görme keskinliğim 20/200 ki bu beni, yasal olarak kör yapıyor. Tam renkli görebiliyorum; ancak görebildiğim ayrıntılar zayıf. Bulanık görmek gibi değil de yüksek çözünürlüklü bir TV ile 80'lerden bir TV arasındaki fark gibi. Albinizm olan kişilerde fotofobi de olabilir veya ışıktan gelen parlamaya karşı daha duyarlı olabilirler.

Bu görme sorunları, herkesin albinizme sahip olduğu varsayımsal bir geçmişte, endüstri öncesi toplumların hayatta kalmak konusunda olağanüstü zorluklar yaşayacağını düşünmemize neden olmaktadır. Thompson, şöyle anlatıyor:

Bununla birlikte, albinizm ile yapabilecekleriniz konusunda çok fazla görüş farklılığı var. Daha iyi görebilmek için her gün belli aletler kullanmak zorundayım; ancak diğer insanlardan oldukça bağımsız bir şekilde çalışmam mümkün. Albinizmde sahip olduğumuz bir avantaj, görme konusundaki zayıflık haricinde hiçbir şeyi kaybetmemiş olmamız. Bana göre normal olan bu.

Tüm Reklamları Kapat

Albinizmli olan, yetenekli avcılar tanıyorum. Hayatım boyunca albinizm organizasyonlarına dahil oldum ve ne zaman albinizmi olan bir kişinin yapamayacağı bir görev veya iş olduğunu düşünsem, her seferinde bunu yapan bir albino olduğunu gördüm.

Herkes Albino Olsaydı...

Yani tüm insan popülasyonunda albinizm olsaydı, dünyada gezinmeye yardımcı olmak için bastonlar, gören hayvanlar ve hatta belki de yarasalar gibi ekolokasyon kullanabilirdik. Thompson, yine de araba sürmek için yeterince işlevsel vizyona sahip albinolar da olduğunu hatırlatıyor. Şöyle diyor:

Küçük erkek kardeşim benimle aynı tür albinizme sahip ve biz bir göz hekiminin ofisinde oturduğumuzda, görme yeteneğimiz oldukça benzer şekilde test ediliyor. Ama kardeşim buna uyum sağladı. Hatta bir hokey kalecisiydi. Pakı izlemezdi; ancak oyunculara pakın ne zaman ona doğru geldiğini anlamak için oyuncuları takip ediyordu.

Görüş yeteneği düşük olan albinolar, okumaya yardımcı olmak için büyüteçlere ve el teleskoplarına güvenebilirler veya gazete kağıdını yüzlerine daha yakın tutabilirler. Ama çoğu zaman bunları, görüşü belli bir düzeyde olan insanlara göre tasarlanmış olan topluma uyum sağlamak için kullanıyoruz. Dünya yalnızca albino olan insanlarla evrimleşseydi, muhtemelen tüm yazılar da büyük punto ile basılırdı.

Tüm Reklamları Kapat

Thompson, albinizm olan endüstri öncesi toplumların avcılıktan çok tarıma bel bağlayacağını düşünüyor. Diğer olasılıklar arasında bir çubuk veya ağ ile tuzaklar kurmak ve balık tutmak gibi keskin görüş gerektirmeyen faaliyetler yer alıyor.

Sosyal Etki

Albinizmli insanlar, görünüşleri nedeniyle dünya çapında yaftalanma problemi çekerler. Hikayelerde genellikle kötü adamlar olarak gösterilirler. Örneğin Da Vinci Şifresi'ndeki kötü keşiş Silas'ı düşünün. The New York Times ve diğer kaynaklara göre, Tanzanya'da albinizmi olan düzinelerce insan, vücut parçalarını almak amacıyla öldürüldüler. Thompson şöyle diyor:

Albinizmi olan bazı insanlar çok destekleyici bir ortamda büyüyorlar ve çok fazla olumsuzlukla karşılaşmıyorlar, oysa diğerleri oldukça travma yaşıyorlar. Benim deneyimim, bu iki ucun tam ortasındaydı. Çok kötü değildi; ama çocukken çok fazla zorbalığa maruz kaldım. Bir yetişkin olarak bu biraz can sıkıcı bir durum. Kaba ve saldırgan sorular alıyorum ve saçıma dokunmak isteyen insanlar olabiliyor. Bu gerçekten uygunsuz bir davranış. İnsanlar normalde tamamen yabancı oldukları birine karşı bu sınırları aşmayı hayal etmezler, ancak albinizm gibi gözle görülür bir farkınız olduğunda, farklılığınız dolayısıyla bu sınırların kalktığına inanılır.

Keskin ise, Türkiye'deki albinoların yaşadıkları problemleri şöyle anlatıyor:

Okul çağlarından itibaren, dış görünüşlerindeki farklılıklar dolayısıyla çeşitli problemler yaşamaya başlıyorlar. Az görme durumundan kaynaklı sorunlar ve yardımcı cihazlara erişimde maddi zorluklardan bahsetmek mümkün. Bu konuda bir iki merkez dışında herhangi bir rehabilitasyon çalışmasının yapılmıyor olması da problem yaratıyor. Albinizmli bireyler cilt koruması için dermatolojik özellikli güneş kremleri kullanmak zorunda olmalarına rağmen, sosyal sigortalar bu ihtiyacı karşılayacak kadar kapsamlı değil.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Noty Deluxe Telefonluk ve Not Defteri

– Boyut: A5
– Sert Kapak
– Yuvarlatılmış köşeler
– Manyetik Tutucu
– Ivory Renkli 80 g/m2 asitsiz kağıt
– 192 sayfa
– Kart Koyma Alanı
– Katlanır Masa Düzenleyici
– Entegre kalem bölmesi

UYARI: Kalem ve telefon ürüne/fiyata dahil değildir.

Devamını Göster
₺175.00
Noty Deluxe Telefonluk ve Not Defteri

Bunun yanı sıra albinizmli çocuk sahibi olan ailelere, çocuklarının durumu hakkında yeterli bilginin verilmemesi dolayısıyla yaşanan bilgi boşluğu ve ilk dönemler için önemli olan, psikolojik destek eksikliğin de söz etmek mümkün. Çocukların okullarda karşılaştığı zorluklar; tahtayı uzaktan görememeleri dolayısıyla yaşadıkları başarısızlıklar ve bu çocuklara, yine bilgi eksikliğinden kaynaklı olarak yeterli desteğin verilmemesi de karşılaşılan sorunlardan.

Herkes Albino Olsaydı...

Elbette herkesin albinizme sahip olduğu bir dünyada, kesinlikle albinizme dayalı bir yaftalama olmayacaktır. Bunun yerine albinizm, belki de dil ve alet kullanımına ek olarak insanlığı doğanın geri kalanından ayrı ve üzerinde kılan bir özellik olarak görülebilirdi. Thompson, şöyle diyor:

Herkes albinizmli olsaydı, ırk algısının nasıl değişebileceğini düşünmek ilginç olurdu. Hindistan'dan bir arkadaşımın benimle aynı tür albinizmi var. O ve ben, iki farklı etnik kökenden gelmemize rağmen, birbirimize kardeşim ve benden daha çok benziyoruz. Sonuç olarak, eğer herkesin albinizm olsaydı bu, görünüş açısından birbirimiz hakkında yaptığımız yargıları gerçekten değiştirebilirdi.

Albinizm, toplumları başka şekillerde de etkileyebilir. Thompson şöyle anlatıyor:

Albinizm olan bir grup insanla konuşurken, işleri normal dünyada yaptığımızdan biraz farklı yapıyoruz. Tanıdığımız birini gördüğümüzde kendimi neredeyse telefondaymış gibi tanıtıyorum. "Hey, Matt, ben Kelsey!". Çünkü diğer kişinin pek iyi görmediğini biliyoruz ve belki birbirimize görme zayıflığımız yüzünden biraz daha yakın durmayı tercih ediyoruz.

Thompson, bu tür selamlaşmalar ve insanların kişisel mesafelerine yapılan yakınlaşmalar, herkesin albinizme sahip olduğu bir dünyada toplumun standart özellikleri haline gelebilir. Ayrıca Thompson şöyle diyor:

Az gören insanlara öğretilmesi gereken, göz teması kurmak gibi çok fazla sözsüz iletişim aracı var. Nistagmusum var, bu yüzden gözlerim biraz titriyor ve bir kişinin gözlerini görmekte zorlanıyorum, bu yüzden nasıl göz teması kuracağımı ve durmadan bakmamak gibi şeyler hakkında düşünmeyi öğrendim. Bunlar benim dünyaya asimile olma sürecinde edindiğim tecrübeler.

Yani herkes albinizme sahip olsa, göz teması kurma normu artık bir norm olmaktan çıkabilir. Thompson, son olarak şöyle diyor:

Bu gerçekten alışılmadık bir zihinsel deney. Bir norm olarak albinizmi ve bunun dünya ve kendim hakkındaki düşüncelerini nasıl değiştireceğini düşünmek zor.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
21
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 8
  • İnanılmaz 7
  • Muhteşem! 4
  • Tebrikler! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Üzücü! 2
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: LiveScience | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b M. Futtu. Albinizm Derneği'nden: Albinolar Hakkında Bilinmeyenler Ve Yanlış Bilinenler. (26 Ağustos 2014). Alındığı Tarih: 18 Kasım 2020. Alındığı Yer: Bianet | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/01/2023 07:34:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9554

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Savunma
Biyocoğrafya
Bitki
Yüzey
Uzay Aracı
Bitkiler
Yok Oluş
Virüs
Deniz
Covıd-19
Kanat
Eşeyli Üreme
Algı
Seçilim
Astrofotoğrafçılık
Mavi
Beyaz
Küresel
Karbonhidrat
Manyetik Alan
Bilgi Felsefesi
Diş Hekimi
Element
Genel Halk
Plastik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. Q. Choi, et al. Albinizm ve İnsanlık: Bütün İnsanlar Albino Olsaydı Neler Olurdu? Albinizm ile İlgili Doğru Sanılan Yanlışlar.... (19 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 30 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9554
Choi, C. Q., Demiralp, İ. I., Bakırcı, Ç. M. (2020, November 19). Albinizm ve İnsanlık: Bütün İnsanlar Albino Olsaydı Neler Olurdu? Albinizm ile İlgili Doğru Sanılan Yanlışlar.... Evrim Ağacı. Retrieved January 30, 2023. from https://evrimagaci.org/s/9554
C. Q. Choi, et al. “Albinizm ve İnsanlık: Bütün İnsanlar Albino Olsaydı Neler Olurdu? Albinizm ile İlgili Doğru Sanılan Yanlışlar....” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 19 Nov. 2020, https://evrimagaci.org/s/9554.
Choi, Charles Q.. Demiralp, İdil Itır. Bakırcı, Çağrı Mert. “Albinizm ve İnsanlık: Bütün İnsanlar Albino Olsaydı Neler Olurdu? Albinizm ile İlgili Doğru Sanılan Yanlışlar....” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 19, 2020. https://evrimagaci.org/s/9554.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.