Akut Promyelositik Lösemi Nedir? A Vitamini, Bir Kanseri Nasıl Tedavi Edebilir?

Akut Promyelositik Lösemi Nedir? A Vitamini, Bir Kanseri Nasıl Tedavi Edebilir? AR
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
1,257 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Akut Promyelositik Lösemi
  • Türkçe Adı Akut Promyelositik Lösemi
  • İngilizce Adı Acute Promyelocytic Leukemia
  • OrphaNet 519

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Akut Promyelositik Lösemi (APL), akut myelositik löseminin (AML) bir alt tipidir. Promyelositler immatür, yani olgunlaşmamış lökositlerdir (beyaz kan hücreleri). Kan hücrelerimiz dolaşıma katılmadan önce kemik iliğinde yeterince "büyümeyi" beklerler. Premyelositleri, lökositlerin "bebeklik" dönemi gibi düşünebilirsiniz. Normalde bu "bebek" hücreler işlevsizdir ve dolaşıma salınmazlar. Ancak bazı mutasyonlar sonucu ortaya çıkan PML-RARA gen varyantı, kemik iliğinde lökosit üretiminin aşırılaşmasına ve dolayısıyla olgunlaşma süreci gelişmeden dolaşıma immatür hücrelerin salınmasına sebep olur. Bu şekilde kontrolünü kaybeden protein kodlayayıcı genlere onkogenler denir. Bununla birlikte kemik iliğinde üretilen eritrositler ve trombositler gibi diğer kan hücrelerinin de üretimi bozulur.

Belirti ve Semptomlar

Kısaca özetleyecek olursak:

  • Anemi: Eritrositlerin kemik iliğindeki üretim bozukluğuna bağlı sayılarının düşmesi. Anemi kendini soluk ten ve nefes darlığı ile gösterir.
  • Trombositopeni: Aynı sebeple trombosit sayısının düşmesi. Trombositler kanama durumunda pıhtı oluşumunu başlatan hücrelerdir. Trombosit kaybı ise kolay morarma ve kanama gibi sorunlara yol açar.
  • Nötropeni: nötrofil sayısının düşmesi. Nötrofiller beyaz kan hücrelerinin bir tipidir ve vücudun savunma mekanizması hücrelerindendir. Bu hücrelerin kaybı vücudu enfeksiyonlara açık hale getirir.
  • Dalak büyümesi (splenomegali) ve karında şişlik. Bu da aşırı lökosit salınımı yüzündendir.

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Yapılan araştırmalara göre APL'den sorumlu gen translokasyonları kromozom 15 ve 17 arasında gerçekleşir [t 15;17)]. Bu anomali kök hücre yenilenmesininin düzenlenmesini ve çekirdek hücre cisimlerinin oluşumunu sağlayan 15q21 kormozomu üzerinde bulunan promyelositik lösemi geni (PML) ile 17q21 kromozomundaki (RAR-α) genleri arasındaki füzyon sonucu gerçekleşir. Yani PML, onu aktive edecek olan destekleyici ve üretici geni mutasyon sonucu kendine bağlar.

Reklamı Kapat

Teşhis Yöntemleri

Hastalık öyküsü dinlendikten ve hastayı görsel olarak muayene ettikten sonraki ilk aşamada tam kan sayımı (CBC) yapılır. Sayım sırasında belirlenen blast hücrelerin saptanması ve yüzde oranlarındaki değişikliklere esasen lösemiden şüphelenilmelidir. Sonrasında teşhisi onaylamak için kemik iliğinden biyopsi alınarak incelenir ve kemik iliğinde aşırı blast hücre üretiminin belirlenmesi tanıyı doğrular.

Bunlara ek olarak sitogenetik testler yapılarak genetik mutasyonlar saptanabilir. Hastalığın tedavisi için kategori spesifitesinin önemini vurgulamak gerekir. Eğer ki kök hücre nakli düşünülüyorsa, HLA doku uyum testleri de yapılmalıdır.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Akut Promyelositik Lösemi (APL), A vitamininin yan ürünü olan All-Trans Retinoik Asit'e (ATRA) hassastır ve tedavi yöntemi buna dayanır.

Kan sayımı sırasında lösemide şüphelenildiği anda tedaviye başlanmalıdır. Temel terapötik mekanizma, mevcut füzyonun ATRA ile indüklenen bozunmasına bağlıdır. Yüksek ATRA konsantrasyonları tümör nekroz faktörü olarak bilinen TNF-i indükleme yoluyla APL blastlarının apoptozunu (otomatik hücre ölümü) tetikler. Hastaların %90'dan fazlasında tam remisyon sağlanmıştır. Aslında ATRA ilaç değil, dönüştürücü bir ajandır.

ATRA gibi bir dönüştürücü ajan olan ATO (arsenik trioksit) de tedavi için onaylanmıştır. Kanserin seviyesine göre bu ajanlar kemoterapiye eşlik eder.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

APL tedavisinde bu ilk basamak çoğunlukla tamamen remisyonla sonuçlanır ve nüksetmez. Ancak hastalık agresif ise otolog kök hücre nakli düşünülebilir.

İlk olarak 60 gün veya remisyon gözlemlenenedek diğer ilaçlarla birlikte oral ATRA tedavisi yapılır. Hastalığı seyrine göre tedaviye kemoterapi ilaçları veya ATO eklenebilir.

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Çoğu akut kanserden farklı olarak APL'nin prognozu gayet iyidir. Tedavi edilen hastaların uzun yaşam süresi %90 oranında sağlanabilir. Tedavi süreci 2 yıldır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/10/2021 09:41:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11024

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Ahlak
Şempanzeler
Yiyecek
Beslenme Bilimi
Dünya Sağlık Örgütü
Kertenkele
Beslenme Biçimi
Kelebek
İntihar
Enfeksiyon
Çocuk
Periyodik Cetvel
Yıl
Görme
Dünya Dışı Yaşam
Meyve
Samanyolu Galaksisi
Kırmızı
Doğru
Diyet
Anne
Solunum
Kafatası
İmmünoloji
Hamilelik
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın