Akrepler Neden Mor Ötesi Işın Altında Parlayacak Şekilde Evrimleşti?

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Bilim insanları uzun bir süredir mor ötesi ışın altında akreplerin neden parlak yeşil olacak şekilde parladıklarını biliyorlardı; ancak bunun gizemini ancak 2011 senesinde çözebildiler. Bu yetenek biliniyor olmasına rağmen evrimsel sebepleri uzun bir süre karanlıkta kaldı. Oklahoma Üniversitesi'nden biyolog Douglas Griffin bu "floresan" özelliği analiz etti ve akreplerin, daha önce hiç bilinmediği şekilde, etraftaki ışığı kuyruklarıyla algıladıklarını ortaya koydu! Bu "deriyle ışığı algılama" özelliği, akreplerin kaya altlarında hızla hareket edebilmesine izin verebilmesi sebebiyle evrimleşmiş olabilir. Gaffin, Animal Behavior dergisinde yayımlanan makalesinde şöyle söylüyor:

"Akrepler çoğunlukla yalnız yaşayan hayvanlardır, gece avlanan (nokturnal) araknidlerdir ve UV (mor ötesi) ışık altında parlak bir cam göbeği-yeşil renkte parlarlar. Bu floresan özelliğin fonksiyonu bir gizemdir."

Gaffin ve ekibi akreplerin gözlerini bağladılar ve birçok farklı ışık altında onları test ettiler. Bulguları heyecan vericiydi: akreplerde kuyruk, "ikincil göz" olarak adlandırılabilecek şekilde işlev görmekteydi!

Hatta bu eklembacaklı hayvanların tüm vücutları bir ışık sensörü olarak görev yapmaktadır. Ortamdaki ışıkla ilgili bilgiyi sinirlere iletirler ve bu sebeple akreplerin vücudunun herhangi bir kısmı ışığı algılayabilir. Araştırmacılar makalede şöyle yazıyorlar:

"Akrepin kütikulu (vücudu saran zırh kısmı) tüm vücudu bir ışık toplayıcı haline getirir ve bu da sinir sistemine bilgi aktarımını sağlar. Akrepler bu özelliği sığınak bulmak amacıyla kullanıyor olabilir, çünkü kütikulun herhangi bir kısmını engelleyerek kapatmak, sinyal aktarımını ortadan kaldırmaktadır."

Dolayısıyla UV ışını altında parlıyor olmaları, vücutlarında bulunan ışık algılayıcılarının bir ürünüdür. UV ışını altında vücutlarında algılayıcı olarak görev yapan kimyasalların bir kısmı bozunur ve sözü edilen renklerin etrafa saçılmasına neden olurlar. Normalde akreplerin gözleri mavi-yeşil ışığa, UV ışınlara kıyasla daha az hassastır ve ortamdaki ışığın dalgaboyu, akreplerin davranışlarını da etkilemektedir. Eğer ki ortamda daha fazla UV varsa, bu ışığa çok daha güçlü bir şekilde tepki göstermektedirler. Bunun sebebi, akreplerin çoğu zaman gün batımından sonra aktif olması, dolayısıyla etrafı saran ve insan gözüyle algılanamayan UV ışınlara çok daha bağımlı olmalarıdır.

Peki neden bu yapı vücutlarına yayılmıştır? Yapılan incelemeler akreplerin gözlerinde tek bir rengi, mavi-yeşil rengi algılayabilen reseptörler bulunmaktadır. Vücutlarındaki kimyasallar ise UV ışına duyarlıdır. Akrepler, vücutlarına düşen UV ışını floresan özellik sayesinde mavi-yeşile dönüştürmektedir ve bu sayede gözleriyle bu ışığı algılayabilmektedir. Ancak yapılan incelemeler, sadece dönüşen ışığın algılanabilmesinden öte, UV ışının kendisinin de canlı tarafından algılanabildiğini göstermektedir. UV ışınlarla taşınan bilgiler, doğrudan sinir sistemiyle beyne aktarılabilmektedir.

Kaynaklar ve İleri Okuma: 

  1. Animal Behavior
  2. DailyMail
  3. Discover Magazine

İnsan-Şempanze Genetik Ayrışması 13 Milyon Yıl Önce Başlamış Olabilir!

Kirli İç Çamaşırlarından Et Yiyici Hastalık Mikrobu Bulaşır Mı?

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim