Afazi Nedir? Beynimizin Dil Bölgelerine Gelen Hasarlar, Ne Tür Sorunlara Yol Açabilir?

Afazi Nedir? Beynimizin Dil Bölgelerine Gelen Hasarlar, Ne Tür Sorunlara Yol Açabilir? WebMD
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
12 dakika
2,353 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Afazi
  • Türkçe Adı Afazi
  • İngilizce Adı Aphasia
  • OrphaNet

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Afazi, kişinin iletişim mekanizmasını bozan hastalığa verilen addır. Bu hastalık, kişinin konuşma ve konuşulanı anlama yetilerini büyük ölçüde engelleyebilir. Sadece sözlü iletişimle kalmayıp yazılı iletişimde de bu engel söz konusudur.

Afazi, genelde inme veya bir kafa yaralanması sonucunda gelişir; fakat afaziye sebep olabilecek durumlar arasında, gelişen bir beyin tümörü ya da beyinde hasara yol açabilecek herhangi bir diğer hastalık da yer alabilmektedir. Genel olarak afazinin şiddeti, beyinde oluşan hasarın büyüklüğüyle doğru orantılıdır.

Belirti ve Semptomlar

Afazi hastalarında görülen semptomlar şunlardır:

Reklamı Kapat

  • Kısa veya eksik cümleler kurma,
  • Anlamsız cümleler kurma,
  • Bir kelimenin/sesin yerine başka bir kelime/ses kullanma,
  • Anlamsız sözcükler üretme,
  • Başka insanların konuşmalarını anlamada güçlük çekme,
  • Anlamsız cümleler yazma,
  • Yapısal sözcükler kullanmama.

Hastalığın Sebepleri

Afazinin en yaygın sebebi, beyne giden kan ve oksijenin kesilmesiyle yaşanan inmedir. Beyne giden kanın azalmasıyla birlikte beyinde dili kontrol eden bölgelerdeki hücreler ölebilir veya o bölgeler hasar alabilir.

Ayrıca kafaya alınan bir darbe sonucu kafa yaralanması geçirildiğinde, bir tümör, enfeksiyon ya da dejeneratif bir hastalık geçirildiğinde de beynin hasar alması sonucu afazi oluşabilir. Genellikle böyle bir durumda afazinin yanı sıra hafıza kaybı gibi bazı bilişsel sorunlarla da karşılaşılır.

Zamanla gelişen dil kullanma güçlüğüne ise primer progresif afazi denir. Bu afazi, beynin dilsel bölgesinde yer alan dokuların zamanla bozulmasından kaynaklanır ve bazen ileri aşamalarında demansa dönüşebilir.

Bazen de afazi, aralıklı periyotlarla geçirilebilir. Genelde buna sebep olan şey migren, hastalık nöbetleri ya da geçici iskemik ataklardır. Geçici iskemik atak denilen durum, beyne giden kan akışın geçici olarak engellenmesi durumudur ve bu rahatsızlığa sahip insanların gelecekte inme geçirme riskleri yüksektir.

Teşhis Yöntemleri

Yukarıda belirtilen semptomların gözlemlenmesi sonucunda gidilen hastanede doktor, teşhis için bazı testler uygular. Bu nörolojik testler çerçevesinde hastanın gücü, hisleri ve refleksleri kontrol edilir, kalp ve boyundaki damarlar dinlenir. Ayrıca afazi teşhisini koyabilmek için doktor muhtemelen hastanın MRI gibi bir tarama sonucunu da görmek isteyecektir. Buna ek olarak, aşağıdaki unsurlar test edilir:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Günlük objeleri isimlendirme,
  • Bir sohbeti sürdürebilme,
  • Kelimeleri doğru bir şekilde anlama ve kullanma,
  • Yazılı ve sözlü sorulara cevap verme,
  • Kelime ve cümleleri tekrar etme,
  • Komutlara uyma,
  • Evet/hayır sorularına cevap verme ve basit açık uçlu sorulara yanıt verme,
  • Okuma ve yazma.
Bir Afazi Hastasının Fil Çizimi (21 No'lu Hastanın Fil Çizme Denemesi)
Bir Afazi Hastasının Fil Çizimi (21 No'lu Hastanın Fil Çizme Denemesi)
Biology Dictionary

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Maalesef henüz bilim, beyin hasarını tamamen onarıp bu hastalığı tedavi edecek kadar ilerlemiş değildir. Eğer hastanın beynindeki hasar büyük değilse, kişinin dil becerileri iyileşebilir. Fakat birçok hasta, dil ve konuşma terapisine giderek, bu dil becerilerini yeniden inşa etmek ve iletişim becerilerini geliştirmek için uzun yıllar terapi görmektedir. Araştırmacılar, aynı zamanda bugünlerde ilaçların bu hastalığın tedavisinde faydası olup olmadığını araştırmaktadır.

Henüz kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, afazi hastalarının çektiği sıkıntıları hafifletebilecek çözümler vardır. Bunlardan biri olan dil ve konuşma terapisi, tedaviler arasında en yaygın seçenektir. Dil ve konuşma terapisi ve kişinin yakınlarının desteği ile afazi semptomlarının minimuma indirgenmesi mümkündür.

Dil ve Konuşma Terapisi

Dil becerilerini yeniden kazanmak genelde sabır isteyen ve yavaş ilerleyen bir süreçtir. Çoğu insan bu yolda büyük ilerlemeler kaydetse de pek azı bu hastalığa yakalanmadan önceki hali gibi konuşabilir. Dil ve konuşma terapistleri, afazi hastalarına kaybettikleri dil becerilerini tekrar kazandırmaya çalışır ve başka olası iletişim metotları öğretir.

Terapi sürecinde önemli olan birkaç şey vardır: Bunlardan birincisi, terapiye başlama süresidir. Araştırmalara göre terapiye beyne alınan hasardan sonra ne kadar çabuk başlanırsa terapi o kadar etkili olduğu gözlemlenmiştir. İkinci önemli faktör ise grup aktivitelerinde bulunmaktır. Terapinin bazı seanslarını grup şeklinde gerçekleştirerek afazi hastalarının birbirleriyle iletişim kurması sağlanıyor ve güvenli bir ortam kuruluyor. Üçüncü ve son olaraksa, terapilerde bilgisayar kullanımı önemlidir. Terapilerde bilgisayar yardımı alınması, kişinin fiilleri ve sesleri yeniden öğrenmesinde etkili olduğu gözlemlenmiştir.

Reklamı Kapat

İlaç Kullanımı

Araştırmacılar şu anda bazı ilaçların afazi hastalarına yardımı dokunup dokunmayacağını araştırmaktadır. Bu ilaçlardan bazıları, beyne olan kan akışını geliştirirken, bazıları beynin iyileşme sürecini hızlandırır ya da beyinde hasar yüzünden üretilemeyen kimyasalların yerine takviye yapar.

Bazı ufak çaplı araştırmalarda memantin ya da pirasetam gibi bazı ilaçların etkili olduğu gözlemlenmiş olsa da umutlanmak için henüz erken; çünkü daha geniş çaplı bir araştırılma yapılması gerekmektedir.

Diğer Tedavi Yöntemleri

Henüz araştırma süreci sonlanmamış bir diğer tedavi yöntemi ise, beyin stimülasyonu ya da başka bir deyişle beyin uyarımıdır. Bu tedavi yönteminin iki şekli vardır: transkranyal manyetik stimülasyon (TMS) ve transkranyal doğru akım stimülasyonu (tDCS). Bu tedavi yöntemleri, hasarlı beyin hücrelerini uyarmayı amaçlar ve iki yöntem de noninvaziftir. Her iki yöntemde de elektrotlar kullanılır. TMS, manyetik alanları kullanırken, tDCS düşük doğru akım kullanır. Henüz uzun vadeli bir araştırılma yapılmamış olsa da bu tedavi yöntemlerinin afazi hastalarına nesne adlandırma konusunda yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

Aynı zamanda bir afazi hastasının yakınlarından, ailesinden ve dostlarından alacağı desteğin de bütün bu tedavi yöntemleri kadar iyileşmesinde önem taşıdığı unutulmamalıdır.

Reklamı Kapat

Önlem Yöntemleri

Afazinin ana sebeplerinden biri inme olduğu için; düzenli spor yaparak, sağlıklı beslenerek, tütün ürünlerinden kaçınarak ve en önemlisi de stres faktörlerini azaltarak, yani sağlığımızı genel koruyarak, inme yaşama ihtimalini azaltabiliriz. Ayrıca genel olarak kafa bölgesinin korunması da önemlidir: Kafaya alınan darbeler beyne hasar verilebildiğinden, baş bölgesi genel olarak korunmalıdır (örneğin bisiklet sürerken veya motorsiklet kullanırken kask takmak bu yüzden çok önemlidir).

Etimoloji

Afazi sözcüğü, anlamı "konuşma yeteneğini yitirme" olan Fransızca "aphasia" sözcüğünden gelir. Bu Fransızca sözcük ise, yine aynı anlama gelen Yunanca "aphasía (αφασία)" sözcüğünden alınmadır. Eski Yunancada phēmí, phā- φημί, φα- "konuşmak, söylemek" fiilinden, a+ önekiyle türetilmiştir.

Diğer Bilgiler

Dil ve konuşma becerisi, uzun bir evrimsel geçmişe sahiptir ve bu yeteneğimiz sayesinde diğer insanlarla iletişim kurabiliriz. Dil ile beyin arasındaki bağlantıya yönelik bilimsel teorilerse, zaman içerisinde çokça değişmiştir. Örneğin 1700'lü yılların sonuna doğru Franz Joseph Gall adlı Alman bir fizyolog, Lokalizasyon Kuramı isimli, günümüzde artık geçerli olmayan bir teori sundu. Bu kurama göre insan yetileri ve davranışları (ve dolayısıyla dil becerisi), beynin belirli bölgelerine atfedilebilirdi. Günümüzde, belirli özelliklerin beynin belirli bölgeleriyle daha sıkı ilişkisi olduğunu bilsek de, birazdan göreceğimiz üzere keskin çizgilerle beyin lokalizasyonlarını tanımlamanın mümkün olmadığını da bilmekteyiz.

Dönemin düşünürleri, yine günümüzdeki sinirbilim bilgilerimiz çerçevesinde "komik" olarak niteleyebileceğimiz bir şekilde, bir insanın kişilik özelliklerinin ve entelektüel kapasitesinin, o kişinin kafatasındaki çıkıntılardan anlaşılabileceğini düşünüyordu. Örneğin Gall'dan etkilenen Alman doktor Johann Spurzheim, Frenoloji Kafatası Modeli'ni ortaya atarak, bu teoriyi Amerika'ya tanıttı. Böylece frenoloji adı verilen sahtebilim sahası, global bir üne kavuştu; aşağıda meşhur bir frenolojik kategorizasyonu görebilirsiniz. Ancak bu hatalı modelde yine de ilginç bir detay vardı: Dil yetisi, göz ile ilgili bölgelerin hemen altında yer alıyordu.

Frenoloji Kafatası Haritası
Frenoloji Kafatası Haritası
The Conversation

Tüm bu yaklaşımlar, güncel bilim perspektifinden ne kadar absürt gelse de, 18. ve 19. yüzyıldaki bilimin henüz yeterince gelişmiş olmadığını unutmamak gerekir. O dönemde beyin, "yapısız bir organ" olarak değerlendiriliyordu. Gall'ın ortaya attığı kuramla bu görüş, yavaşça ortadan kalktı ve beyin, "yapısız bir organ" olmaktan ziyade, "modüler bir yapı" olarak ele alınmaya başladı. Gerçekten de beyni bu şekilde tanımlamak, gerçekte olana çok daha yakındır!

Peki dilin bilimsel kanıtlarla beyinde bilişsel bir işlevi olduğu ne zaman ortaya atıldı? Bu konuda en kapsamlı çalışmaları yapan kişi, yine 19. yüzyılda yaşamış Fransız bir hekim ve antropolog olan Paul Broca idi. Bir gün Broca'nın ofisine bir hasta getirildi. Görünürde sapasağlam olan bu hastanın tek bir sorunu vardı: Kelimelerle ilgili sorunlar yaşıyordu. Öncesinde konuşmasında hiçbir sorunu olmayan bu hasta, kafasının sağ-ön lobuna (günümüzde Broca alanı olarak adlandırılan bölgeye) darbe aldıktan sonra, bozuk yapılı cümleler kurmaya ve yapısal sözcükler kullanamamaya başlamıştı. Bu hastanın inceleyen Paul Broca, bu durumdan mustarip sekiz hastayı daha inceledi ve beynin aynı bölgesine hasar alan hastalarda, aynı konuşma bozukluğunu gözlemledi. İşte bu duruma, Broca afazisi adı verildi. Broca afazisinde görülen belirtiler şunlardır:

Agora Bilim Pazarı
Yakınsama - Evreni Açıklayan En Derin Fikir (Peter Watson)

Tarih alanındaki kapsamlı çalışmalarıyla tanınan Peter Watson’ın Yakınsama’sı bilimsel fikirler tarihine etkileyici, özgün bir yolculuk.

Watson bu çalışmasında fizikle kimya arasındaki yakın ilişkiyi, kuantumun diğer bilimlere nasıl yakınsadığını, klimatolojinin mitolojiyle, botaniğin arkeolojiyle nasıl ilişkilendiğini ve disiplinlerarası uyuma dair tüm meseleleri ince ince irdeliyor. Farklı bilimler, farklı başlangıç noktaları ve hiç benzemeyen ilgi alanlarına rağmen bir araya geliyor; egemen anlatıyı, evrenin tarihini anlatmak üzere yakınsıyor ve birleşiyor.

Başlangıçta tereddütle karşılansa da “yakınsama” Nobel Ödüllü fizikçi Steven Weinberg’in ifade ettiği üzere, “evreni açıklayan en derin fikir”dir. Günümüzün bilgi toplumlarındaysa çok önemli bir eğilime dönüşerek iş, eğitim ve teknoloji gibi çeşitli alanların gidişatına yön vermeye başlamıştır.

“Bilimsel disiplinleri birleştirmeye yardımcı olacak bağlantıları inceleyen kışkırtıcı bir tarih çalışması. Watson bağlantıların nasıl dizildiğini etkileyici bir şekilde ortaya koyuyor. Biyolog, matematikçi ya da astrofizikçi de olsanız kesin olan tek bir şey var: Herkes nihayetinde aynı sistem üstüne çalışıyor.”

Science

Geçen yüzyılın en önemli bilimsel fikirlerini gözden geçirmek isteyenler, bu kitapta aradıklarını bulabilir.”

Marcia Bartusiak, Washington Post

Bu kampanya, Kolektif Kitap tarafından Evrim Ağacı okurlarına sunulan fırsatlardan birisidir.

Devamını Göster
₺49.00 ₺72.00
Yakınsama - Evreni Açıklayan En Derin Fikir (Peter Watson)

  • Söylemek istenen kelime veya cümle kişinin dilinin ucundadır; fakat kişi bir türlü bunu üretemez.
  • İstenen cümleler üretildiğinde, genelde cümle yanlış sözdizimine ya da kelime sırasına sahip olur.
  • Yapısal sözcükler (bağlaç, edat gibi sözcükler) genelde kullanılamaz.
  • Konuşmada duraksamalar gözlemlenir ve konuşma, kişi için yorucu bir eyleme dönüşür.
  • Broca afazisinden muzdarip olan bir hastaya, örneğin "Ali kahveyi sever." demek yerine "Ali'nin en sevdiği içecek kahvedir" demek, kişinin birebir aynı anlama gelen bu ikinci cümleyi algılamasını epey güçleştirebilir; çünkü bu cümle hem yapısal olarak karmaşıktır hem de çok sayıda sözcük içerir.

Paul Broca'nın keşfiyle birlikte dil bilgisiyle bağlantılı olan bölgeyi bulduk. Peki beynimizin dilsel işlevlerinden sorumlu tek bölge Broca alanı mıdır? Bu sorunun cevabı, frenoloji gibi antik yaklaşımların hatalı tahminde bulunacağı üzere, tabii ki de hayır.

Broca ve Wernicke Bölgesi
Broca ve Wernicke Bölgesi
Ashford Üniversitesi

Paul Broca'nın sunduğu tezden 13 yıl sonra Carl Wernicke adlı Alman bir nöropatolog, afazinin başka bir türünü öne sürdü. Bu kez alınan hasar yine sol lobda olmakla birlikte frontal lobda değil, arka lobdaydı. Sonradan Wernicke alanı adı verilen bu bölgede hasar oluştuğunda, yani Wernicke afazisine sahip hastalarda, Broca'nın incelediği hastaların aksine akıcı bir şekilde konuşmada sorun yoktu. Vurgu, tonlama ve kelime telaffuzlarında bir zorluk çekmiyorlardı. Wenicke afazisi olan hastaların sorun yaşadıkları şey, sözcük kullanımlarıydı. Wernicke afazisi hastalarında sözlüksel hata ve sözcük değişimleri gözlemleniyordu. Bu sebeple hastalar çok sayıda anlamsız kelimeler üretirken, aynı zamanda onlara söylenen cümleleri anlamlandırmakta epey güçlük çekiyorlardı.

Örneğin, Wernicke afazisine sahip bir kişi "Kalemi istiyorum." demek isterken, sözlüksel hatada bulunup "Silgiyi istiyorum." diyebilir; yani objeleri farklı şekilde adlandırabilir. Halbuki zihinlerindeki sözcük hala kalemdir; fakat düşüncenin kelimeye dönüşümünde hata gerçekleşir. Hatta bu kişiler bazen objeyi yanlış isimlendirdiklerinin farkında olmayıp, karşısındakine hatalı nesneyle etkileştikleri için öfkelenebilirler!

Gezi Parkı Protestoları'ndan Tıbbi Bir Vaka: Lobna Allami ve İletim Afazisi

Bir kişinin afazi sorunu çekmesi için, illâ tam olarak Broca Bölgesi veya Wernicke Bölgesi hasar almak zorunda değildir; bunlar arasındaki bağlantıların hasar alması da afaziye neden olabilir. Bu şekilde oluşan afaziye, iletim afazisi adı verilmektedir. Ülkemizde bu konudaki meşhur sayılabilecek vakalardan birisi, Taksim’deki Gezi Parkı protestoları sırasında, 31 Mayıs 2013'te başından gaz kapsülüyle yaralanıp, konuşma ve hareket kabiliyetinde hasar oluşan Filistin asıllı Türk vatandaşı Lobna Allami'dir.

Daha önceden sinirbilim yazı dizimizde anlattığımız, yukarıda da kısaca söz ettiğimiz gibi, Broca Bölgesi ve Wernicke Bölgesi, beynimizde yer alan iki önemli konuşma alanıdır. Wernicke bölgesi işitilen sözcüklerin anlamlarını algılayan ve konsept olarak sözcüklerin anlamlarını beynimizde algılamamızı sağlayan bölgeyken, Broca Bölgesi söylenmek istenen sözcükleri oluşturan bölgedir. Bu iki bölge arasında, arcuate fascilus adı verilen bir sinir ağı bağlantısı bulunur.

İşte Allami'nin kafasına isabet eden gaz kapsülü, bu sinirleri zedelemiştir. Dolayısıyla Allami her ne kadar işittiği sözcükleri anlasa ve anlatmak istediklerini kafasında kurabilse de, bunları düzgün bir şekilde ifade edememektedir. Çünkü Wernicke Bölgesi'nden, Broca Bölgesi'ne iletilmek istenen sinyaller düzgün bir şekilde aktarılamaz, bu da yavaş konuşmaya veya beyinde söylenmek istenen sözcüklerin, farklı şekillerde ağızdan çıkmasına neden olur. İşte bu, "iletim afazisi" olarak isimlendirilen rahatsızlıktır.

Aşağıda, Ayşe Arman'ın bu hastalıkla yüzleşmek zorunda bırakılan Lobna Allami ile röportajının bir kısmını okuyabilirsiniz:[1]

Reklamı Kapat

  • Ayşe Arman: Kendini nasıl hissediyorsun? Yeniden doğmuş gibi mi?
  • Lobna: Bilmiyorum. Aslında iyi miyim, kötü müyüm onu bile bilmiyorum. Hayatta olduğum için mutluyum ama çok ağlıyorum. Hep ağlıyorum. Çünkü bir sürü şeyim, yeteneğim, bilgim… Artık yok! Çöpe gitti. Okuyamıyorum… Yazamıyorum… En kötüsü de istediğim gibi konuşamıyorum! "Küçük insan" gibi konuşabiliyorum… Böyle, yavaş yavaş… Kelimeleri düşünerek, bulmaya çalışarak… Kelimeler, aklımda ama ağzımdan çıkamıyor! Bazen de yanlış kelimeler çıkıyor... "Domates" demek istiyorum, "çilek" diyorum…
  • Ayşe Arman: Bunun sebebi ne?
  • Lobna: Kapsül, kafamdaki konuşma merkezine isabet etmiş… Barış sen anlatır mısın?
  • Barış: Beynimizde, konuşmayla ilgili iki yer varmış. Biri, kafamızın ön tarafındaki konuşma ve üretme merkezi (Broca). Diğeri, arka taraftaki bellek (Wernicke). Bellekte, tüm kelimeler, cümleler, resimler, yani demek istediğimiz şeyler saklıymış. Oradan, ön tarafa yollanıyor. Bu iki merkezin arasında da bağlantıyı kuran bir köprü varmış. İşte Lobna’da, gaz fişeği, o köprüye isabet etmiş. Wernicke merkezi, artık Broca bölgesine iletim yapamıyor. Bu başına gelen şeyin tıbbi adı, "iletim afazisi" (İng: "Conduction Aphasia").
  • Ayşe Arman: Peki o merkezlerde hasar mı var?
  • Barış: Hayır, sadece bağlantılarda var. Yani Lobna, söyleneni anlıyor, söylemek istediği cümleyi kafasında kuruyor; ama bir şekilde onu konuşma ve üretim merkezine iletemiyor. Kopukluk olduğu için de ağzından bazen yanlış kelime çıkıyor. Uzun süre kendini frenleyip hiçbir şey söylemedi, sustu. Fakat inanılmaz savaşçı. Konuşma terapisine devam etti. O bağlantıları bir şekilde çalışarak, yeniden iletişim kurmaya uğraşıyor. Şimdi, adlandırma, tekrarlama ve cümle kurmayı yeniden öğreniyor. İşlevsel nöronlar, gaz fişeğinin tahribatı sonucunda ölmüşler. Ama o, konuşma terapisiyle, diğer nöronları bir şekilde kodlamaya çabalıyor. Ölenlerin görevini onlar üstlensin diye. Bu da uzun bir süreç. Konuşma terapisi yıllarca sürecek. Yine de, birkaç ay içinde bu hale gelmesi, kendini ifade edebilmesi çok çok iyi bir şey.
  • Lobna: Ama her zaman olmuyor… Elma, armut, patlıcan hangisi? Bazen karışıyor. Ama sen beni anlıyorsun?
  • Ayşe Arman: Elbette anlıyorum! Bence mükemmelsin! Bir gün seninle röportaj yapabileceğim aklıma bile gelmezdi…
  • Barış: Bu hali bizi de sevindiriyor. Ama şöyle de bir gerçek var: Lobna, o eski halini özlüyor. Her konuda fikri olan, konuşkan Lobna’yı...
  • Ayşe Arman: İçinde yaşayan kadın aynı kadın mı? İçerik aynı mı onu anlamaya çalışıyorum…
  • Lobna: (Gülüyor) Evet, kafa aynı! Aptal olmadım… Kafa çalışıyor. Ama… Değiştim… Her gün değişiyorum… Artık burasını istemiyorum…

Sonuç

Broca ve Wernice bölgesine alınan hasarla oluşan "afazi" rahatsızlığını böylece özetleyebiliriz. Fakat beyinde dilden sorumlu tek yerlerin bu iki bölge olmadığını unutmamak gerekir. Zihinsel sözlüğümüzde, bu sözcelerin üretiminde, üretilen seslerle düzenli cümleler oluşturmakta motor korteksi, işitme korteksi gibi başka daha birçok bölge de destekte bulunur.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 6
  • Tebrikler! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Üzücü! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ A. Arman. 35’Tim, 5 Yaşıma Döndüm Artık Türkiye’yi Istemiyorum. (24 Kasım 2013). Alındığı Tarih: 28 Mart 2021. Alındığı Yer: Hürriyet Gazetesi | Arşiv Bağlantısı
  • V. Fromkin, et al. (2003). An Introduction To Language. sf: 33-55.
  • Lingraphica. Broca's Aphasia. (26 Mart 2021). Alındığı Tarih: 26 Mart 2021.
  • Mayo Clinic. Aphasia. (20 Ekim 2020). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Mayo Clinic | Arşiv Bağlantısı
  • Etimoloji Türkçe. Afazi Kelimesinin Etimolojisi. (29 Mart 2021). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: EtimolojiTürkçe | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/10/2021 09:26:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10306

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Köpekler
Çocuklar
Ağız Sağlığı
Genel Görelilik
Göz
Amerika
Organ
Obezite
Kanser Tedavisi
Çin
Görüş
Sosyal Mesafelendirme
Yatay Gen Transferi
Yumurtalık
Uyku
Mikrop
Enfeksiyon
Kök Hücre
Vegan
Hava
Sinir Hücresi
Tekillik
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Gerçek
Hızlı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın