Yaratılışın olmadığını nasıl ispatlarız?

Pedram'ın anlattıklarına ekleme yapayım: Bilimin "boş hipotezi", bir şeyin "olmadığı" yönündedir. Yani bu tutumun bilim insanlarının Tanrı veya yaratılışa kıl olmasıyla falan bir alakası yok. Yaratılışçı gericiler, bu şekilde yansıtıyorlar, halkı bilime karşı dolduruyorlar.

Çaydanlık örneğinden ziyade, daha gerçek bir örnek verelim. Düşünülen şu olsun: "Kanserin asıl nedeni ekmektir."

Bilim insanı, bu tip bir tartışmada otomatik olarak, Pedram'ın da dediği gibi "Neden olsun ki?" sorusunu sorar ve tarafını otomatik olarak belirler: "Kanserin asıl nedeni ekmek DEĞİLDİR!" İşte bu, boş hipotezdir. Bir şeyin, aksi yönde kanıt olmadığı müddetçe, VAR OLMADIĞINI varsayarız.

Sonra bilim insanı, bu boş hipotezi ÇÜRÜTMEYE çalışır. Neden? Çünkü boş hipotezi çürütmek için, kanserin ekmek olduğuna dair kanıt bulması gerekir. Ve boş hipotezi çürütebilirse, gerçekten de ekmeğin kansere neden olduğunu göstermiş olacaktır.

Bu çaba sonucunda kanıt bulunursa, boş hipotez çürütülür ve konu açığa kavuşur.

Peki, bilim insanı aksini yapsaydı? Argüman sunulduğu anda ayağa fırlayıp: "EVET! Kanserin asıl nedeni kesinlikle ekmektir!" deseydi? Bilim bugünlerine gelebilir miydi? Kanserin asıl nedenleri tespit edilebilir miydi? Araştırmaya herhangi bir meyil olur muydu?

Uzun lafın kısası... Şu anda sahip olduğumuz her türlü "gerçek" bilgiye, bilimin bu tutumu sayesinde ulaştık. Ve bilim, Tanrı'nın ve yaratılışın yok olduğunu varsayarken, ateistik bir tavır takınmıyor. Çünkü hem Tanrı'yla ilgili, hem de bir yaratılış olayıyla ilgili bugüne kadar hiçbir kanıt tespit edilemedi. O zamana kadar, bilimsel olan tutum, boş hipotezden yana olmaktır. 

Not: İşin komik tarafı, bu perspektiften bakacak olursanız, bilim insanlarının Tanrı ve yaratılışın doğru olduğunu ispatlamaya çalıştıklarını bile düşünebilirsiniz. Zira boş hipotezi çürütmenin tek yolu budur. Ancak bilim insanları, din-bilim tartışmasında sıkışıp kalacak kadar dar görüşlü değiller. O nedenle tek olasılığın "yaratılış veya kaos" olmadığını biliyorlar. Başka olasılıklar olabileceğinin (Çoklu Evrenler gibi, bilmediğimiz üst düzey fizik gibi) farkındalar. Buna göre araştırmalarını çok yönlü sürdürüyorlar. Zira "Tanrı yaptı." deyip çekilmek en kolayı. Belki doğrudur, bilmiyoruz! Ama bilim, kanıt ister. 

Aslında burada bilimsel yöntemin temelini tartışmış olacağız. Zira “yokluk” kanıt konusu değildir, “varlık” kanıt konusudur. Çünkü bilimsel yöntem içerisinde bir “şeyin” olmadığını ispatlayamazsınız. İspat yükü, var olduğunu öne süren kişinin sorumluluğudur. Yani bilimsel olarak, önerme sahibinin yüküdür. Aksi takdirde “yok” sayılmalıdır. 

Bertrand Russell’dan Carl Sagan’a birçok düşünür bu konu hakkında kafa yormuştur. Russell’ın “yörüngedeki çaydanlık” yazısı ve Sagan’ın “garajımdaki ejder” yazısı hep bu konuyu özetlemek içindir. Yorum uzun olmasın diye Sagan’ınkini eklemeyeceğim Google’dan ona da bakmanızı öneririm; ancak Russell’ınki şöyle:

“Eğer ben Dünya ve Mars arasında eliptik bir yörüngede Güneş'in etrafında dönen porselen bir çaydanlık olduğunu öne sürseydim ve bu çaydanlığın en güçlü teleskoplarımızla bile tespit edilemeyecek kadar küçük olduğunu ekleyecek kadar da dikkatli olsaydım, kimse bu görüşümün tersini kanıtlayamazdı. Ama devam edip de bu savımın yanlışlanamaz nitelikte oluşundan dolayı insan aklının ondan kuşku duymasının kabul edilemez bir küstahlık olacağını söyleseydim, herkes haklı olarak saçmaladığımı düşünürdü. Ancak, eğer böyle bir çaydanlığın varlığı eski kitaplarca onaylansaydı, her pazar günü kilisede kutsal gerçeklik olarak öğretilseydi ve okullarda çocukların beynine kazınsaydı, onun varlığından kuşku duymak bir gariplik belirtisi olarak görülür ve o kuşkuyu duyan kişi, yakınçağda bir ruh doktoruyla, daha önceki çağlardaysa bir Engizisyon yargıcıyla görüştürülürdü."

Sagan’ın değimi ile bu porselen çaydanlığın varlığını hiçbir şekilde ispat edemiyoruz. Ama asıl soru neden olsun ki?