Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Zombiler ve Sinirbilim: Zombiler Bize İnsanlar Hakkında Bilgi Verebilir Mi?

Zombiler ve Sinirbilim: Zombiler Bize İnsanlar Hakkında Bilgi Verebilir Mi? The Walking Dead
5 dakika
4,670
Tüm Reklamları Kapat

Timothy Verstynen ve Bradley Voytek, “Zombiler, Zombi Koyunların Hayalini Kurar mı?” adlı kitaplarında, zombilerin beyinleri hakkında bilmek isteyeceğiniz her şeyi anlatıyorlar. Eğer bu sırada ciddi anlamda sinirbilim de öğrenecek olursanız, ne âla! Gelin Voytek ile yapılan bir röportaja kulak verelim:

Röportajdan Kesitler

Siz ve kitabın diğer yazar nasıl oldu da zombiler hakkında bir kitap yazdınız? Tabii ki bu "aşırı acil çözülmesi gereken bir sağlık problemi", fakat bu konu hakkında nörologlardan böyle bir kitap beklemezdim.

Aynen öyle! Kendinizi bir zombi kıyameti için tamamen hazır sanıyorsunuz ama sonra BAM! Gerçekten oluyor ve fark ediyorsunuz ki tamamen hazırlıksızsınız. Sahiden de çağımızın küresel endişesi bu! (Tabi yaşayan ölüler gibi bir şey aslında olmayacak; ama bu şey insanları acil durumlar için hazırlıklı olma hakkında düşündürürse, o zaman bu iyi bir şey.)

Tüm Reklamları Kapat

Her neyse, tüm bu komik fikir, ben ve Tim eşlerimiz ve dostlarımızla zombi filmleri izlemek için bir araya geldiğimizde başladı. Birkaç nöroloğu zombi filmi izletmek için bir araya toplarsanız, birkaç biradan sonra zombileri teşhis etmeye ve beyinlerini incelemek üzere onları zihinlerinde kesip biçmeye başlıyorlar. 2010 yazında, zombi yazarı ve hayranı, aynı zamanda Zombi Araştırma Cemiyeti'nin başkanı Matt Mogk, zombi ve sinirbilim kesişiminde bir şeyler yapmakla ilgililenip ilgilenmediğimizi görmek için benimle iletişime geçti. Tim ve benim konu hakkında daha önceden de çene çaldığımız için, teklifini kabul etmeye karar verdik. 

Dürüst olmak gerekirse, yaptığımızın tamamı bir düzmece, bir dalavere. Bu, bizim, insanlara gerçek sinirbilim hakkında bir şeyler öğretmenin el altından gizli bir yolu. Bunu yapmak için hantal, çürüyen, ölü bir elbiseyi kuşandık, hepsi bu. Sinirbilimin geniş bir popülaritesi var; ama bu alanda nispeten sıradan bulguları yanlış tanıtmak ya da fazla abartmak kolaydır. Sinirbilim aynı zamanda inanılmaz düzeyde karışıktır - ki bu da bilimsel olmayan genel gerçeklik alanı durumuyla tam olarak iletişime geçmeyi zor kılıyor. Bu yüzden zombileri bir çeşit "gel-gel" olarak kullanıyoruz.

Tüm Reklamları Kapat

Vicdansız olsaydık, diğer bazı insanlar gibi saçmalıklarımızı satmak için sokak sokak dolaşır, sinirbilimi kullanırdık.

Biz ise sinirbilimi satmak için saçmalıkları kullanıyoruz.

İkincisini her türlü yeğlerim.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Zombilerin yardımıyla açıklayabildiğiniz şeylerin birkaçı nelerdir?

Bariz olan şeyle başlıyoruz: Zombiler neden yavaş, düzensiz yürüme şekliyle hareket eder? Neden konuşamazlar? Acıyı hissederler mi? Bu açık soruları sorma sebebimiz, daha ziyade 1.5 kilogram civarında kütleye sahip insan beyninin yaşamın karmaşıklığına nasıl sebep olabildiğini açıklama doğrultusunda bir basamak taşı olarak kullanmak. 

Her bir bölüm zombilerle ilgili belirli bir davranışsal özelliği, örneğin hareketler, açlık, duygular, konuşma ve kavrama gibi konuları kapsayarak ele alıyor. İşin doğrusu, sinirbilimi acımasız bir detaya boğarak inceliyoruz; fakat beyin araştırma tarihinden (bazen oldukça tuhaf) anekdotlarla her bölüme biraz tuz biber ekmeye çalışıyoruz.

Kitabı, sinirbilime giriş niteliğinde bir metin olması amacıyla amacıyla yazdık.

Lütfen başlığı açıklayabilir misiniz: Zombiler, Zombi Koyunların Hayalini Kurar mı?

Başlık, Philip K. Dick’in güzel kitabı “Androidler Elektrikli Koyun Düşler mi?” adlı romanına gönderme yapıyor. Kitap, sonradan Rick Deckard’ı canlandıran Harrison Ford’un fevkalade performansıyla Ridley Scott tarafından "Blade Runner" isimli filmiyle sinemaya uyarlanmıştı.

Hikaye oldukça karmaşık; fakat kısmen, "insan olmanın" ne demek olduğuyla ilgili olduğunu söyleyebilirim. Bu yüzden kitabın başlığı bu şekilde seçildi. Başlık, aynı zamanda, yapay zeka içindeki bilincin hususuna yönelik bir dokundurma da içeriyor. Kitabımızda zombiler bilinçli mi değil mi, insan türüyle bağdaştırdığımız öz farkındalığın kıvılcımına sahipler mi değiller mi gibi sorulara değiniyoruz. Bunlar derin sorular. Bir yerde zihin felsefesi alanındaki en önemli sorular...

Tüm Reklamları Kapat

Aynı zamanda bu bir kelime oyunu da... Çünkü zihin felsefesinde, "zombiler" ya da "zombi beyinler" adı verilen bir düşünce deneyi vardır. Bunlar her açıdan senin benim gibi insan olan; ancak öz farkındalıktan, şuurdan, duyarlılıktan yoksun varlıklardır. Bu hayali varlıklara "felsefi zombi" ya da "f-zombi" denir. Başlığımız biraz da buna gönderme. 

Zombi bilinçliliğinin varlığını en iyi gösteren edebi eserler hangileri? Ve en kötü gösterenler? 

En iyi gösterim, Warm Bodies isimli filmden geliyor. Burada zombiler, filmin başkahramanı olan "R" isimli karakter gibi biraz daha "az bozulmuş" zombilerdir. Bu zombiler arasında zengin diyaloglar geçer, öz farkındalıkları ve ve duyguları vardır. Buna rağmen her zaman davranışlarını kontrol edemezler. Benzer şekilde, Marvel Zombi çizgi romanlarının alternatif bir evreni de kahraman ve kötü zombileri, bilincin belirtisi olan karmaşık duygu ve davranışları bulunan canlılar olarak gösteriyor. Fakat zombi filmlerinin büyük çoğunluğu, onları sersem katiller olarak gösterdiği için bunlar çok nadir örnekler sayılır.

Bu yüzden zombi bilincine karşı en kötü örneğin, zombilerle ilgili film ve kitapların neredeyse hepsi olduğunu söyleyebilirim. Kabul ediyorum, bilinci tanımlamak oldukça zor. Fakat ABD Yüce Mahkemesi yargıçlarından Potter Stewart’ın pornografi ile ilgili söylediği gibi: Birçoğumuz "bunu gördüğümüzde ne olduğunu biliyoruz". Zombiler, bu filmlerin ve çizgiromanların gösterdiği şeyler değildir.

Haitili Zombiler hakkında ne öğrendiğinizi söyleyebilir misiniz?

İnancın çok güçlü bir şey olabileceğini öğrendim. En azından çok güçlü nörotoksin ve halüsonijenlerle birleşen inancın ne kadar güçlü olduğunu öğrendim.

Tüm Reklamları Kapat

Kitabımızda Haitili zombilerin kültürel kökenleri hakkında detaylara değiniyoruz. “Zombi” kelimesi, “ölü bir adamın ruhu” anlamına gelen ve Afrika kökenli bir kelime olan “nzambi”den gelir. Büyü (Haiti Vudusu) kapsamında, bir papazın (bokor), bazen tedirgin ve tehditkar birinin ruhunu özellikle ele geçirmesi istenebilir. Bokor, “ölümü” çağırır ve “küçük iyi melek” (ti bon ange), adamın ruhunu bedenden ayırır. Yeniden “diriltildiğinde", bireyin fiziksel vücudu daha sonra bokorun buyruğu altında çalışmaya zorlanır. 

Yaptığı antropolojik çalışmalar sonucunda, etnobotanikçi Wade Davis, Haitililer'in zombileştirme işlemi sırasında bokorun kurbanlarını felce uğratmak ve onlarda yarı-ölü durumuna sebebiyet vermek için, birçok hayvanda (özellikle de balon balıklarında) bulunan tetrodoksin (TTX) olarak adlandırılan nörofarmakolojik bir kimyasal kullandığını ileri sürmüştür. TTX’in öldürücü olmaya çok yakın miktardaki bir dozu, bir insanın "ölmesini" ve sonrasında “diriltilmesini” mümkün kılıyor. Ölümden dönme sırasında kurban, skolopamin ve hiyosiyamin gibi kimyasallar içeren bir bitki olan “datura” ile birlikte, insanı çılgına dönmüş bir halde ve çok daha savunmasız bırakan güçlü halüsonijenler tüketmeye zorlanır. Datura kurbanı farklı bir zihin halinde bırakır ki bu da kurbanları kolayca ikna edilebilir kılmaktadır.

Bunların hepsi büyüleyici. Bayağı zoraki ve inanılmaz gibi geliyor; ama nörolojik bilimsel ve felsefi bir bakış açısından imkansız değil.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
18
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Tebrikler! 1
  • İnanılmaz 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/02/2024 12:30:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3701

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Dışkı
Astrofotoğrafçılık
Konuşma
Bebek
Köpekgil
Diş
Gerçek
Sars-Cov-2
Şüphecilik
Antik
Mühendislik
Elektrokimya
Rna
Dişler
Nanoteknoloji
Kanıt
Botanik
Kütleçekimi
Entomoloji
Bilim Felsefesi
Hastalık Yayılımı
Kurbağa
Küresel Isınma
Balık Çeşitliliği
Yangın
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
G. Cook, et al. Zombiler ve Sinirbilim: Zombiler Bize İnsanlar Hakkında Bilgi Verebilir Mi?. (17 Haziran 2015). Alındığı Tarih: 24 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/3701
Cook, G., Bakırcı, Ç. M. (2015, June 17). Zombiler ve Sinirbilim: Zombiler Bize İnsanlar Hakkında Bilgi Verebilir Mi?. Evrim Ağacı. Retrieved February 24, 2024. from https://evrimagaci.org/s/3701
G. Cook, et al. “Zombiler ve Sinirbilim: Zombiler Bize İnsanlar Hakkında Bilgi Verebilir Mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı, Evrim Ağacı, 17 Jun. 2015, https://evrimagaci.org/s/3701.
Cook, Gareth. Bakırcı, Çağrı Mert. “Zombiler ve Sinirbilim: Zombiler Bize İnsanlar Hakkında Bilgi Verebilir Mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, June 17, 2015. https://evrimagaci.org/s/3701.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close