Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Yüzlerimiz Nasıl Evrimleşti?

Yüzlerimiz Nasıl Evrimleşti?
3 dakika
10,787
Tüm Reklamları Kapat

Patlak gözlerden karga burunlara, köşeli suratlardan çene çukurlarına hiçbir insan yüzü bir diğerine benzemiyor. Araştırmacılar, bu çeşitliliğin diğer insanları tanımayı kolaylaştırmak üzere evrimleşmiş olabileceğini düşünüyor.

Araştırma, insan yüzlerinin şekil ve yapısının, vücudun diğer bölümlerine göre çok daha değişken olduğunu ortaya koyuyor. Dahası, yüz yapısıyla ilişkili genler de vücudun diğer bölgelerindeki DNA’dan daha fazla çeşitlilik gösteriyor. Araştırmacılara göre yüzlerdeki bu çeşitlilik, evrimsel güçler tarafından insanların diğer insanları daha kolay tanıması için tercih edilmiş olabilir. Berkeley’de bulunan California Üniversitesi’nde doktora sonrası çalışmalar yapan baş araştırmacı Michael Sheehan şöyle diyor:

Her birey, benzersiz bir yüze sahip olmanın avantajından faydalanabilir aslında. Evrimleşen bir yaka kartı gibi.

Sheehan’a göre başka biriyle karıştırılmanın, tepesi atmış bir komşunun sizi bir düşmanı sanması gibi evrimsel olarak çok pahalıya patlayabileceği birçok durum var.

Tüm Reklamları Kapat

Belki de yaptığınız harika bir şeyden ötürü sizi ödüllendirmek istiyorlar ama sizin yerinize ödülü başkasına veriyorlar. Tanınamamak, zarar verici sonuçlar yaratabilir.

Benzer bir durum, kâğıt arısı olarak bilinen Polistes fuscatus türü arılar için de geçerli görünüyor. “Bu türün renk desenleri olağandışı biçimde farklılık gösteriyor,” diyor Sheehan. Ekibinin 2011’de yaptığı bir araştırmaya göre, bir hayli sosyal olan bu böcekler, birbirlerini ayırt edici yüz ve vücut özelliklerine dayarak tanıyor ve bu da arı hiyerarşisinde kimin kim olduğunun kaydını tutmalarına yardımcı oluyor. 

Sheehan ve meslektaşları, Nature Communications’ta yayımlanan bir araştırma için, binlerce üyesinin gözbebekleri arasındaki uzaklıktan bacak boyuna onlarca yüz ve vücut ölçüsünü analiz etmek için ABD Kara Kuvvetleri’nin veritabanını kullandı. 

Sheenan’ın ekibi, vücudun birçok bölümünde bir iç tutarlılık söz konusu olduğunu ortaya koydu: Eğer bir insanın eli genişse, genellikle uzun da... Buna karşın yüz kısımları öngörülebilir değil. “Rastgele salla ve karıştır,” diyor Sheehan, “tıpkı Bay Patates Kafa gibi.” 

DNA Çeşitliliği 

Araştırmacılar daha sonra herkesin erişebileceği bir genetik enformasyon kaynağı olan 1000 Genomes Project’ten Avrupalı, Afrikalı ve Asyalı 836 kişinin gen dizilimlerini inceledi. Daha önceden yüz özellikleriyle bağlantılı 59 DNA uzantısına odaklanan araştırmacılar, bu DNA kodlarının geri kalan genoma göre daha fazla çeşitlilik gösterdiğini ve insan gövdesiyle ilişkili bölgelerden daha değişken olduklarını saptadı. 

Tüm Reklamları Kapat

Araştırmacılar aynı zamanda bu çeşitliliğin insanın evrim sürecinde ne zaman ortaya çıktığını anlamak için modern insan ile bir Neanderthal ve insan ırkının eski bir akrabası olan Denisova insansılarının DNA’larını da karşılaştırdı. 

Buna göre, yeni ve eski DNA’larda, biri çene ile burnun en üst kısmı arasındaki bölüm, diğeri de burun şekliyle bağlantılı iki genin benzer düzeyde çeşitliliğe sahip olması, yüz çeşitliliğinin modern insandan çok daha önce evrimleştiğini ortaya koyuyor. 

Araştırmacılar, bu yüksek düzeydeki genetik çeşitliliğin, evrimsel güçlerin yüz çeşitliliğini şekillendirmeyle ilgilendiği anlamına gelebileceğini söylüyor. DNA çeşitlerine göre uzun ya da kısa bir burnu kodlayan bir gen olduğunu düşünün. Uzun bir burun zararlıysa, uzun burun değişkenleri zaman içinde ayıklanmış olabilir. Ama uzun burunun faydalı olma durumu çevresel koşullara bağlıysa, o zaman hem kısa hem de uzun burun değişkenleri gen içinde kalacak ve daha çeşitli bir gen dizisinin oluşmasına yol açacaktır. 

Artan genetik çeşitlilik, evrimin benzersiz yüzler yönünde seçim yaptığı fikriyle tutarlı olsa da Ontario’daki Guelph Üniversitesi’nden biyolog T. Ryan Gregory’ye göre bu açıklama “kesin olmaktan uzak.” Gregory, genetik çeşitliliğin, yakın dönemde farklı ırkların karışmasından ya da sadece şans eseri ortaya çıkmış olabileceğini söylüyor. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Başka araştırmacılar da evrimleşmiş bir nitelik olsa bile yüz çeşitliliğinin tanıma amacından farklı nedenlerden kaynaklanabileceğine dikkat çekiyor. 

İngiltere’deki Manchester Üniversitesi’nden evrim biyologu Susanne Shultz, koyun gibi diğer birçok türün birbirini tanımak için çok çeşitlilik göstermese dahi yüzleri kullanabileceğini söylüyor. Avustralya, Sidney’deki New South Wales Üniversitesi’den Barnaby Dixson ise şöyle diyor:

Evrim sırasında çok sayıda süreç bir arada işlemiş gibi.

Bu yılın başında Dixson’ın ekibi insanların sakalları ender olduklarında daha çekici bulduğunu ortaya koymuştu. Dixson, eş tercihlerinin de yüz çeşitliliğinde rol oynamış olabileceğini belirtiyor. Ender görülen özellikler, “çağdaşlarıyla karşılaştırıldığında bir bireyin çekiciliğini artırma potansiyeli taşıyor.” 

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
19
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Muhteşem! 2
  • İnanılmaz 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/07/2024 01:30:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3141

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kuantum Mekaniği
Enzim
Yavru
Makina
Algı
Goril
Dışkı
Avrupa
İklim
Kuantum Fiziği
Plastik
Arkeoloji
Maskeler
Para
Korku
Uzaylı
Tekillik
Hindistan
Tardigrad
Süpernova
Tümör
Terapi
Mantık Hatası
Tespit
Eğilim
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
V. Hughes, et al. Yüzlerimiz Nasıl Evrimleşti?. (13 Aralık 2014). Alındığı Tarih: 25 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/3141
Hughes, V., Ağacı, E. (2014, December 13). Yüzlerimiz Nasıl Evrimleşti?. Evrim Ağacı. Retrieved July 25, 2024. from https://evrimagaci.org/s/3141
V. Hughes, et al. “Yüzlerimiz Nasıl Evrimleşti?.” Edited by Evrim Ağacı. Translated by Evrim Ağacı, Evrim Ağacı, 13 Dec. 2014, https://evrimagaci.org/s/3141.
Hughes, Virginia. Ağacı, Evrim. “Yüzlerimiz Nasıl Evrimleşti?.” Edited by Evrim Ağacı. Translated by Evrim Ağacı. Evrim Ağacı, December 13, 2014. https://evrimagaci.org/s/3141.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close