Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Yüzleri Tanıyamamak: Prosopagnozi

Yüz körlüğü olarak bilinen prosopagnozi isimli kognitif bozukluk nedeniyle bireyler yüzleri adeta göremez.

Yüzleri Tanıyamamak: Prosopagnozi René Magritte’in “The Son of a Man” Tablosu. (1946)
René Magritte’in “The Son of a Man” Tablosu. (1946)
2 dakika
20,972
Tüm Reklamları Kapat

Prosopagnozi, kişinin beyninde yüzleri tanımakla görevli olan bölgenin gelişmediği veya sonradan bir hasara maruz kaldığı nörolojik bir bozukluktur. Prosopagnozi terimi, Yunanca’da “yüz” ve “bilgi eksikliği” anlamına gelen “prosopo” ve “agnosia” sözcüklerinden türemiştir. Ayrıca kelime anlamı olarak “yüz körlüğü” şeklinde ifade edilebilir.

Prosopagnozi sanıldığının aksine hafıza kaybı, görme bozukluğu veya öğrenme güçlüğü ile bağlantılı değildir. Kişilerde bu özellikler etkilenmemiştir. Ancak yapılan son çalışmalar, otizm ve Asperger Sendromu’na sahip hastalarda prosopagnoziye rastlama oranının yüksek olduğunu göstermektedir.

Bozukluğun, başlıca fusiform gyrus'ta (beyinde yüz algılama ve buna bağlı hafızayı kontrol eden bölge) meydana gelen hasar ve/veya anormallikler sonucu gerçekleştiği düşünülmektedir. Fakat inferior (alt) oksipital ve anterior (ön) temporal korteks hasarlarında da görüldüğü rapor edilmiştir. Söz konusu fusiform gyrus, aynı zamanda lateral occipitotemporal gyrus olarak da bilinir. Temporal ve oksipital bölgenin kesişiminde 37. Brodmann alanına yerleşmiştir. Brodmann alanlarını incelediğimiz makalemize buradan ulaşabilirsiniz. Oluşan hasarın derecesine bağlı olarak kişiler, prosopagnoziyi farklı biçimlerde deneyimliyor olabilirler.

Tüm Reklamları Kapat

Öte yandan fusiform gyrus hasarında disleksi (okuma/öğrenme bozukluğu) ve sinestezi (duyu karışması) de görülebiliyor. Dolayısıyla sadece tek bir komplikasyonun görüldüğünü düşünmeyin. Sinestezi ve evrim ile ilişkili yazımıza buradan erişebilirsiniz.

Konuya geri dönecek olursak, hasarın minimum olduğu koşullarda kişi, yakın bir ilişkisi olmadığı insanların yüzlerini tanıyamama durumunu yaşayabilir. Çok daha nadir görülen etiyolojiler (sebepler) ise bu bölgede tümör basısı, karbon monoksit zehirlenmesine bağlı hasar, cerrahi komplikasyonlar, ensefalit (beyin inflamasyonu) ve Alzheimer hastalığı olabilir.

Beyin tabanında fusiform gyrus'un yeşil ile gösterilmiş anatomik lokalizayonu.
Beyin tabanında fusiform gyrus'un yeşil ile gösterilmiş anatomik lokalizayonu.
KenHub

Orta derecede hasar durumunda kişi, yakın ilişkide olduğu insanları (örneğin, aile çevresini) tanımakta güçlük çekebilir. İlerleyen seviyelerde ise kişi, kendi yüzünü aynada tanıyamama, hatta yüzleri nesnelerden ayırt edememe sorunu yaşayabilmektedir. Eğer edinilmiş prosopagnozi, erken çocukluk döneminde bir hasar sonucu ortaya çıkarsa, çocuk, yüzleri tanıma yeteneğini tam olarak geliştirmeden, yüzleri tanıyamadığını fark etmeden büyüyebilir.

Sonradan gerçekleşen hasar ve anormallikler sonucu oluşan edinilmiş prosopagnoziye nadir rastlanır. Vakaların büyük bir çoğunluğu konjenital (doğuştan gelen, gelişimsel) prosopagnoziyi işaret etmektedir. Konjenital prosopagnozinin, genetik mutasyon ve gen delezyonu (gen eksilmesi) sonucu oluştuğu söylenebilir. Prosopagnozi için spesifik bir tedavi mevcut değil. Ancak insan yüzlerini tanımaya yardımcı olacak tedavi edici stratejilerin veya normal yüz işleme mekanizmalarını restore etmeye çalışan tekniklerin, hem gelişimsel hem de edinilmiş prosopagnozi hastaları için işe yarayabileceği düşünülmektedir. 

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
116
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 25
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 20
  • İnanılmaz 17
  • Merak Uyandırıcı! 8
  • Bilim Budur! 6
  • Korkutucu! 5
  • Muhteşem! 4
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: National Institute of Neurological Disorders and Stroke | Arşiv Bağlantısı
  • National Health Service United Kingdom, et al. Prosopagnosia (Face Blindness). (23 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 23 Nisan 2019. Alındığı Yer: NHS.UK | Arşiv Bağlantısı
  • National Institue of Neurological Disorders and Stroke, et al. Prosopagnosia Information Page. (23 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 23 Nisan 2019. Alındığı Yer: NINDS.NIH | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Prosopagnosia. (23 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 23 Nisan 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/06/2024 08:46:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7765

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Saç
Carl Sagan
Ana Bulaşma Mekanizması
Küresel
Yapay Zeka
Fotosentez
Aminoasit
Geometri
Sağlık
Ses Kaydı
İlişki
Avcı
Einstein
İhtiyoloji
Gelişim
İnsan Türü
Mikroevrim
Ağaç
Doğal
Evrim Tarihi
Dil
Video
Kimyasal
Yıldızlar
Doğru
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. Erdem, et al. Yüzleri Tanıyamamak: Prosopagnozi. (23 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 20 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7765
Erdem, C., Türkoğlu, P. (2019, April 23). Yüzleri Tanıyamamak: Prosopagnozi. Evrim Ağacı. Retrieved June 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7765
C. Erdem, et al. “Yüzleri Tanıyamamak: Prosopagnozi.” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, 23 Apr. 2019, https://evrimagaci.org/s/7765.
Erdem, Cansu. Türkoğlu, Pedram. “Yüzleri Tanıyamamak: Prosopagnozi.” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, April 23, 2019. https://evrimagaci.org/s/7765.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close