Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Yumurta ısıtıldığında esasında fiziksel bir "katılaşma" geçirmez. Çünkü katılaşma fiziksel bir tanımdır. Her "sertleşme", "katılaşma" anlamına gelmez. Yumurtanın "katısı" olarak bildiğimiz şey, esasında daha çok "camsı" bir niteliktedir; dolayısıyla "ısıtınca katılaştı" demek pek doğru olmaz.

Bunun sebebi de albumeni (yumurtanın beyazını) oluşturan ovalbumin isimli albumin-tipi zincir proteinlerinin soğukta yuvarlak kütleler halinde katlanmalarından kaynaklanmaktadır. Aslına bakarsanız yumurtanın beyazının %90'ı su, %10'u ise bu proteinlerden oluşmaktadır.

Yumurta soğukken, bu proteinler birbirlerinin üzerinden kayarak sıvı benzeri bir davranış sergilerler. Ancak ısıtıldıklarında bu proteinlerin 3 boyutlu yapıları bozulur ve proteinler dallı budaklı bir yapı oluştururlar. Bu yüzden birbirleri üzerinden serbestçe kayma yetisini yitirirler ve protein zincirlerinin dalları birbirlerine kenetlenerek toplam yapıyı hareketsiz bir hale getirirler.

Bu yüzden ısınan yumurtanın yapısı "hareketsizleşir". Bu, "katılaşır" demekten daha doğru olacaktır.

Isıtıldığında Katılaşan Helyum!

Ayrıca şunu da eklemekte fayda var: Isıtılan her madde, sırf ısıtıldığı için katı -> sıvı -> gaz şeklinde bir hal değişimi geçirmek zorunda değildir. Bu, neredeyse her durumda geçerlidir; çünkü ısı verilen hemen her maddenin entropisi (düzensizliği) artar; bu da daha düzensiz hallere geçmeleriyle sonuçlanır.

Ancak bazı nadir durumlarda tam tersi de olabilmektedir. Örneğin 3He izotopunun ısıtılması sonucu katılaştığı bilinmektedir. Alışılagelinenin aksine bu durumda katı fazdaki entropi daha yüksektir. Dolayısıyla ısı ile hal değişimini birebir eşitlemek çok doğru değildir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 4
  • 1
  • 2
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Mike W.. Why Does A Boiled Egg Harden?. (2012, Ağustos 24). Alındığı Tarih: 21 Temmuz 2019. Alındığı Yer: University of Illinois
  • Thermopedia. Helium. (2011, Şubat 14). Alındığı Tarih: 21 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Thermopedia

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/09/2019 02:12:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1245

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bazen, kimsenin hakkında hiçbir şey düşünmediği insanlar, kimsenin hakkında hiçbir şey düşünmediği şeyleri yapabilen kişilerdir.”
Andrew Hodges
Geri Bildirim Gönder