Yengeçlerin Evrimi: Kral Yengeci, Hermit Atalardan Nasıl Evrimleşti?

Yengeçlerin Evriminde Rol Oynayan Karkinizasyon Süreci Nedir?

Yengeçlerin Evrimi: Kral Yengeci, Hermit Atalardan Nasıl Evrimleşti?
2 dakika
3,636 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Taş yengeçleri olarak da bilinen Kral Yengeci (120 ayrı yaşayan türden oluşan Lithodidae ailesi), Dünya'daki en uzun bacak açıklığına sahip eklembacaklı olan Japon Örümcek Yengeçleri (Macrocheira kaempferi) ya da bilinen en büyük eklembacaklı olan Hindistan Cevizi Yengeçleri (Birgus latro) gibi kuzenleri varken "gezegen üzerindeki en büyük yengeçler" olamasalar da, yine de sıralamada yüksek bir yer edinebilecek kadar iridirler. 

Yengeçlerin evrimi uzun yıllardır ilgi çeken bir konu olmuştur; çünkü yengeçlerin neredeyse her zaman atalarını andıran ama doğrudan yengeç olmayan, günümüzde halen yaşayan akrabaları bulunmaktadır. Yengeçlerin, yengeç vücut yapısında olmayan atalarından evrimleşmesine karkinizasyon adı verilir.

Her ne kadar bu şekilde bir evrimsel bir değişim türünün varlığı evrimsel biyologlar arasında henüz genel geçer olarak kabul ediliyor olmasa da, bu tür bir evrimsel değişim özellikle kral yengeçlerinde görüldüğü düşünülmektedir.

Kral yengeçleri, hermit yengeçleri olarak da bilinen, yengeç benzeri atalardan evrimleşmişlerdir. Bu durum, bu yengeçlerde görülen asimetrinin nedenini de açıklamaktadır. Gerçekten de kral yengeçlerinin yetişkin formlarında gözle görülür bir asimetri mevcuttur.

Reklamı Kapat

Aslında "simetrik" olduğu söylenen hiçbir canlı tamamen simetrik değildir. Hatta canlılardaki bu asimetri kullanılarak evrimsel analizler yapılabilir (bkz. asimetrik morfometri). Ancak söz konusu kral yengeçleri gibi dekapodlar (on ayaklılar) olduğunda, bu asimetri özellikle de kıskaçlarda ve karın bölgesinde çok daha belirgin ve gözle görünür olmaktadır. Bu asimetrinin, günümüzde halen soy hatları yaşayan ve spiral kabuklar içerisine sığması gereken hermit atalarından kalma bir özellik olduğu düşünülmektedir.

Günümüzde bu ailenin en meşhur üyesi Kırmızı Kral Yengeç'tir (Paralithodes camtschaticus). Bu canlıların "karapas" adı verilen gövdeleri 28 santimetreye, ağırlıkları 8 kilograma, bacak açıklıkları ise 1.8 metreye ulaşabilir. Aslında canlının rengi kırmızı değildir; ancak pişirildikten sonra kıpkırmızı bir renk aldığı için bu adı almıştır.

Bu canlılar evrimsel süreçte oldukça değişken parametreler ayak uyduracak şekilde adaptasyonlar geliştirmişlerdir. Örneğin dişiler yumurtaların çatlayabilmesi için yaklaşık 4 derecelik sularda bulunmalıdır, erkekler ise ortalamada 1.5 derece olan suları tercih ederler, çünkü bu sıcaklık enerji verimliliği daha faydalıdır. Yaşadıkları denizlerin sıcaklık değişimlerine bağlı olarak sığ sulara veya derin sulara göç edebilirler. Bu sıcaklık değişimleri, yengeçlerin büyüme hızını da etkilemektedir. Ayrıca bu değişimler sırasında yaşanabilen yoğun tuzluluk değişimlerine de uyum sağlamaları gerekmektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/07/2021 01:10:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2444

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Elektron
Mikrop
Bitki
Balıkçılık
Maske
Manyetik
Zehirli Mantar
Psikoloji
Sağlık Personeli
Bilim İnsanı
Aşılar
Evrim Kuramı
Samanyolu Galaksisi
Foton
Dağılım
Genetik Müdahale
Deizm
Gaz
Nörobiyoloji
Botanik
Biyolojik Antropoloji
Makroevrim
Asteroid
Kitap
Lipit
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın