Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Türlerin Spesifik Özellikleri: Bazı Özellikler Neden Bazı Türlere Özgüdür?

Türlerin Spesifik Özellikleri: Bazı Özellikler Neden Bazı Türlere Özgüdür? National Geographic Kids
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

İnsan beyninin neden diğer canlılarda bulunmadığı sorusu, çok sık sorulan bir sorudur. Bu konuyla ilgili detaylı bir yazımız buradan okunabilir. Ancak o yazımızın özeti şuydu: Çeşitli nedenlerden ötürü insan beyni diğer hayvanlara göre daha fazla, daha hızlı, daha büyük (beynin vücuda, neokorteksin beyne oranı büyük) olacak biçimde evrimleşmiştir. Bununla ilgili nedenlerin çok kısa bir özetini aşağıdaki videomuzdan izleyebilirsiniz:

Bu özelliğin birebir aynı şekilde diğer hayvanlarda olmayışının sebebi, diğer hayvanlarda insanlarda beynin evrimini sağlayacak koşulların birebir aynı şekilde meydana gelmemesinden ötürü. Dolayısıyla şunu anlamamız gerekiyor: İnsan beyni, insana bahşedilmiş, ona has ve başka hiçbir canlıda bulunamayacak bir özellik değildir!

Bildiğiniz üzere, doğada her canlının kendine has bazı özellikleri bulunmaktadır. Her zaman şu sorular sorulabilir: "Neden insanlar bir çita gibi koşamıyor?", "Neden insanlar bir kuş gibi uçamaz?" Bu tarz soruların bir sonu yoktur; çünkü bu sorular, Evren ve evrim tarihi anlaşılmaksızın, temel doğa yasalarının nasıl işlediği öğrenilmeksizin anlamlı olabilen sorular değillerdir. Evren ve evrim tarihi öğrendildiğinde, temel doğa yasaları anlaşıldığında ise bu sorular sorulmayacaktır; çünkü günümüzde var olan her "sonucun", kendisinden önce gelen "neden"lerin bir ürünü olduğu, dolayısıyla bu nedenler değişmediği sürece sonucun da değişmeyeceği; dolayısıyla da bugünkü şeylerin neden bu şekilde olduğunun doğrudan doğruya o nedenlere bağlı olduğu anlaşılacaktır. Şu soruyu düşünün:

Neden uçma, karanlıkta görme, aktif kamuflaj, yüksek zeka, aşırı hızlı koşma, atiklik, vb. bütün özellikleri bünyesinde toplamayı başaran tek bir canlı yok?

Bu sorunun cevabını bulabilmek için evrimden anlamak gerekmektedir. Örneğin evrimdeki takas ilkesi ("trade-off") öğrenildiğinde, sorunun cevabı da kendiliğinden ortaya çıkacaktır.

Dolayısıyla türlerin kendilerine has özelliklerinin olmasının yegâne nedeni, bu türlerin soy hatlarının başından geçenlerin özgünlüğüdür. Yani bazı canlıların evrimsel tarihinde, sahip oldukları genetik havuz ile içinde bulundukları çevrenin etkileşiminin özgünlüğünden ötürü belirli seçilim baskılarının mevcut olduğunu, diğer canlılarda ise kendi gen-çevre etkileşimlerinden ötürü bazı diğer seçilim baskılarının mevcut olduğunu görmekteyiz. Yani evrimsel değişimlerin ne yönde yaşanacağına dair evrensel bir tekillik bulunmamaktadır. Canlıların her birinde aynı seçilim baskıları, aynı şekilde, aynı sırayla, aynı müddette etki etmemektedir. Bu da, her canlının kendine özgü bazı özelliklerinin nesiller içinde soy hatlarında evrimleşmesiyle sonuçlanmaktadır.

Üstelik bu sadece türler arasında olan bir durum da değildir! Tür içinde bulunan farklı popülasyonlar bile, genetik sürüklenme gibi evrim mekanizmalarının etkisi altında tamamen bağımsız evrimsel yolaklar takip edebilirler. Bu durum, evrimsel süreci bambaşka yönlere çevirebilir.

Uzun lafın kısası, bir canlının neden belirli özelliklere sahip olduğunu anlamak istiyorsak, o canlının, türün veya soy hattının evrimsel geçmişinde başından geçen olayların zincirine, sırasına, süresine bakmak gerekmektedir. Öyle ki türlerin sahip oldukları özelliklerin evrimsel açıklamalarına modern bilimde nihai sebep adını vermekteyiz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/11/2020 14:31:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5460

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Biyokimya
Hayvan Davranışları
Diş Sorunları
Parazit
Su
Balık
Farmakoloji
Kozmoloji
Rna
Uçma
Sars Virüsü
Mit
Elektron
Biyografi
Hastalık
Köpekler
Kütle
İnsan
Protein
Matematik
Yılan
Beslenme Bilimi
Felsefe
Makroevrim
Tedavi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hata yapan insan, bunu söylemekten asla utanmamalıdır. Çünkü bu, düne göre bugün daha bilge olduğunu söylemenin bir diğer yoludur.”
Alexander Pope
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol