Edgar Allan Poe’nun Bir Kudüs Öyküsünü okurken insan kendini tuhaf bir gülümseme ile hafif bir rahatsızlık arasında yakalıyor. Poe burada alıştığımız o karanlık, gotik korkudan biraz uzaklaşıyor ama zihinsel bir huzursuzluğu yine elden bırakmıyor. Bu kez korkutmuyor; iğneliyor.

Öykü ilk anda sade ve hatta neredeyse alaycı bir tonda ilerliyor. Anlatıcı sakin, olaylar sıradan gibi. Ama Poe’yu tanıyorsan biliyorsun: Bu sakinlik hayra alamet değil. Satır aralarında bir gariplik, bir yapaylık dolaşıyor. İnsanların inançları, kesin doğruları ve büyük lafları ince ince sorgulanıyor.

Poe burada kutsal olanla insan aklının kibri arasında sessiz bir gerilim kuruyor. Kim haklı, kim gerçekten biliyor, kim sadece inanmak istediği şeye tutunuyor — bunu yüksek sesle söylemiyor ama okura hissettiriyor. Ve bunu yaparken parmak sallamıyor, bağırmıyor; hafifçe gülümsüyor.

Öykü bittiğinde şunu hissediyorsun: Poe seni korkutmadı ama rahatlattı da sayılmaz. Çünkü aklına şu soru düşüyor: “Ya emin olduğum şeyler sandığım kadar sağlam değilse?”

Bir Kudüs Öyküsü, Poe’nun insan zihnini karanlıkla değil, ironiyle yokladığı metinlerden biri. Sessiz, kısa ama düşündürücü. Bitince insan bir an duruyor, bildiklerini yeniden tartıyor. Ve belki de tam bu yüzden etkisini uzun süre koruyor.

“Cherien Dabis’in Senden Geriye Kalan’ını izledim… ama sanki bir filmden çok bir hayat parçasıydı,” diyorsun.
— “Aynen öyle,” diyorum, “izlemiyorsun, tanık oluyorsun.”

— “Hiç dramatik numara yapmıyor.”
— “Çünkü Dabis acıyı süslemiyor,” diyorum. “Acı zaten yeterince ağır.”

Film boyunca karakterler büyük sözler söylemiyor, ama her susuş bir şey anlatıyor.
— “Bu kadar sade anlatılınca daha mı acıtıyor?”
— “Evet,” diyorsun, “çünkü gerçek hayat da böyle. Kimse uzun tiratlar atmıyor.”

— “Film sanki ‘kayıp’ kelimesinin içini açıyor.”
— “Ama sadece ölümü değil,” diyorum. “Göçü, aidiyeti, yerinden edilme hissini de.”

Bir yerde şunu fark ediyorsun:
— “Geride kalan olmak, suçluluk da demek.”
— “Evet,” diyorsun, “yaşadığın için bile.”

— “Umut var mı peki?”
— “Var,” diyorum, “ama yüksek sesle değil. Bir pencere aralığında, küçük bir nefeste.”

Film bitince içsesim ve ben biraz sessiz kalıyoruz.
Çünkü Senden Geriye Kalan, insana şunu hissettiriyor:
Bazı hikâyeler anlatılmaz, yaşanır. Ve bazı filmler, insanın içinden sessizce geçer.

insan kitap okurken kendi kendine içten içe sorular sorup cevap verip yorumlar sizde nasıl bilmiyorum ama bende böyle .inceleme metnini yazarken içimden geçen bu konuşma ve yorum anını aktardım sizlere de. :))))

— “Frankenstein’ı bitirdim… ama aklımda bir korku hikâyesi kalmadı,” diyorsun.
— “Evet,” diyorum, “insanın içini üşüten bir yalnızlık kaldı daha çok.”

— “Canavar sandığımız şey aslında o kadar da korkunç değil sanki.”
— “Hiç değil,” diyorum. “Korkunç olan, ona kimsenin bakmaması.”

Bir noktada yaratık konuşmaya başlayınca her şey değişiyor.
— “Ben kötü doğmadım,” dediğinde…
— “İşte orada,” diyorsun, “hikâye kırılıyor.”

— “Victor daha suçlu gibi gelmedi mi sana?”
— “Çok,” diyorsun. “Yapıyor, yaratıyor ama sonra yüzünü çeviriyor. Sanki sorumluluk almaktan kaçan herkes gibi.”

— “Bence kitap tam da bunu soruyor,” diyorum. “Bir şey yaratmak mı zor, yoksa ona sahip çıkmak mı?”
— “Sahip çıkmak,” diyorsun hiç düşünmeden.

— “Yaratık şiddetli oluyor ama…”
— “Ama önce sevilmek istiyor,” diyorsun. “Bir insan gibi.”

Kitabı kapatırken ikimiz de aynı yerde duruyoruz:
— “Asıl canavar kimdi?”
— “Bence,” diyorum, “yarattığından korkup kaçan akıldı.”

Ve sessizlik oluyor. Çünkü Frankenstein bitince insan şunu fark ediyor:
Canavarlar bazen doğmaz. Terk edilerek yapılır.

Yüksel Aksu’nun Bak Postacı Geliyor’unu konuşurken sanki filmi değil de, tanıdık bir kasabayı ve içindeki insanları anıyormuşuz gibi oluyor. :)))

— “Bu film niye bu kadar tanıdık?” diyorsun.
— “Çünkü Ege’de geçmesinden değil sadece,” diyorum, “bizim içimizden geçiyor.”

Yüksel Aksu bağırmadan anlatıyor. Postacı geliyor ama aslında kimseye bir müjde getirmiyor; herkes kendi içinden bir şeyler bekliyor. Mektuplar var, evet… ama daha çok söylenemeyenler var. O yüzden filmde sessizlikler çok konuşuyor.

— “Bir şey olacak sandım hep.”
— “Oluyor zaten,” diyorum, “ama sinemada değil, insanların içinde.”

Aksu’nun sineması tam burada duruyor işte. Büyük çatışmalar, keskin dönüşler yok. Kasabanın gündelik hali, küçük kırılmaları, hafif gülümseten ama iç burkan anları var. Postacı bir karakterden çok bir hatırlatma: Beklemek, umut etmek, vazgeçememek…

— “Hüzünlü müydü sence?”
— “Biraz,” diyorum, “ama Ege hüznü bu. Güneşin altında sessiz sessiz duran.”

Bak Postacı Geliyor, bana göre Yüksel Aksu’nun en sahici işleri gibi; insanı izlerken değil, bittikten sonra yakalıyor. Kapı kapanıyor, postacı gidiyor ama insanın içinde bir cümle kalıyor: Beklediğin şey gelmese bile, beklemek seni değiştirmiş oluyor.

Evrim Ağacı kanalı, yıllardır belki de güzel ilerlese de site anlamında çökmüş ve kaderine terk edilmiş durumda. Burada genel olarak site eleştirisi yapacağım, "bunun yeri burası değil" diyerek kaldırmayı tercih etmeden önce bence yazdıklarımı okumalısınız. Sitenizdeki buglar gerçekten sayılamayacak kadar fazla. Sadece telefonla 2 dakika geçirerek tonla bug keşfedebilirsiniz, şahsen kendi keşfettiklerim:
-Bildirimlere tıklayıp ilgili postu görme konusunda hatalar yaşanıyor
-Kendi telefon modelimde soru kısımlarında cevap yazarken sayfa kendini sonsuz kez yeniliyor
-Eser inceleme gibi kısımlara girip "yaz", "ekle" seçeneklerini seçtiğinizde "Aklımdan geçen..." postu göndermenizi sağlıyor, eser inceleme için özellikle eserler kısmından eseri bulmanız gerekiyor.
-Cevap yazacağınız zaman kaynağı belirtmek adına siteden 2 saniye çıkıp girdiğinizde sayfa çoğunlukla cevabınızı kaydetmemiş oluyor ve her şeyi baştan yazmanız gerekiyor.
-Bu gibi problemleri danışabileceğiniz bir discord platformu artık olmadığı için kolayca probleminizden yakınabileceğiniz bir yer yok.

Sitedeki reklam seçenekleri de çok kısıtlı. Reklamlar dönmüyor, az reklam çok sefer önümüze düşüyor. Neredeyse girdiğin her yeni sayfada bet sitesi misali yeni bir reklam beliriyor.

Sitede uzun süredir hiçbir yenilik yok, yalnızca yakında geleceği söylenen ve aylardır gelmeyen "sohbet" ikonu var, tabii o da hala gelmedi.

Bütün bunlara karşın evrim ağacı sitesinin çöküşünü neye bağlıyorsunuz? YAPAY ZEKAYA...

Dış bir suçlu bulmak kolay elbette. Saygısızlık olarak algılamayın ancak sitede bu kadar fazla problem varken "yapay zeka sitemizin sonunu getiriyor" diye video hazırlamak gerçeklerden kaçmaktan başka bir şey değil. Aynı yapay zeka, sizinle aynı amaca hizmet eden reddit forumlarının sonunu getirmiyor. Aynı yapay zeka, sizinle aynı amaca hizmet eden global birçok bilim forumuna hiçbir sorun yaratmıyor. Dahası bu forumların yöneticileri, AI'ı forumlarını aktifleştirmek adına bir anahtar olarak doğru ölçüde kullanmayı başarabiliyor.

Peki konu bug, reklam ve probleme sahip bir siteye gelince suçlu kim? Tabii ki yapay zeka...

Bu gerçekçi değil. Sitenizdeki her problemi düzelttikten, moderasyonu kolaylaştırdıktan, reklamları azalttıktan sonra halen daha benzer problemler çekseniz ve bundan sonra "yapay zeka sonumuzu getirdi" diye video yaparsanız anlarım. Ne yazık ki sizlerin tarafından böyle bir hareket görmedim.

Emin olun ki bunları platformu karalama amacı güderek yazmıyorum, çok uzun süredir bu platformda aktifim ve böylesine güzel bir bilim komünitesinin yanlış kararlarla kaderine mahkum bırakılmasını desteklemiyorum. Yapay zekanın domine ettiğini iddia ettiğiniz kısım dahi sitenin çok küçük bir kısmı: soru-cevaplar (ki bunun da tamamını domine ettiğini söylemezdim). Aynı zamanda sitede alıntılar, eser incelemeleri, makaleler, blog yazıları ve daha niceleri var. Yapay zeka sitenize zarar veriyorsa bile KÜÇÜK bir kısmına zarar veriyor. Dahası, fikrimce yapay zeka; sizlerin siteye yenilikler, yenilikleri geçtim halihazırda var olan problemlere çözümler getirmiyor oluşunuzdan çok daha az hasar veriyordur.

Lütfen siteyi düzeltin, doğru adımlarla canlandırın.

Teşekkürler.