Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Spazmodik Disfoni (SD)

Spazmodik Disfoni (SD)
Spazmodik Disfoni
Vocal Media
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Hastalık Kataloğu projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Hastalık Kataloğu projesinin amacı, başta nadir hastalıklar ve Türkiye'yi etkileyen hastalıklar olmak üzere Dünya'da görülen bütün hastalıkları bir katalog halinde biriktirmek ve bunlara yönelik halka açık bir bilgilendirme ve endeks sistemi sunmaktır.

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik, profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır. Daha fazla bilgi için buraya tıklayınız.

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Distoni, aynı kas gruplarının belli bir düzende kasılmaları ile oluşan istem dışı veya anormal hareketlere neden olan bir hareket bozukluğudur. Distoni bozukluğunun birçok alt türü ve formu bulunmaktadır. Ayrıca vücut bölgesine göre fokal, segmental, jeneralize, multifokal ve hemidistoni olarak sınıflandırılır. En sık gözlemlenen distoni formları ise; spazmodik disfoni, oromandibular distoni, rervikal distoni, blefarospazm ve kraniofasiyal distonidir. Bu yazıda, sinir sistemi bozukluğu olan distoni bozukluğunun neden olduğu spazmodik disfoni (SD) ele alınacaktır.[11]

Spazmodik disfoni (SD) bir diğer adı ile laringeal distoni bozukluğu, Türkçe olarak “ses kısıklığı” olarak isimlendirilir fakat bu hastalık sadece ses kısıklığı değildir; sesteki tüm bozuklukları kapsar ve uzun süreli kronik bir ses bozukluğudur. Psikiyatrik olmayan organik bir patoloji sınıfına ait olan spazmodik disfoni, vokal kordları kontrol eden intrensek laringeal kaslarda yani ses tellerini açıp-kapatan kaslarda istemsiz ve anormal kasılma hareketlerinin etkilendiği fokal distoninin bir formudur. SD, konuşma esnasında ki larengeal motor nöronlarının kontrolündeki düzensizlik nedeni ile ortaya çıkmaktadır.

Belirti ve Semptomlar

Kadınlarda daha yaygın olarak gözlemlenen spazmodik disfoni, seyrek bir şekilde yavaş başlayabilir ve başlarda sesi üretirken zorluk çok yaşanmasa da zamanla daha sık ve daha çok sorun ile karşılaşılabilir hatta 30-50 yaş aralığına kadar belirtileri ortaya çıkmayabilir.

Tanım olarak birbirine benzer olan addüktor, abdüktor ve karışık spazmodik ses kısıklığı olarak üç tipe ayrılmaktadır. %85 ila 90 oranında en sık gözlemlenen addüktor spazmodik disfoni (Ad-SD), “larengeal kekemelik” olarak da isimlendirilir; ve fonasyon esnasında ses telleri istem dışı kapanmasından ve havanın vokal kordlardan ilerlemesinin zor olmasından dolayı oluşur. Daha nadir gözlemlenen abduktor spazmodik disfoni (Ab-SD) hastalığı ise ses tellerinin istemsiz açılması ve vokal kordların tam kapananamasından kaynaklanır. Karışık spazmodik ses kısıklığı en nadir görülen spazmodik disfonidir ve diğer iki tipin semptomlarının karışımdan oluşmaktadır.[1]

Türüne ve nedenine göre belirti ve semptomlar değişiklik göstermektedir. Ses kısıklığına bağlı olarak üç tip içinde genel semptomlar bulunmaktadır. [4]

  • Gergin veya zor konuşmak
  • Boğuk konuşmak
  • Zayıf ya da sessiz konuşmak
  • Konuşma sırasında yeterince hava üretemiyormuş gibi hissetmek
  • Konuşurken ses kesilmesi
  • Sessiz seste kırılmalar oluşması
  • Bazı seslerin söylenmesinin diğerlerinden daha zor olması
  • İnsanlar, hasta kişiyi konuşma şeklinden dolayı "duygusal" olarak algılaması
  • Konuşma sırasında artan çaba

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Spazmodik disfoninin neden ortaya çıktığı ve risk faktörleri tam olarak bilinmemektedir, ancak merkezi sinir sistemi bozukluğuna etki eden ana faktörler arasında olduğu düşünülmektedir ve diğer hareket bozuklukları ile bir arada görülebilmektedir. Ayrıca, net olarak kanıtlanmış olmasa da kalıtsal olabileceği ve beynin bazal ganglionları bölgesindeki kimyasal sinyallerin (nörotransmiterler) çalışması ile ilgili bir sorundan kaynaklandığı düşünmektedir. Bunlara ek olarak, grip, ses kutusundan yaralanma, uzun süreli ses kullanımı ya da yoğun bir şekilde strese maruz kalmak tetikleyen faktörler arasında yer almaktadır.[1]

Teşhis Yöntemleri

Spazmodik disfoninin teşhisini koymak kolay değildir. Dil ve konuşma terapisti, nöroloji ve kulak burun boğaz uzmanlarından oluşan bir multidisipliner takım tarafından birçok farklı açıdan değerlendirip teşhis konulması gereklidir. Dil ve konuşma terapisti, sesin nasıl üretildiğini ve kullanıldığını inceler. Nöroloji uzmanı, bozukluğa neden olabilecek beyin fonksiyonlarını ve belirtilerini inceler. Son olarak, kulak burun boğaz uzmanı, ses tellerine ve ses tellerinin nasıl çalıştığını inceler. Üç alanın yaptığı incemeler sonucunda teşhis konulur.[9]

Teşhis konulmadan önce ses kısıklığının başlangıcı ve görüldükten sonraki süre tanılama için yardımcı olur. Hastanın hayat stili, yaşam şartları, tıbbi işlem geçirip geçirmediği, tiroid patolojisi gibi faktörler incelenir. Ayrıca, “larinks” adı verilen muayene ile larinks, daha gelişmiş fiberoptik fleksibl ya da rigid endoskoplarla larinks incelenerek ses kısıklığı değerlendirilmesi yapılabilir.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Spazmodik disfoni tipine ve genel sağlık durumuna göre etkilenen bireyin tedavisi değişiklik göstermektedir. Tedavisinin amaçlarından biri semptomları iyileştirmeye çalışmaktır. Ses kutusunun etkilenen kaslarına uygulanan botoks (botulinum toksini) enjeksiyonu, ses tellerinin çalışmasını düzeltmek için ses telinin sinirlerinden birini keserek gerçekleşen cerrahi prosedürler ve en az etkili yöntem olarak konuşma terapisi bulunmaktadır.[2]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Spazmodik disfonide botulinum toksin enjeksiyonu
Spazmodik disfonide botulinum toksin enjeksiyonu
ENT & AUDIOLOGY

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Spazmodik disfoni hastalığı ölümcül değildir ve yaşam süresini etkilemez. Semptomlara bağlı olarak iletişim kurmada zorluk yaşanabileceği için sosyal ve iş hayatını olumsuz yönde etkileyebilir. Bu durumlardan dolayı hastanın yaşam kalitesi düşer ve psikolojik hastalıklara neden olabilir.[2]

Etimoloji

1871 yılında, ilk olarak Traube tarafından "spastik disfoni" terimi kullanılmıştır. 1895 yılında, Schnitzler, bu tür hastaları tanımlamak için "spastik afoni" ve "fonik laringeal spazm" terimlerini kullanmıştır. Sonrasında ise “fonik larengeal spazm, spastik afoni, koordineli larengeal spazm, fonksiyonel larengeal spazm” gibi terimler hastaları tanımlamak için kullanılmıştır.[10]

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Bilim Budur! 4
  • İnanılmaz 3
  • Umut Verici! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Muhteşem! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/11/2020 03:38:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9220

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Sars
Darwin
Algı
Evrimsel Tarih
Genler
İklim Değişimi
Hekim
Botanik
Diş Hekimi
Mutasyon
Yaşam
Nörobiyoloji
Covid-19
Doğum
Uyku
Mikrobiyoloji
Devir
Kemik
Korku
Bilim İnsanları
Nöron
Uzay Görevleri
Hücre
Soru
Mistik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Tek bir hücre, belirli şartlar sağlandığında sadece birkaç yılda yetişkin bir insana dönüşebiliyorsa, tek bir hücrenin belirli diğer şartlar sağlandığında yüz milyonlarca yıl içinde insan türüne dönüşebileceğini anlamakta hiçbir güçlük olmamalıdır.”
Herbert Spencer
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol