Sorulara Dön
1
Fizik & Kuantum

Zero-point energy (sıfır nokta enerjisi) nedir?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Sıfır nokta enerjisi (İng: "zero point energy") bir sistemin sahip olabileceği en düşük enerjiyi ifade eder. Her ne kadar sezgisel olarak bu enerjinin 0 olması gerektiğini düşünsek de Heisenberg belirsizlik ilkesi gereği sistemimizin sıfır olmayan enerjisi olabilir. Kuantum fiziğine göre bir sistemin enerjisi, içinde bulunduğu potansiyelin minimum enerjisinden daha yüksek olmalıdır.

Kuantum Alan Kuramı, uzayı alanlarla kaplı olarak betimler, parçacıklar bu alanların titreşmesi ile oluşurlar. Bu alanların da sıfır nokta enerjisi vardır. Kimisi pozitif yani 0'dan büyük iken kimisi negatiftir. Öncelerinde bu pozitif ve negatif değerlerin birbirini götüreceğini ve boşlukta (vakum) hiç enerji kalmayacağı düşünülüyordu ancak evrenin ivmelenerek genişlediği gözlemlenince bu varsayım sorgulanmaya başladı. Bunun sebebi evrenin hızlanarak genişlediğini gözlemlemiş olmamız. Bu genişlemeden karanlık enerji adını verdiğimiz ama ne olduğunu bilmediğimiz bir şeyin olduğunu düşünüyoruz. Karanlık enerji için en iyi adaylardan biri daha öncesinde Einstein'ın en büyük hatam (İng: "my biggest blunder") diyerek reddettiği kozmolojik sabiti denklemimize eklememiz gerekir. Kozmolojik sabit, vakumun (yani ortada uzay-zamanı büken bir nesne olmadığındaki durumun) enerji yoğunluğu olarak yorumlanabilir. Gözlemler bize bu değerin sıfıra çok yakın olduğunu ama sıfır olmadığını gösteriyor.

Peki kuantum alanların sıfır nokta enerjisi kozmolojik sabiti açıklabilir mi? Sıkıntı şu ki kuantum alan kuramı üzerinden vakumun enerjisini hesaplamaya kalktığımızda gözlemlenen değerden çok çok daha yüksek sayılara ulaşıyoruz. Dolayısıyla bunun cevabı henüz bilinmiyor.

Casimir Etkisi'nin de vakuum enerjiden kaynaklandığı düşünülüyor. Casimir Etkisi, birbirine çok yakın iki ince metal levhanın birbirine kuvvetle çekilmesidir. Enerji-zaman belirsizliğinin izin verdiği ölçüde vakum enerjisi çok kısa süreler için sanal parçacık-anti parçacık oluşumuna sebebiyet verebilir. İki levha arasında yalnızca belirli salınımda enerjiye sahip parçacıklar oluşabileceği için (tıpkı iki nokta arasında gerilmiş ipin belirli sayıda dalga boyuna sahip olabileceği gib) iki metalin arasında olandan daha fazla dışarıda parçacık oluşacağından iki metal levhayı birbirine yakınlaştıran bir kuvvet oluşturacaktır.

Bunun yanı sıra sıfır nokta enerjisi ile başka türden enerji üretemeyiz çünkü enerji ancak düzensiz ise aktarılabilir. Bir örnek verelim. Arabaları çalıştıran motorlar, bazı gazları sıkıştırarak enerji üretir. Gazlar sıkışınca ısınır fakat etrafları kendilerinden soğuk olduğu için gittikçe soğurlar, böylece gazı tekrar sıkıştırabiliriz. Öte yandan eğer gazın etrafı zaten hali hazırda sıcak ise gazın da soğuması için bir sebep yoktur, dolayısıyla onu sıkıştırıp enerji üretemeyiz. Aynı şekilde sıfır nokta enerjisi de düzenli bir şekilde uzaya dağıldığı için ondan enerji üretmemiz mümkün değildir.

176 görüntülenme
2
Teşekkür (1)
Paylaş
2

Kaynaklar

  • PBS Space Time. Zero-Point Energy Demystified | Space Time. (08 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 19 Ocak 2021. Alındığı Yer: YouTube | Arşiv Bağlantısı
  • Ethan Siegel. Ask Ethan: What Is The 'Zero-Point Energy' Of Space?. (18 Nisan 200). Alındığı Tarih: 19 Ocak 2021. Alındığı Yer: Forbes | Arşiv Bağlantısı
  • PBS Spacetime. The Nature Of Nothing | Space Time. (19 Ekim 2017). Alındığı Tarih: 19 Ocak 2021. Alındığı Yer: YouTube | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın