Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
3
Puan Ver

Zaman oku nedir? Termodinamik ile ilişkisi nedir?

Zaman ve zaman oku

1
Maxwell Richard 3
Teşekkür (3)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Zamanın akış yönünü gösteren işaretlere zamanın oku denir. 1920 lerde bu kavramı kullanmış olan Arthur Stanley Eddington'dan önce kullanılıyormuydu bilmiyorum.

Zamanın yönünün göstergesi olduğu düşünülen pek çok işaret var. Bunlardan en bilineni termodinamik ile ilişkili olanı, izole sistemin entropisinin artacağını belirten termodinamiğin ikinci yasası. Diğerleri arasında evrenin genişlemesi (kozmolojik ok), nedenlerin sonuçlardan önce geliyor oluşu, "quantum decoherence" düşünülebilir.

Zamanın termodinamik oku makroskobik evrende iyi çalışır, çoğu süreç tersinmezdir (tek yönlü gelişir, tersine çalışmaz). Bardak yere düşer ve kırılır, bunun filme alındığını düşünün. Bu film size ters yönlü izletilirse hemen olayın sondan başa izletildiğini anlarsınız, izletilen filmde zamanın yönü değişmiştir. Makro evrende çoğu zaman, zamanın akış yönü barizdir. Termodinamik zaman oku, "izole sistemler için zamanın akış yönü entropinin arttığı yöndür" der.

Mikroskobik evrende tersinmez süreçlerin varlığı yerini tersinir süreçlere bırakır kimi zaman. Birbirinden ayrılmış iki komşu bölmede mavi ve kırmızı renkli gazların olduğunu düşünün. Mavi sağda, kırmızı solda olsun. Aradaki sınır kaldırıldığında mavi ve kırmızı gaz birbirine karışmaya başlar, mavi sola, kırmızı sağa doğru hareket eder. Ancak mavi gazın tek atomuna baktığınızda uzun bir süre sağa gittiğini görmeniz de olasıdır. Tek bir atoma bakarak bunun için zamanın "doğru" akış yönünü kestiremeyebilirsiniz. İşte bu nedenle termodinamik zaman okundan başka, bu tarz sistemler için de geçerli olan zamanın oku arayışları sürmektedir.

Puan Ver
4
Puan Ver
Teşekkür (3)
Paylaş
4

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hayvanların insanlar gibi duyguları olduğunu düşünmek uzunca bir süre bilimsel bir tabu olmuştur. Ancak bunu yapmazsak, hem onlarda, hem de kendimizde olan temel gerçekleri kaçırabiliriz.”
Frans de Waal
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol