Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Mecit Erva
Mecit Erva
7K UP
Üye
14

Yörüngelerdeki ölçtüğümüz elektronların aynı elektron olmadığını nereden biliyoruz?

1,719 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Laçın Vəlizadə
Kimya ile ilgilenen biri

Müthiş bir soru ve bu sorunun müthiş bir cevabı var: Pauli Dışlama İlkesi

Aynı adrese sahip iki ev gördünüz mü? İlla ki, adreslerde farklılık olucaktır: il, ilçe, mahalle, site adı, blok adı, kapı numarası vb. Elektronlar da böyle bir adrese sahip. Ancak elektronların adresini 4 farklı kuantum numarası ile tanımlıyoruz. Aynı atomda bu kuantum numaralarının hepsi aynı olamaz. Örneğin 3 kuantum numarası aynı ise 4. kuantum numarası farklı olmak zorunda.

Tüm Reklamları Kapat

Kuantum numaraları , , , ile ifade edilir. Bunlarının hepsinin ne olduğunu açıklayalım.

İlki, yani elektronun olduğu kabuğun numarasıdır. Peki kabuk nedir?

Tüm Reklamları Kapat

Kabuk

Kabuk atomun etrafında elektronun bulunduğu yörünge olarak ifade edilebilir. Kabuğun numarası n = 1,2,3,4 ... veya K, L, M, N, O, P, Q olarak gösterilir. Her kabukta belirli bir elektron bulunur ve her kabuğun belirli bir enerjisi vardır. Atomdan uzaklaştıkça kabuğun enerjisi artar. Kabuğun enerjisi arttığı için elektronun da enerjisi artar. Elektron çekirdeğe yakınlaştıkça çekirdeğin çekim kuvveti arttığı için elektronun enerjisi azalır.

İkincisi, yani elektronun olduğu alt kabuğun numarasıdır. Peki alt kabuk nedir?

Alt kabuk

Alt kabuk terimini açıklamamıştan önce orbital terimini anlamak gerek. Orbital elektronların çekirdek etrafında bulunma olasılığı açısından olasılığın en yüksek olduğu bölgelerdir. Her orbitalda en fazla 2 elektron olabilir. Şimdi alt kabuğa geri dönelim. Alt kabuk, kabuğun altında yer alan bölgelerdir. Alt kabukların farklı isimleri var:

• s alt kabuğu: Bu alt kabuğun 1 orbitali var. Her orbitalda en fazla 2 elektron olduğu için s alt kabuğunda en fazla 2 elektron olabilir.

• p alt kabuğu: Bu alt kabuğun 3 orbitali var. Her orbitalda en fazla 2 elektron olduğu için p alt kabuğunda en fazla 6 elektron olabilir.

• d alt kabuğu: Bu alt kabuğun 5 orbitali var. Her orbitalda en fazla 2 elektron olduğu için d alt kabuğunda en fazla 10 elektron olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

• f alt kabuğu: Bu alt kabuğun 7 orbitali var. Her orbitalda en fazla 2 elektron olduğu için f alt kabuğunda en fazla 14 elektron olabilir.

Burada gösterilen alt kabuklardan daha fazla alt kabuk var. Ancak bu cevap için bu kadarının yeterli olduğunu düşünüyorum. Alt kabuklar elektron adreslerinde numara ile gösterilir: Örneğin s alt kabuğunun numarası 0, p alt kabuğunun 1, d alt kabuğunun 2, f alt kabuğunun numarası ise 3. Dikkat edilmesi gereken bir konu var: 1. kabukta sadece s alt kabuğu bulunur. 2. kabukta s ve p alt kabuğu bulunur. 3. kabukta s, p ve d alt kabuğu bulunur. 4 kabukta s, p, d ve f alt kabuğu bulunur. Bunun için 1 değerini alırken 1 değerini alamaz. Çünkü 1. kabukta p alt kabuğu yok. Başka bir örnek vermek gerekirse, 2 değerini alırken 2 değerini alamaz. Çünkü 2. kabukta s ve p alt kabuğu var, d alt kabuğu yok. Buradan bir sonuç çıkarabiliriz: en fazla değerini alabilir.

Üçüncüsü, yani ml manyetik kuantum sayısıdır. Peki manyetik kuantum sayısı nedir?

Manyetik kuantum numarası

Tüm Reklamları Kapat

Manyetik kuantum numarası her bir alt kabuktaki orbitallere karşılık geliyor. Manyetik kuantum numarası kabuğun numarasına bağlı olarak değerler alabilir. Örnek verelim: Kabuğun numarası 3 olursa, en fazla yani 2 değerini alabilir. Bu durumda manyetik kuantum numarası -2 ve +2 arasında tam sayılar olacak şekilde değer alabilir.

Sonuç: Manyetik kuantum numarası - ve + arasında değer alır.

Sonuncusu, yani spin kuantum sayısıdır. Peki spin kuantum sayısı nedir?

Spin kuantum sayısı

Tüm Reklamları Kapat

Bu terimi anlamak için spin kavramından ziyade aşağı spin ve yukarı spin kavramını anlamak gerek. Eğer parçacıkları döndükleri eksen üzerinden ölçersek bu durumda ölçümün 2 sonucu olur: Ya parçacık ölçümün yapıldığı yönle örtüşecek (buna yukarı spin denir) ya da parçacık ölçümün yapıldığı yönün tersine olucak (buna aşağı spin denir). Elektronun spini 1/2 olduğu için yukarı spin +1/2, aşağı spin -1/2 olarak ifade edilir.

Örnek üzerinden daha iyi anlayacağınızı düşünüyorum. Örnek verelim:

= 3

= 1

= 0

= - 1/2

Bu adresden elektronun 3. kabukta olduğunu biliyoruz. Bu adresdeki l, yani alt kabuk 1 değerini almış, yani p orbitali. Manyetik kuantum numarası -1 ve +1 arasında bir değer, yani 0 değerini almış. Adresdeki ise -1/2 değerini almış, yani elektron aşağı spine sahip.

Başka bir örnek verelim ve bu adresleri kıyaslayalım:

= 3

= 1

Tüm Reklamları Kapat

= 0

= + 1/2

Bu elektronlar aynı atomda bulunabilir. Neden? Çünkü 3 kuantum numarası aynı olsa da, 4. kuantum numarası farklı ( değeri +1/2 değerini almış, yani elektron yukarı spine sahip) ve bu farklı kuantum numarası elektronların farklı olduğunu gösterir.

Kapsamlı cevap vermeye çalıştım. Umarım anlaşılır.

Kaynaklar

  1. Elektron. Pauli Dışlama Ilkesi. (4 Nisan 2023). Alındığı Tarih: 4 Nisan 2023. Alındığı Yer: Evrim Ağacı S&C Platformu | Arşiv Bağlantısı
3
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close