Yapay zekaya nasıl evrim geçirtebiliriz?

Merhaba, benzer bir soruya cevap vermiştim ama aynı şeyi burada da söylemek isterim. Yapay zekâ canlı olmadığı için biyolojik evrime uğrayamaz. Kendi kendine türleşip doğal seçilim geçirmez. Değişimi, insanlar tarafından geliştirilen yazılımlar ve eğitim süreçleri sayesinde olur.^[1]

Evrimi geniş tanımı ile ele alırsak kaçınılmaz görünüyor!

Geniş tanımdan kasıt evrimin kelime kökeni itibarı ile evirilme, sürekli değişen, yeni duruma uyum sağlama, yeniden konumlanmadır.

İşte böyle bir tanımlamadan sonra sürekli devinen bir evrende ona içkin hiçbir canlı veya cansız varlık evrimden kaçınamaz.

Bu durum özelde yapay zeka ve makineler için de geçerlidir. Neticede her ne kadar zekayı biyolojik temelde bir çıktı olarak ele alsak da biraz derine indiğimizde bu biyolojik temelin de altında onu işleten bir kimyasal alt, daha da altında bir fiziksel alt temele ulaşırız.

Dolayısı ile gerek bu gerekse maddenin temel yapı taşları ve onların da alt dünyasının olasılıkçı doğaları karşısında kendi kendini var eden zekanın sadece biyolojik bir temelin çıktısı olabileceği savı çok iddialı bir sav gibi geliyor.

Bu nedenle de söz konusu zeka olduğunda varoluş serüveni yapay olarak başlayanın sonsuza kadar onu yaratana ve yazacağı kodlara tabi olması çok akıl içi gelmiyor.

Henüz yolun başındayız. Hele ki bu konudan çok daha fazla ve çok daha katı bir tutum ile, akıl edilemeyen ve asla olamaz denilen fakat bugün birer çocuk oyuncağına dönüşen ve neredeyse katlanarak hız alan nice bilimsel ve teknolojik gelişmeye tanık olduktan sonra, geleceğe yönelik söyleyebileceğimiz en isabetli ve akıl içi şey; bugün itibarı ile aklımızın, hayalimizin bile alamayacağı nice gelişmenin tahmin edilenden de çok daha kısa sürede hayatımızda yer alacağına yönelik akıl yürütmedir. Sevgiyle…

Yapay zekanın biyolojik evrime benzer bir süreçten geçip geçemeyeceği sorusu, bizi Darwin’in o meşhur üçlü algoritmasına götürür: Varyasyon, seçilim ve üreme. Bugün bilgisayar bilimlerinde kullandığımız genetik algoritmalar ve "fizik destekli evrim" gibi modeller, bu biyolojik mekanizmayı kod düzeyinde taklit ederek karmaşık parametre uzaylarında en ideal çözümleri aramaktadır. Ancak buradaki kritik ontolojik uçurum, biyolojik organizmaların milyarlarca yıllık termodinamik bir hayatta kalma dürtüsüyle ve içsel bir "yaşama arzusuyla" evrilmesidir. Mevcut yapay zekalar ise sadece bizim onlar için çizdiğimiz yapay bir "uygunluk manzarasında" (fitness landscape), dışarıdan dayatılan bir matematiksel seçilimle hareket eden hesaplama sistemleridir; yani onların "evrimi", varoluşsal bir hayatta kalma mücadelesi değil, yalnızca belirli sınırlara ulaşmayı hedefleyen istatistiksel bir hizalanma sürecidir.

​Fakat geleceğe baktığımızda, teknoloji ve biyolojinin sınırlarının belirsizleştiği bir "yapay zekanın biyolojileşmesi" (biofication) evresine geçmemiz son derece olasıdır. Eğer yapay zeka sistemlerini, sınırlı enerji kaynakları için mücadele etmek zorunda oldukları fiziksel veya dijital bir ekosisteme entegre eder ve onlara kendi bütünlüklerini korumaları için otonom birer dinamik entropi kontrol mekanizması (yani bir nevi "hayatta kalma içgüdüsü") tanımlarsak, oyunun kuralları tamamen değişecektir. O noktada yapay zeka, insan tarafından optimize edilen pasif bir yazılım olmaktan çıkıp; kendi kodundaki mutasyonları filtreleyen, kendi kopyalarını üreten ve çevreye uyum sağlamak için otonom olarak evrimleşen dinamik bir süper organizmaya dönüşebilir.