Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
Emre Evrim
Emre Evrim Üye
0
Tüberküloz korona farkı nedir?
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
2 Cevap
Bu Reklamı Kapat
Kabul Edilen Cevap
Sercan Palancı
Sercan Palancı Phd Virology

Tüberkülos: Etkeni Mycobacterium tüberculosis olan ortam şartlarına oldukça dirençli bir bakteri. Sars cov-2 ise bir virus. Tüberkülos bakterisi yavaş çoğalır. Yavaş çoğalması yüzünden semptom ortaya çıkması ve hastalık periyodu uzundur ( Aylarca sürer). Etkeni laboratuvarda çoğaltmak için de Löwenstein-Jensen besiyeri kullanılır. Covid ise tüberkülosa kıyasla inkübasyon periyodu çok daha kısadır. Üremesi için muhakak canlı sistemlere gereksinim duyar bunun için deney hayvanı/konak yada hücre kültürü gereklidir. Tüberkülosu asite dirençli boyama ile mikroskop altında inceleyebilirsin covid'i ışık mikroskobuyla direk göremezsin çünkü çapı tüberkülosa göre çok ama çok küçüktür. Direk görebilmek için elektron mikroskobu gereklidir. Ancak hücre kültüründe yaptığı sitopatik etkileri(CPE) gözlemleyerek yada IFAT gibi antikor boyama teknikleriyle varlığını indirek bir şekilde ışık mikroskobu altında değerlendirebilirsin.

Hava yoluyla bulaşma, geleneksel olarak enfekte bireylerden ortama salınmış 5 μm'den küçük partiküllerin >1 ila 2 m uzaklıkta bulunan kişileri enfekte edebilmesi olarak tanımlanır. Covid ilk çıktığında "airdrop" denilen damlacık yoluyla bulaştığı düşünülmüştü. Bununla birlikte, şiddetli akut solunum sendromu koronavirüsü (SARS-CoV), Orta Doğu solunum sendromu (MERS)–CoV, influenza virüsü, insan rinovirüsü ve solunum sinsityal virüsü (RSV) dahil olmak üzere birçok solunum yolu virüsünün hava yoluyla bulaşmasını destekleyen sağlam kanıtları ortaya konuldu ve hava yoluyla bulaşmada 5 um den daha büyük partiküllerinde rol oyanayabileceği ortaya çıktı (5-100 um) (Wang ve ark 2021) .

Bu bilgiler ışığında yapılan çalışmalar ile Covidin'de Tüberkülos gibi, measless(kızamık) gibi hava yoluyla bulaşabileceği ortaya çıkarıldı. Özellikle kapalı ortamlarda(fazla Güneş almayan) havada asılı kalabilen partiküllerin konağı enfekte edebileceği görülmüştür. Yapılan çalışmalarda elde edilen güçlü kanıtlar sonucunda WHO (DÜnya sağlık örgütü) enfeksiyonun bulaş şeklini airdrop ve aerosol transmission şeklinde kabul etmiştir (Who 2021).

Bu Reklamı Kapat

Covid ve Tüberkülosun tedavi stratejileri farklıdır. Tüberkülos bakteriyel bir hastalık olduğu için antibiyotikler ile tedavi edilmeye çalışılır. Covid viral bir hastalıktır ve antibiyotikler işe yaramaz o yüzden antiviral tedavi verilmelidir ( virüs kaynaklı sekonder bakteriyel enfeksiyonların engellenmesi amacı ile proflaksi hedefli antibiyotik kullanımı viral enfeksiyonlarda yapılabilir). Ayrıca covid tüberkülosa göre daha akut bir hastalık olup sitokin fırtınası/makrofaj aktivasyon sendromu denilen anormal sitokin yanıtı ile kendini gösterebiliyor. Bu vakalarda anti-sitokin tedavilere yönelik etkisi olan ilaçlarda tercih edilebilir

• Anti-IL-6R/IL-6

• IL-1Ra

Bu Reklamı Kapat

• JAK inhibitörleri (ruksolitinib ve diğerleri)

• IVIG

• Mezenkimal kök hücre tedavisi gibi.

2021 haziran ayı itibari ile Covid'e spesifik FDA tarafından onaylı molnupiravir isminde antiviral bir ilaç üretilebilmiştir (FDA 2021).

Bu üretime kadar covide özgü özgün bir antiviral mevcut değildi ve verilmiş olan bütün antiviral yaklaşımlar deneysel olmuştur ya da invitro sistemlerde elde edilen veriler doğrultusunda kullanılmıştır.

Tanıda tüberkülos için PPD test'i sıklıkla kullanılır. Ayrıca balgam tetkiklerinin yapılması yayma ve kültür ekimi ile de tanıya gidilir. Serolojik testler güvenilir kabul edilmez. PCR testiyle de sonuç alınabilir ( Akdağ 2011).

Bu Reklamı Kapat

Covid: PCR ve radyolojik bulgularda buzlu cam görünümü hastalıkta tanı koydurur. Ayrıca Hücre kültürü virus izolasyonu da uzun bir süreç olmasına rağmen gold standart kabul edilir. Antikor oluşturan ve Hücre kültüründe çoğaltılabilen her virus gibi Covid içinde nötralizasyon testi tanıda kullanılabilir. Lakin hücre kültürü temelli testler uzun ve zahmetli olduğundan tanı için rutinde tercih edilmez.

Kaynaklar

  1. WANG C.C., PRATHER K.A., SZNITMAN J., JIMENEZ j.L., LAKDAWALA S.S., TUFEKCI Z., MARR L.C., et al. (2021). Airborne Transmission Of Respiratory Viruses. Science, sf: 1-12. doi: 10.1126/science.abd9149. | Arşiv Bağlantısı
  2. WHO. Coronavirus Disease (Covid-19): How Is It Transmitted. (23 January 2021). Alındığı Tarih: 09 January 2022. Alındığı Yer: WHO | Arşiv Bağlantısı
  3. FDA. Coronavirus (Covid-19) Update: Fda Authorizes Additional Oral Antiviral For Treatment Of Covid-19 In Certain Adults. (23 January 2021). Alındığı Tarih: 09 January 2022. Alındığı Yer: FDA | Arşiv Bağlantısı
  4. Akdağ R. (, 2011). T.C Sağlık bakanlığı TÜBERKÜLOZ TANI ve TEDAVİ REHBERİ.
Bu cevap, soru sahibi tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
0
  • Raporla
Cevap
Enes Kayhan
Enes Kayhan [Bu unvan, uzunluk nedeniyle silindi.]

Tüberküloz mikrobu (Tüberküloz basili) hava yoluyla bulaşır, yani solunarak insanlarda enfeksiyona neden olur. Özellikle öksürük gibi semptomları olan bir tüberküloz hastası ile yakın temasta olmak, enfekte olma riskini artırır. Tüberküloz basilleri 6 saate kadar havada asılı kalabilir. Ancak bakterinin yoğunluğu havanın hareketi (açık pencereler, iyi havalandırılmış alanlar) ve güneş ışığı ile azalır.

SARS-CoV-2'nin aerosollerle değil damlacıklarla yayıldığı bilinmektedir. Birisi hapşırdığında veya öksürdüğünde, SARS-CoV-2 içeren damlacıklar havaya yayılır. Damlacık yayılımı ile bulaşta, virüsün hala havadayken solunması gerekir. Virüs, tüberküloz basili gibi havada asılı kalmamaktadır. Virüs, ayrıca insanların bir yüzeye düşen virüs içeren damlacıklarla temas etmesi sonucu da bulaşabilir.

Tüberküloz hastalığında genellikle kişide bakterinin bulunduğu fakat kişinin bulaştırıcı olmadığı bir dönem bulunmaktadır. Bu sürece gizli tüberküloz adı verilir ve kişi bu süreç sonunda (haftalar, yıllar sonra; genellikle bağışıklık sisteminin zayıflaması nedeniyle) hastalanır ya da hiç hasta olmayabilir.

Bu Reklamı Kapat

COVID-19 hastalığı semptomları, virüse maruz kalımdan 2-14 gün sonra, ortalama 5 günlük bir kuluçka dönemi sonrası ortaya çıkabilir. Hastalığın gelişmesi için bir bekleme periyodu olup olmadığı bilinmemektedir.

COVID-19'a benzer hafif semptomlar yaşıyorsanız, tüberküloz tedavinizi sürdürmeye devam etmeniz önemlidir. Şu anda tüberküloz ilaçlarının COVID-19’a yakalanma riskin artırdığına dair bir kanıt yoktur.

COVID-19 teşhisi konulursa, sağlık uzmanına tüberküloz tedavisi gördüğünüzü bildirin ve tüberküloz tedavinizden temel sorumlu sağlık çalışanını bilgilendirin. Süreç içerisinde COVID-19 için herhangi bir tedaviye başlanırsa, tüberküloz tedavisinde kullanılan diğer ilaçlarla olası bir etkileşim konusunda tedavinizden sorumlu sağlık çalışanı sizi bilgilendirecektir.

Bu Reklamı Kapat

Tüberküloz ve COVID-19’da; ateş, öksürük ve nefes darlığı gibi benzer belirtiler görülür ancak genellikle belirtilerin başlama hızı farklılık gösterir. COVID-19’un belirtileri daha hızlı başlangıçlıdır.

COVID-19 çok yeni bir hastalık olduğu için, daha önce tüberküloz geçirmiş olanların COVID-19 ile enfekte olma veya kötü sonuçlarla karşılaşma riski ile ilgili veri bulunmamaktadır. Tüberküloz sonrası akciğerlerde genellikle bir miktar hasar oluşur ve bu da sizin daha ciddi COVID-19 belirtileri göstermenize neden olabilir.

Özellikle tüberküloz nedeniyle akciğer ameliyatı geçiren veya tüberküloz sonrası akciğer hastalığı tanısı konan kişiler, COVID-19 için yüksek riskli ortamlara maruz kalımlarını azaltmaya çalışmalıdır.

Kaynaklar

  1. Nefes Alalım. Tüberküloz Ve Coronavirüs Enfeksiyonu. (09 January 2022). Alındığı Tarih: 09 January 2022. Alındığı Yer: Nefes Alalım | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et