Sorulara Dön
0
Evrim & Abiyogenez

Tırnakları ile yürüyen memelilerin (toynaklı) evrimi nasıl gerçekleşmiştir?

Mobilitekonusunda diğer yürüme şekillerine göre nasıl bir avantajı vardır?

1
276 görüntülenme
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Toynaklıların evrimi

Toynaklı memelilerin evrimsel geçmişi karmaşıktır ve yeterince aydınlatılamamıştır. 1998'de Özbekisatan'da bulunan, 85 milyon yıl önce yaşamış olan Zhelestidae familyasına ait çene ve diş fosillerinin toynaklılara ait en eski bilinen fosili olduğu düşünülmüş (1) ama daha sonra yapılan filogenetik analiz ile plasentalılarda bulunmayan epipubik kemiğine ve ilkel diş yapılrına sahip oldukları, kök eutherian memeliler oldukları sonucuna varıldığı için toynaklı olmadıkları belirlenmiştir. (2)

Toynaklılar; muhtemelen Paleosen döneminin başında evrimleşmişlerdir, 58 milyon yıl önce Paleosen’in başlarında genel sıcaklıkların hafif bir soğuma evresinden sonra ısınmaya başlayarak toynaklıların atalarının yaşadığı habitatın canlılarının üzerinde farklı baskılar oluşturmaya başlamıştır ve karmaşık olarak devam eden toynaklı evrimini başlatmıştır. (3)

Toynaklıların, genel olarak Conylarthra takımından olan Protungulatum cinsinden evrimleştiği kabul edilmiştir. (7) (4) ama bazı araştırmacılar tarafından plasetalı olmadığı tahmin edilen bu taksonun da toynaklıların atası olmadığı kabul edilmiştir ve muhtemel kök soy, Xenungulata takımından Carodnia cinsi olarak düşünülmüştür. (5)

Conylarthra takımından olan Protungulatum cinsine ait bir çizim
Conylarthra takımından olan Protungulatum cinsine ait bir çizim
The New York Times

Günümüz toynaklılarının çift ve tek toynaklılar olarak ayrılan iki ana taksonunun evrimsel geçmişinin açıklanmasında da çok karışıklık olmuştur.

Çift toynaklıların; Mesonychia ile birlikte rakun benzeri küçük Condylarth’lar olan, geç Kretase’de görülmeye başlanan Arctocyoniae familyasından evrimleştiği kabul edilir. (6)

Arctocyonidae familyasından Arctocyon cinsine ait bir rekonstrüksiyon
Arctocyonidae familyasından Arctocyon cinsine ait bir rekonstrüksiyon
Wikipedia

20. Yüzyılda tek toynaklıların genel olarak Phenacontidae’den evrimleştiği düşünülmüş ve 2014’deki bir araştırmada önceden Afrotheria’da sınıflandırılan Anthracobunidae familyasının tek toynaklıların köken aldığı takson olduğu bulunmuştur. (8)

Yürüme şekillerinin avantajları

Toynak, yırtıcılardan koşarak kaçmak için gelişen adaptasyonun ürünüdür. Toynaklıların gözleri de kafanın önüne yerleşmiştir ve yırtıcıları tespit edebileceği görüş alanı artmıştır. (3)

Başlangıçta beş adet parmakları bulunan toynaklıların evrim süreçleri boyunca ayak parmaklarında küçülmeler ve kayıplar olmuştur, bu değişikilikler sert zeminde hızlı yürümeyi kolaylaştırmıştır. Arka ekstremite eklemlerinin omurgayla birleşme şekillerinin değişikliği ve ayaklarındaki eklemlerin hareki kısıtlaması sayesinde hareketlilik ileri ve geri gidecek şekilde sınırlanmıştır ve güç daha etkili bir şekilde aktarılmıştır.

Toynaklıların clavicula kemikleri yoktur ve ön ayakların ileri doğru serbestçe hareket etmesine izin vererek adımları büyütür ve hızı artırır. (3)

213 görüntülenme
5
Teşekkür (3)
Paylaş
5

Kaynaklar

  • A. Nessov, et al. (1998). Ungulate-Like Mammals From The Late Cretaceous Of Uzbekistan And A Phylogenetic Analysis Of Ungulatomorpha. BULLETINS OF CARNEGIE MUSEUM, sf: 50. | Arşiv Bağlantısı
  • J. Archibald, et al. (2011). Phylogenetic Analysis, Taxonomic Revision, And Dental Ontogeny Of The Cretaceous Zhelestidae (Mammalia: Eutheria). Linnean Society, sf: 66. doi: 10.3897/zookeys.91.709. | Arşiv Bağlantısı
  • Kolektif. The Ungulates (Hoofed Mammals). (05 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 05 Mayıs 2021. Alındığı Yer: Encylopedia | Arşiv Bağlantısı
  • J. Archibald, et al. (2011). Protungulatum, Confirmed Cretaceous Occurrence Of An Otherwise Paleocene Eutherian (Placental?) Mammal. Springer, sf: 10. doi: 10.1007/s10914-011-9162-1. | Arşiv Bağlantısı
  • B. Burger, et al. The Systematic Position Of The Saber-Toothed And Horned Giants Of The Eocene: The Uintatheres (Order Dinocerata). (05 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2015. Alındığı Yer: www.benjamin-burger.org | Arşiv Bağlantısı
  • T. Halliday, et al. (2015). Resolving The Relationships Of Paleocene Placental Mammals. Wiley, sf: 30. doi: 10.1111/brv.12242. | Arşiv Bağlantısı
  • J. Wible, et al. (2007). Condylarths: Archaic Hoofed Mammals. Nature, sf: 5. doi: 10.1038/nature05854. | Arşiv Bağlantısı
  • L. Cooper, et al. (2014). Anthracobunids From The Middle Eocene Of India And Pakistan Are Stem Perissodactyls. PLOS ONE, sf: 15. doi: 10.1371%2Fjournal.pone.0109232. | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın