Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
0

Tırnakları ile yürüyen memelilerin (toynaklı) evrimi nasıl gerçekleşmiştir?

Mobilitekonusunda diğer yürüme şekillerine göre nasıl bir avantajı vardır?
548 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
İhsan Doğu
İhsan Doğu
39K UP
Öğrenci

Toynaklıların evrimi

Toynaklı memelilerin evrimsel geçmişi karmaşıktır ve yeterince aydınlatılamamıştır. 1998'de Özbekisatan'da bulunan, 85 milyon yıl önce yaşamış olan Zhelestidae familyasına ait çene ve diş fosillerinin toynaklılara ait en eski bilinen fosili olduğu düşünülmüş (1) ama daha sonra yapılan filogenetik analiz ile plasentalılarda bulunmayan epipubik kemiğine ve ilkel diş yapılrına sahip oldukları, kök eutherian memeliler oldukları sonucuna varıldığı için toynaklı olmadıkları belirlenmiştir. (2)

Tüm Reklamları Kapat

Toynaklılar; muhtemelen Paleosen döneminin başında evrimleşmişlerdir, 58 milyon yıl önce Paleosen’in başlarında genel sıcaklıkların hafif bir soğuma evresinden sonra ısınmaya başlayarak toynaklıların atalarının yaşadığı habitatın canlılarının üzerinde farklı baskılar oluşturmaya başlamıştır ve karmaşık olarak devam eden toynaklı evrimini başlatmıştır. (3)

Toynaklıların, genel olarak Conylarthra takımından olan Protungulatum cinsinden evrimleştiği kabul edilmiştir. (7) (4) ama bazı araştırmacılar tarafından plasetalı olmadığı tahmin edilen bu taksonun da toynaklıların atası olmadığı kabul edilmiştir ve muhtemel kök soy, Xenungulata takımından Carodnia cinsi olarak düşünülmüştür. (5)

Tüm Reklamları Kapat

Conylarthra takımından olan Protungulatum cinsine ait bir çizim
Conylarthra takımından olan Protungulatum cinsine ait bir çizim
The New York Times

Günümüz toynaklılarının çift ve tek toynaklılar olarak ayrılan iki ana taksonunun evrimsel geçmişinin açıklanmasında da çok karışıklık olmuştur.

Çift toynaklıların; Mesonychia ile birlikte rakun benzeri küçük Condylarth’lar olan, geç Kretase’de görülmeye başlanan Arctocyoniae familyasından evrimleştiği kabul edilir. (6)

Arctocyonidae familyasından Arctocyon cinsine ait bir rekonstrüksiyon
Arctocyonidae familyasından Arctocyon cinsine ait bir rekonstrüksiyon
Wikipedia

20. Yüzyılda tek toynaklıların genel olarak Phenacontidae’den evrimleştiği düşünülmüş ve 2014’deki bir araştırmada önceden Afrotheria’da sınıflandırılan Anthracobunidae familyasının tek toynaklıların köken aldığı takson olduğu bulunmuştur. (8)

Yürüme şekillerinin avantajları

Toynak, yırtıcılardan koşarak kaçmak için gelişen adaptasyonun ürünüdür. Toynaklıların gözleri de kafanın önüne yerleşmiştir ve yırtıcıları tespit edebileceği görüş alanı artmıştır. (3)

Başlangıçta beş adet parmakları bulunan toynaklıların evrim süreçleri boyunca ayak parmaklarında küçülmeler ve kayıplar olmuştur, bu değişikilikler sert zeminde hızlı yürümeyi kolaylaştırmıştır. Arka ekstremite eklemlerinin omurgayla birleşme şekillerinin değişikliği ve ayaklarındaki eklemlerin hareki kısıtlaması sayesinde hareketlilik ileri ve geri gidecek şekilde sınırlanmıştır ve güç daha etkili bir şekilde aktarılmıştır.

Toynaklıların clavicula kemikleri yoktur ve ön ayakların ileri doğru serbestçe hareket etmesine izin vererek adımları büyütür ve hızı artırır. (3)

226 görüntülenme

Kaynaklar

  1. A. Nessov, et al. (1998). Ungulate-Like Mammals From The Late Cretaceous Of Uzbekistan And A Phylogenetic Analysis Of Ungulatomorpha. BULLETINS OF CARNEGIE MUSEUM, sf: 50. | Arşiv Bağlantısı
  2. J. Archibald, et al. (2011). Phylogenetic Analysis, Taxonomic Revision, And Dental Ontogeny Of The Cretaceous Zhelestidae (Mammalia: Eutheria). Linnean Society, sf: 66. doi: 10.3897/zookeys.91.709. | Arşiv Bağlantısı
  3. Kolektif. The Ungulates (Hoofed Mammals). (5 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 5 Mayıs 2021. Alındığı Yer: Encylopedia | Arşiv Bağlantısı
  4. J. Archibald, et al. (2011). Protungulatum, Confirmed Cretaceous Occurrence Of An Otherwise Paleocene Eutherian (Placental?) Mammal. Springer, sf: 10. doi: 10.1007/s10914-011-9162-1. | Arşiv Bağlantısı
  5. B. Burger, et al. The Systematic Position Of The Saber-Toothed And Horned Giants Of The Eocene: The Uintatheres (Order Dinocerata). (5 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2015. Alındığı Yer: www.benjamin-burger.org | Arşiv Bağlantısı
  6. T. Halliday, et al. (2015). Resolving The Relationships Of Paleocene Placental Mammals. Wiley, sf: 30. doi: 10.1111/brv.12242. | Arşiv Bağlantısı
  7. J. Wible, et al. (2007). Condylarths: Archaic Hoofed Mammals. Nature, sf: 5. doi: 10.1038/nature05854. | Arşiv Bağlantısı
  8. L. Cooper, et al. (2014). Anthracobunids From The Middle Eocene Of India And Pakistan Are Stem Perissodactyls. PLOS ONE, sf: 15. doi: 10.1371%2Fjournal.pone.0109232. | Arşiv Bağlantısı
5
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Ay Nasıl Oluştu?
Ay Nasıl Oluştu?
Balinalar Nefesini Nasıl 2 Saat Tutabiliyor?
Balinalar Nefesini Nasıl 2 Saat Tutabiliyor?
Işıldayan Bu Taş Radyoaktif mi? | Yooperlite Taşı
Işıldayan Bu Taş Radyoaktif mi? | Yooperlite Taşı
Büyük Deprem Nerede, Ne Zaman ve Ne Büyüklükte Olacak? | Deprem Tahmini!
Büyük Deprem Nerede, Ne Zaman ve Ne Büyüklükte Olacak? | Deprem Tahmini!
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Geri Bildirim Gönder
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close