Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
3

Tesadüf diye bir şey var mı?

Günlük yaşantımızda olmaz dediğimiz olaylarla veya başımıza gelmez dediğimiz durumlarla karşılaşmak bir tesadüf mü yoksa bunun bir açıklaması varmı ?
501 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
3 Cevap
Cevap
Görkem Öge
Görkem Öge
265K UP
Toprak Mühendisi

Tesadüf gibi birçok kelime ve olgu, insani anlamlandırmalardan ortaya çıkmış durumda. Normal şartlarda meydana gelmesi güç olan durumlarla karşılaştığımızda onlara bir isim vermiş ve onları şaşırtıcı bulmuşuz. İstatiksel olarak gerçekleşmeleri güç çünkü.

Bunların bilimsel bir açıklaması yok. Çünkü bunlar belirli verilerden, denklemlerden ortaya çıkan durumlar değil. Oluyorlar, o kadar. Bir anlamları yok ve bu nedenle de bir açıklamaları da yok. Bunlar üzerine yapılan açıklamalar, birer açıklama gibi görünseler de (şu an yaptığım gibi) aslında açıklama amacından çok bunların bir açıklamaya ihtiyaç duyuran şeyler olmadığını göstermeye çalışan derlemeler.

Tüm Reklamları Kapat

Basit bir örnek vereyim. Elimizde 4 zar olsa. Bu 4 zarı sürekli atsak. Karşımıza gelen her sayı, 6x6x6x6=1296'da 1 olasılıktır. 1/1296. Ne kadar düşük görünüyor değil mi? Mesela tüm zarlar 1 gelse şaşırırız. Bu ilginç görünür. Deriz ki 1/1296 olasılık geldi, çok düşük olasılık... Aslında bu doğru değil. Çünkü 1, 1, 1, 1 gelmesi ile herhangi bir 4 sayının gelmesi aynı olasılıkta. İşte 4 tane 1 gelmesine tesadüf diyoruz ama atıyorum 1, 3, 4, 5 gelmesine tesadüf demiyoruz. Çünkü 4 tane 1'i orada görmek bir anlam sunuyor gibi görünüyor. Ama ortada bir anlam yok.

Daha önce hiç gitmediğiniz bir şehirde, o şehre daha önce hiç gitmemiş ilkokul arkadaşınızla, son görüşmenizden 30 yıl sonra karşılaşmanız, zar örneği ile aynı şey. Tribünden göz kapalı topu potaya fırlatan kişinin topu çemberden geçirmesi aynı şey. Topun, çembere 1 metre uzaklıktan geçmesi ile çemberin tam ortasına denk gelmesi aynı olasılıkta. Sadece top, çembere girdiğinde bize anlamlı geliyor. Üst üste 5 atış yapılsa 5'i de çemberden geçse buna inanamayız. Ama aynı top, 5 atışta da potadan aynı uzaklıktaki bir noktadan geçse bunu umursamayız. Ki ikisi de çok ama çok düşük olasılıktır. Tıpkı 4 tane 1 ile birbirinden farklı 4 sayının gelmesi gibi.

Tüm Reklamları Kapat

O zarları her atışımızda aslında 1296'da 1'lik bir olasılık karşımıza geliyor. Ve zaten her atışımızda bu olasılıkta bir sayı karşımıza gelecek. Bunun ilginç bir tarafı yok. Pokerde floş yakalamakla hiç bir anlam sunmayan bir el yakalamak aynı istatistiksel orana sahip.

Özetle... Meydana gelme olasılığı düşük sayısız olay sürekli ortaya çıkar zaten. Biz ise bizim için anlam sunanları öne çıkarıp onların bir anlamı olduğunu düşünüyoruz. Ama aslında ortada bir anlam ya da şaşılacak bir şey yok.

4
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Cevap
ersals krononot
ersals krononot
216K UP
Krononot⁸

Tesadüf kavramini neden kullanıyoruz? Hangi anlama karşılık geliyor.

Dünya alanında olayların işleyişi birbiriyle zincirleme biçimde girift yapıdadır. İnsan zihni bunun tamamını asla analiz edemez. Olayların sadece belli bir kısmını, kendi algı düzeyinin izin verdiği haliyle algılar. Oysa sebep sonuç zincirinde sebepler o kadar komplekstir ki, bilinç açısından bütün olarak kavranılabilir değildir.(sanal olanın bilinç tarafından "gerçek" olarak kabulü için) Sebep sonuç zincirine hakim olamayan bilinç, herhangi bir sonucun rastgele olduğunu ifade eder. Bu, ulaşılamamış bir kompkleksliğe yüklenmiş anlam aslında. Bunu somutlaştırırsak, en bilindik ornek hava durumu tahminleridir. 5 günün üzerinde hava tahminlerinin doğruluk olasılığı aniden bilinemez seviyeye düşmektedir neredeyse. Çünkü sonucu etkileyen faktörler öngörü yapmaya izin vermeyecek kadar çok ve değişken yapıdadır.

Tüm Reklamları Kapat

Kaos teorisi, tesadüfü, bizim tamamını göremediğimiz bir bütünün, ondan kopuk sandığımız ufak bir bölümünü tanımlama biçimimiz (aslında yargı) seklinde açıklamakta. Yani aslında her olayı yeterli şartlarda ve yeterli gözlem teknikleri ile bütün olarak analiz edebilseydik, sonuca etkiyen bütünü görür, oluşum nedenini anlayabilirdik.

Tesadüf de insan bireyinin UMWELTinin kavramaktan aciz kaldığı bir olayı, o olayın meydana gelmesine neden olan ve göremediği olaylar bütününden kopuk zannetmesi aslında.

5
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Cevap
esat kudret
esat kudret
101K UP
Akıl yürütmeyi öğrenmeye çalışan bir öğretmenim.

Tesadüfün büyüklüğü öznenin kim olduğuna bağlıdır.

Tesadüf diye bir şey doğrudan değil fakat dolaylı olarak hayatın her anında var. Tesadüf; denk, rast gelme, olasılık vb. aslında özne olanın bilgisi ve beklentisi dışında gerçekleşen her şeydir. Yoksa olay ve olguların doğasında ve en azından mezo ve makro evren için tesadüf olarak hayatımıza giren her şeyin neden-sonuç ilişkisi üzerinden bir izahı vardır.

Tüm Reklamları Kapat

Bizlerin özne olarak buna tesadüf ya da rastlantı adını vermesi işin doğasından değil özne olup bundan etkilenen bizlerin, söz konusu olay yahut olgunun ne nedenlerine ne de sonuçlarına tam olarak vakıf olamayışımızdan ileri gelir.

Elimizde, çevremizdeki evrenin karşılıklı etki- tepki sürecini, her şeyini hatasız ölçebilen bir araç olsa ve bu araca vakıf olsak, neyin ne zaman, nerede ve nasıl cereyan edeceğini bilebilirdik ve dolayısı ile tesadüf diye bir şey olmazdı.

Tüm Reklamları Kapat

Ancak ne yazık ki, en azından bugün için böyle bir imkânımız yok ve bu nedenle kapsama alanımız dışında kalıp, bilgimiz ve iznimiz olmadan bu kapsama alanımıza giren her şey tesadüf yahut rastlantı ismini almaktadır.

Fakat günlük yaşamda ve özellikle yakın çevremizde olup biten ve tesadüf olarak değerlendirdiğimiz bazı şeylerin aslında biraz iyi bir gözlemci olsak tesadüf olmadığını, aksine büyük tesadüf olarak nitelendirdiğimiz çoğu şeyin de aslında tesadüf olarak nitelediğimiz diğer durumlardan, oransal olarak farklı olmadığını görürüz.

Buna rağmen bizim için bazı şeylerin büyük tesadüf olarak nitelendirilmesi, doğrudan yaşamımıza olan etkileri üzerinedir. Bu durum olmaz dediğimiz her şey için geçerli. Sonuçta karşılaşılan durumun öznesi biziz ve etkisi doğal olarak bize yansıması üzerinden değerlendirilir. Oysa aynı durum hemen ötemizde ve bizle bağı olmayan için son derece sıradandır.

Bazı tesadüfler şans ile ilintilendirildiği için şok etkisi yaratır. Örneğin yüz bin adet basılan biletlerden büyük ikramiyenin birine denk gelmesi olasılığı yüz binde birdir. Şayet bir biletimiz varsa, büyük ikramiyenin o bilete çıkma ihtimali yüz binde bir iken çıkmama ihtimali yüz binde doksan dokuz bin dokuz yüz doksan dokuzdur. Bu nedenle büyük ikramiyenin bize çıkmama olasılığı olağan sayılır iken çıkma durumu büyük bir etki yaratır.

Fakat her hangi bir bilete çıkma ihtimali ile eldeki bilete çıkma ihtimali aynı iken aynı bilete çıkma ihtimali ile çıkmama ihtimali arasında devasa bir oransal fark vardır. Birinde sayıca benzeri ile kıyas yapılır iken ikinci durumda benzerinin misli misli ile kıyas yapılmaktadır ve etkinin büyüklüğü bundandır. İşte bize bu gibi durumlarda o kadarı da olmaz dedirten şey bu benzemezler arası kıyastan gelir.

Misal yüz arkadaşımız olsun. Herhangi bir arkadaşımız ile bir ortamda karşılaşma olasılığımız yüzde bir iken, başka bir arkadaşımızla karşılaşma olasılığımız da aynıdır. Fakat aynı arkadaş için, onunla karşılaşma olasılığımız yüzde bir iken karşılaşmama olasılığımız yüzde doksan dokuzdur. Şayet karşılaşmayı umduğumuz arkadaş o ise ve karşılaşırsak evet büyük bir tesadüf olur. Çünkü yüzde doksan dokuzluk duruma karşılık yüzde birlik durum gerçekleşmiştir.

Yani tesadüfün büyüklüğü, bizlerin tesadüfe konu olan olay, olgu, durum vb. şeylere yönelik tutumu, beklentisi ve verdiği önem ile ilgilidir. Yoksa tesadüfün kendisi ile ilgili değil.

2
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.