Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Jack Tyler
Üye
1

Tarihçiler ya da bazı bilim insanları teori, hipotez, kanun kelimelerini bilimdekinden farklı anlamda mı kullanıyorlar?

Ilber ortayli evrim sadece bir teoridir kanun degil demis. tamamen halk dilindeki dusunce gibi. cagri abinin ilk kitabinda tam tersi. amacim ilber ortayliyi kotulemek degil sadece neden oyle dedi merak ediyorum. celal hoca da orda yanlis bilgi oldugu bile bile niye yorum yapmadi merak ediyorum. acaba odami oyle dusunuyor?
548 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap

Bunu iki şekilde yorumlamak mümkün: İlki, apaçık yanlış (pedantik yaklaşım); ikincisi, gevşek kullanım (semantik yaklaşım).

Darwin'in açıklamasının bir hipotez veya postülat olduğunu söylemek apaçık hatalı; çünkü Darwin değişime yönelik tek bir fikir ileri sürmedi. Doğal Seçilim, Cinsel Seçilim, kaynaklar için rekabet, silahlanma yarışı, abartılı özelliklerin daha da abartılması ve hatta yanlış da olsa gemül hipotezi gibi çok sayıda hipotez geliştirdi ve bunların hepsini Evrim Teorisi'ni inşa etmekte kullandı. Bu hipotezlerin ve teorilerin bir kısmı kendisine ait bile değil (Malthus'un teorisi gibi).

Tüm Reklamları Kapat

Postülat zaten diyemeyiz; çünkü Evrenin Karanlığında Evrimin Işığı kitabımızda da gösterdiğimiz gibi, Darwin'in Doğal Seçilim yoluyla Evrim Teorisi zaten 4 postülata dayanıyor; postülatların postülatı olarak tanımlama gibi absürt bir tanımı takip etmediğimiz sürece, bu söylenen yanlış olacaktır.

Öte yandan pedantik değil de semantik yaklaşacak olursak; ortada çok da büyük bir problem olmadığını görebiliriz, çünkü orada sohbet eden kişilerin hepsi, bilimin evrime yaklaşımını çok iyi bilmektedir ve bu nedenle terminolojik bir kavgaya girilmeyeceği açıktır. Sanılanın aksine bilim insanları, oturdukları masalarda ağızlarında pipolarıyla terimlerin doğru kullanımını tartışan insanlar değillerdir. Hepsi az çok hipotez nedir, teori nedir, bunları bilir; ancak bunların hangi durumlarda kullanılması gerektiği bilgisi bilim yapmak için önemli bir bilgi değildir. Dolayısıyla hipotez, kanun ve teori gibi sözcükler son derece gevşek bir şekilde kullanılabilir; birbirleri yerine kullanıldıkları da çok sık görülür (örneğin bu makalede Sıçramalı Evrim'den başlıkta teori olarak, özette hipotez olarak bahsediliyor).

Tüm Reklamları Kapat

Sorun, "Evrim sadece bir teori, demek ki inanılmamalı." gibi bilimsel konsensüs ile bariz bir şekilde çelişen iddialar üretildiğinde çıkıyor. Semantik önem kazandığında, işin doğrusunu anlatmak zorunluluk oluyor. Bu nedenle işin aslını bilmekte fayda var ve işin aslı, kitapta anlattığım gibi (herhangi bir diğer akademik kaynaktan ve kitabın kaynaklarından da doğrulanabilir zaten). Örneğin Ulusal Bilimler Akademisi şöyle yazıyor (vurgu bana ait):

"Bilimde teoriler daha fazla kanıtlanarak gerçeğe dönüşmezler. Daha ziyade teoriler, bilimin ulaştığı en son noktalardır (İng: "end points"). Çok yoğun gözlem, deney ve yaratıcı düşünce ile geliştirilerek anlaşılırlar. Çok sayıda bilimsel gerçeği, yasayı, test edilmiş hipotezi ve mantıksal çıkarımı içerirler."

Öte yandan televizyona çıkan hocaların ağızlarından çıkanı 5 kere düşünmelerinin çok önemli olduğuna inanıyorum; özellikle de Türkiye gibi bilim konusunda ham olan ülkelerde... Tabii ki bu programda bu tür bir ciddiyetten ziyade, sohbet eden arkadaşların olduğu bir hava var; dolayısıyla bir canlı yayın ciddiyeti bile olduğunu düşünmüyorum. Bu, programı keyifli yapıyor ama bu tür gafların kaçmasına neden olabilir.

206 görüntülenme

Kaynaklar

  1. O. G. Woodberry, et al. (2009). Testing Punctuated Equilibrium Theory Using Evolutionary Activity Statistics. Australian Conference on Artificial Life. doi: 10.1007/978-3-642-10427-5_9. | Arşiv Bağlantısı
  2. National Academy of Sciences. (1999). Science And Creationism: A View From The National Academy Of Sciences. ISBN: 0-19-517234-5. Yayınevi: National Academy Press.
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
6
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Uzayda
Uzayda "Aşağı" Yön Ne Tarafta?
Hediye Almanın Gerçek Amacı Gerdek mi?!
Hediye Almanın Gerçek Amacı Gerdek mi?!
Ay'daki Bayrağı Teleskopla Görebilir miyiz?
Ay'daki Bayrağı Teleskopla Görebilir miyiz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close