Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Anonim
Anonim Üye
4

Süperpozisyonun olasılıkçı doğasını ispatlayan Stern-Gerlach Deneyi'nde kullanılan aynalar, elektronların spinini değiştirir mi?

Olaya felsefi bir örnek vermek gerekirse çok hızlı bir dönüş ve hızla bir engele çarpan futbol topu çarpma esnasında dönüş hızının tersine moment almaz mı? Futbolda topa falso vermenin temeli budur topun altına girip uzun paslar yapmak, top yere değdiğinde hızı yavaşlasın diye yapılır. Elektron aynaya çarpıp yönlenince spini değişmez mi?
402 görüntülenme
Süperpozisyonun olasılıkçı doğasını ispatlayan Stern-Gerlach Deneyi'nde kullanılan aynalar, elektronların spinini değiştirir mi?
Süperpozisyonun olasılıkçı doğasını ispatlayan Stern-Gerlach Deneyi'nde kullanılan aynalar, elektronların spinini değiştirir mi?
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Öne Çıkarılan Cevap

Hayır, Stern-Gerlach deneyinin sonuçlarının aynalarla ilgili olmadığını biliyoruz; çünkü deneyin ayna kullanılmayan versiyonları da birebir aynı sonucu veriyor. Aynalar da eğer deney düzeneğinizi doğru kurduysanız (özellikle de ilgilendiğiniz yönde) spini değiştirmez. Daha önemlisi, spin üzerinde değişim olsaydı bile bu, kuantum deneylerinin sonuçlarını etkilemek için yeterli olmazdı. Sonucu değiştirmek için dolanıklığı bozacak düzeyde değişim gerekirdi - ki kütlesi birkaç gramın üzerinde olan, hele hele kilogramlar düzeyinde olan makroskobik aynalardan yansıtılan elektronlar (veya fotonlar) için bu mümkün değil.[1] Bunu matematiksel olarak ispatlamak da mümkün.[2] Son olarak, spini hiç değiştirmeyen aynalar da bulunuyor.[3]

Spinin değişmesi, bir ölçüm yapılması, yani kuantum dolanıklığın bozulması anlamına gelirdi. Ancak bunun ne düzeyde olacağı, etkileşen cisimlerin kuantum özellikleriyle belirleniyor. Stern-Gerlach Deneyleri'nde (ve sonradan gelen gelişmiş varyantlarında) kullanılan aynalar, test edilen elektronlardan (veya fotonlardan) trilyon kere trilyonlarca kat yüksek kütleye sahip olduğu için, kuantum dolanıklığın çökmesi (dekoherans) yaşanmıyor (ölçülemeyecek kadar az miktarda dekoherans olabilse de). Bu nedenle deney sonuçları değişmiyor.

Tüm Reklamları Kapat

Zaten aynalar spini değiştiriyor olsaydı bile (mesela makroskobik değil de bir nedenle nanoskobik bir ayna kullanılsaydı veya makroskobik olsa bile spini ölçüm yönünde değişim yaratacak bir ayna kullanılsaydı) bu, Bell Eşitsizliği (veya Heisenberg'ün Belirsizlik Prensibi) deneylerinin sonucunu ve anlamını hiç değiştirmezdi; çünkü en basitinden, ayna sayısını ayarlayarak, spinin baştaki haline gelmesini sağlayabilirdik. Mesela 1 aynada tersine dönüyorsa, 2 ayna kullanarak tekrar eski haline getirebilirdik. Dekoherans olması için, dolanıklığa dair bilginin sisteme sızması (yani elektronun sistem üzerinde yarattığı bir değişimin tespiti yoluyla elektron spininin çıkarsanabilmesi) gerekiyor. Bu olmadığı müddetçe, dekoheranstan, dolayısıyla dolanıklığın bozulmasından bahsedemiyoruz.

Uzun lafın kısası, aynanın kullanılıyor olmasının deneyler ve sonuçları üzerindeki etkisi sıfır. Dahası, ayna kullanılmadan da aynı sonuçları elde eden düzenekler mümkün (örneğin fotonlar için kristal ayırıcılar veya elektronlar için elektromanyetik alan kullanarak yön değiştirmek gibi).

Tüm Reklamları Kapat

Şunu da netleştirmekte fayda var: Şu anda fizik camiasında Bell Eşitsizliği Teoremi'nin doğruluğu ve önemi konusunda, dolayısıyla da süperpozisyonun gerçek bir fiziksel olgu olduğu konusunda şüphesi kalan kimse kalmadı. Kuantum mekaniğini bilmeksizin konuyu anlamak zor olabildiği için, vatandaş için bunu kavraması zor olabilir (ki bu normal); ama Bell Eşitsizliği'nin gösterdiği şey konusunda hiçbir kuşku yok. Üstelik Bell-tipi eşitsizliklerle yapılan deneylerde oluşabilecek (ve az bir fizik bilgisiyle öngörülebilecek) hataların tamamı kapatılmış hâlde; hatta teknik olarak "açıksız" ("loophole-free") olan, yani pratik sorunları geçtim, teorik olarak bile açığı olamayacak olan deneyler yapıldı.[5] Bugüne kadar:

  • Dedektörlerde oluşabilecek hatalar,
  • Deney düzeneklerinde oluşabilecek hatalar (buna aynalar ve diğer yönlendiriciler de dahil),
  • Elektron/foton kaynaklarında oluşabilecek hatalar,
  • Ölçüm sırasında yapılan hatalar,
  • Analizde yapılan hatalar,
  • Ölçüm süresinde doğabilecek hatalar,
  • Deneyci önyargısından kaynaklanabilecek hatalar,
  • Bunların akla gelebilecek bütün kombinasyonları,

elendi ve hataya sebep olabilecek kaynakların sonucu değiştirmediği görüldü.

Mesela aynaların spini dediğiniz şekilde değiştirdiğini ölçmek inanılmaz basitçe yapılabilecek bir şey: Tek bir aynayla durumun dedektördeki sonucun nasıl değiştiğini kontrol edersiniz, eğer spin değişmiyorsa (ki değişmiyor) aynanın bir faktör olmadığı sonucuna varırsınız. Dahası, ayna kullanmadan da iki farklı sonucu birleştirmek mümkün (örneğin ayrıştırıcılar kullanarak tamamen rastgele bir şekilde elektronların/fotonların yarısını bir yana yarısını diğer yana göndermek gibi).

Sorunuzda verdiğiniz örneklere gelecek olursak... Burada şu genel kuralı hatırlatmakta fayda var: Klasik dünyada vereceğiniz hiçbir örnek, kuantum dünyada olanı tam olarak karşılayamaz. Bunların sadece "analoji" olduğunu unutmayın. Daha önemlisi, sorunuzda verilen örneğin/görselin kuantum deneylerinde olan bitenle hiçbir ilgisi yok. Verdiğiniz iki örnekteki hatalar şunlar:

  • Aynanın görüntüyü tersine çevirmesinin nedeni, cismin bir tarafından yansıyan ışının gözün diğer tarafına düşecek şekilde yön değiştirmesi. Bunun konumuzla bir ilgisi yok.
  • Koyduğunuz görsel tamamen hatalı. Orada ters dönmesinin nedeni mumun diğer tarafında içbükey ayna olması. Konunun bununla da hiçbir ilgisi yok.
  • Topa verilen falso, klasik bir nesnede açısal bir momentum yaratır. Elektron, klasik bir nesne değildir ve spin de (matematiksel olarak açısal momentuma benzer olsa da) açısal momentumla aynı şey değildir. Mesela topa istediğiniz miktarda açısal momentum verebilirsiniz; ancak elektron spini 2 değerden birini almak zorundadır.

Google'da "aynalar, spin, simetri, dolanıklık" gibi anahtar sözcüklerle arattığınızda çıkan (ve sizin bunları okumadan, sadece iddianızı desteklediğini düşündüğünüz cümleler geçen, cımbızlanmış içerikleri direkt olarak buraya kopyala/yapıştırla aktardığınız) blog yazıları, Evren'deki simetrilerle (dolayısıyla korunum yasalarının tersinirliğiyle) ilgili örnekler/analojiler veriyor. Bunlar, gerçek deney sonuçlarından bahsetmiyor, "parametre simetrisi" konusunu anlatmak için "ayna simetrisi" benzetimi yapılıyor. Daha önemlisi, konumuzla ilgili olarak, bu yazıların hiçbirinde spinin veya açısal momentumun aynada gerçekten değiştiği söylenmiyor.

Kuantum deneyleriyle ilgili olan yazılardaysa, ayırt etmeniz gereken şey ölçüm yönü: Eğer siz ekseninde spin ölçüyorsanız ama aynalarınız veya ekseninde yansıtıyorsa, o zaman ile ilgili bir değişim beklemiyorsunuz (spini değiştiren aynalarda bile!).[4] Dolayısıyla başta da dediğim gibi, deneyinizi doğru kurgulayarak aynanın varlığının deney sonucunu etkilemediğinden emin olabilirsiniz - ki bu, aynı anda hem "renk" hem "sertlik" ölçümü yapılamayacağını gösteren deneyler kadar ispatı basit bir kontrol.

Kaynaklar

  1. S. McGrew, et al. How Does A Reflected Photon Keep Its Entanglement. Alındığı Tarih: 28 Ekim 2022. Alındığı Yer: Physics Stack Exchange | Arşiv Bağlantısı
  2. R. Verresen, et al. Why Can Interaction With A Macroscopic Apparatus, Such As A Stern-Gerlach Machine, Sometimes Not Cause A Measurement?. Alındığı Tarih: 28 Ekim 2022. Alındığı Yer: Physics Stack Exchange | Arşiv Bağlantısı
  3. B. Semnani, et al. (2020). Spin-Preserving Chiral Photonic Crystal Mirror. Light: Science & Applications, sf: 1-12. doi: 10.1038/s41377-020-0256-5. | Arşiv Bağlantısı
  4. Encyclopedia Britannica. Quantum Mechanics. Alındığı Tarih: 28 Ekim 2022. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
  5. B. Hensen, et al. (2015). Loophole-Free Bell Inequality Violation Using Electron Spins Separated By 1.3 Kilometres. Nature, sf: 682-686. doi: 10.1038/nature15759. | Arşiv Bağlantısı
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır.
10
  • Raporla
Cevap
Sadık Berk Evren
Genç bir astronomi meraklısı, bilim araştırmacısı
Orijinal Soru: Bell Teoremi deneylerinde spini etkileyen şey ayna olabilir mi?

Burada aynanın tek vazifesi, elektronları dedektörlere yönlendirmektir. Elektronların aynadan yansırken spinlerinin değişmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Bu, herhangi başka bir yönlendirici de olabilirdi. Dolayısıyla aynaların deneye, elektronları yönlendirme dışında hiçbir etkisi yoktur.

5
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.