Sorulara Dön
1
Evrim & Abiyogenez

Su olmadan yaşam oluşabilir mi?

Biz şuan suya muhtaç canlılarız varlığımıza sebeb olan etkenlerden biri su bu yüzden uzay araştırmalarında canlılık ararken önce suya bakıyoruz ama evrenin başka bir yerinde suya muhtaç duymadan oluşmuş ve yaşamını devam ettiren canlılar olmazmı?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Araştırmacılar Dünya’da canlılığın başlangıcını anlamaya çalışırken bir ikilemle karşılaşmaktadırlar: Su günümüzde bilinen tüm yaşam formlarının olmazsa olmaz bir çözücüsü (solvent) olmakla beraber, diğer yandan RNA gibi yaşamı başlatmış olması muhtemel nükleik asit polimerlerin zincir benzeri yapısının oluşmasını engelleyici bir faktördür. Bu durum, ilk etapta nükleik asitlerin nasıl oluşmuş olduğu sorusunu akla getirmektedir. Bu “su ikilemi”ni açıklığa kavuşturacak çözümlerden biri, yaşamın su haricinde başka bir yerde başlamış olabileceği ve ancak çok sonraları suyun varlığına adapte olmuş olabileceğidir.

Harvard Üniversitesinde araştırmacı olan Zachary Adam canlılığın su olmadan başlamış olma ihtimalinin heyecan verici olduğunu söylüyor. Zachary Adam ve meslektaşları; hidrojen, oksijen, karbon ve azottan oluşan ve berrak bir sıvı olan “formamit” adında, suya alternatif olabilecek bir aday üzerine çalışmaktalar. Formamit, suyun tersine, polimer tipi yapıları daha çok seviyor ve aynı zamanda nükleik asit oluşumu için gerekli olan nükleotit bazları, amino asitleri ve diğer basit bileşikleri oluşturan başka moleküllerle tepkimeye girebiliyor.

Fakat bu adayla ilgili öne çıkan bir sorun var: Formamit, Dünya üzerinde hiçbir yerde kendiliğinden göze çarpan miktarlarda bulunmamaktadır. İlaç ve böcek öldürücü yapımında çözücü madde olarak sanayide yaygın bir halde kullanılıyor olup laboratuvarlarda üretilmektedir.

Aslında formamit uzayda var olan bir maddedir. Bu durum araştırmacıları, onun Dünya’ya kuyruklu yıldızlarla veya meteorlarla taşınmış olabileceği fikrine yöneltmiştir. Diğer taraftan bu senaryonun, yaşamın öncü maddelerinin oluşumu için gerekli olan geniş yığınlar halindeki formamit rezevlerini üretmiş olması zor görünmektedir.

Ancak, Scientific Reports’ta yayımlanmış bir makalede Zachary Adam ve Keio Üniversitesinden ve Tokyo Teknoloji Enstitüsünden yardımcı yazar Masashi Aono önderliğindeki bir ekip formamidin radyasyon aracılığıyla erken dönem Dünya’nın bazı kuytu yerlerinde bolca üretilmiş olabileceğini gösterdiler.

Araştırmacılar deneylerinde, Dünya’nın erken koşullarında bulunan iki kimyasalı (hidrojen siyanürü ve metil siyanürü) gama ışınlarına maruz bıraktılar ve deney ürünlerinden biri olarak formamit ürettiler. Araştırmacılar deneylerinde gama ışınını ortaya çıkarmak için kobalt-60 kullanmış olsalar da, erken dönem Dünya üzerinde radyasyonun radyoaktif maden yataklarından (günümüzde yaygın olarak kumsallarda bulunur) veya uranyumun parçalandığı bölgelerden gelmiş olabileceğini öne sürmektedirler. Afrika’nın Gabon Cumhuriyeti’ndeki Oklo bölgesi, Dünya’nın jeolojik geçmişinde küçük miktarlarda uranyum yataklarına sahip olduğuna dair bir kanıt olarak günümüzde bilinen tek bölgedir. Fakat bu tip yataklar ancak yaşam başladıktan uzunca bir süre sonradır ki aktif hale gelmiştir.

Araştırmacıların hesaplamalarına göre buna benzer yataklar 4 milyar yıl önce var idiyse, tek bir yatak belli bir bölgede kuyruklu yıldızların ve meteorların getirebileceğinden 10^6 kat daha fazla formamit üretmiş olabilir. Sonuçlar, radyoaktif maden yataklarının, yüksek yoğunluklarda birikecek kadar yeterli formamit üretebileceğini gösteriyor. Bu formamit birikimleri, içlerinde ilk canlı organizmaların ortaya çıkışı için gerekli olan nükleik asitlerin oluşabileceği büyük formamit rezervlerini meydana getirmiş olabilir. Aono şöyle söylüyor:

Biyopolimerler ve metabolitler (ara ürünler) gibi yaşamın öncü yapı taşlarının Dünya’nın olası erken dönem ortamlarında nasıl oluşabildiği anlaşılabilirse, genellikle, hayatın nasıl başladığı probleminin de çözülebileceği düşünülür. Fakat bu görüş bizi memnun etmiyor. Yaşam, bir torba dolusu yapı taşı olarak değerlendirilmemelidir. Kimyasal tepkimelerden oluşan karmaşık bir ağ olarak anlaşılmalıdır.

Araştırmacılara göre radyasyon, redoks tepkimelerine veya basit ısıtma işlemine kıyasla, yaşamın başlangıcı için gerekli enerji kaynağı olarak eşsizdir. Zachary Adam bunu şöyle açıklıyor:

Radyasyon, size sadece bir dizi girdinin karşılığında bir ürün silsilesi vermekle kalmaz. Aynı zamanda, geniş çaplı bir tepkime ağı da başlatır.

Elbette araştırmacılar sadece neyin meydana gelmiş olabileceğini gösterdiler, neyin kesinlikle gerçekleştiğini değil. Yaşamın kökenine dair muhtemel senaryolar üzerinde durarak ve her bir senaryonun gerçekleşme ihtimalini inceleyerek kanıtların bizi nereye götürdüğüne bakmayı hedefliyorlar. Aono bu konuda şunları söylüyor:

Tam bir tepkimeler ağının; hücresel metabolik ağlar, popülasyon dinamikleri ve hatta ekolojik ilişkiler gibi farklı çaptaki karmaşık canlı sistemleri içerisinde karşılaşılan özellikleri sergileyip sergilemediğini anlamaya çalışıyoruz.

122 görüntülenme
1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

  • L. Zyga. Suya Dayalı Yaşam Su Olmadan Başlamış Olabilir Mi?. (29 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2021. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın