Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
4

Solucan deliği nedir?

221 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Mert Karagözoğlu
Çevirmen

Genel Görelilik teorisine göre uzay-zaman "kavislidir". "Kavisli" bir uzayı görselleştirmenin iyi bir yolu çarşaf hayal etmektir. Yatağınızdaki çarşafın ortasına ağır bir şey koyarsanız, çarşaf ağırlığın etrafında çökecektir ve çarşafta kavis oluşacaktır. Bu çerçevede çarşafınızı farklı şekillerde bükerek farklı kavisler elde edebilirsiniz; bilim insanları da aynı şekilde evrenimizin bükülebileceğini düşünmektedir. Böylesi "bükmelerden" birisi de solucan deliği kavramıdır.

Çarşaf benzetmemiz çerçevesinde solucan deliği, çarşafınızı ikiye katlayıp ve bir taraftan diğer tarafa küçük bir tünel açtığınızda ortaya çıkan şeydir. Böylece çarşafınızın bir tarafından diğer tarafına geçmek için çarşaf boyunca uzun bir yol kat etmek yerine, yalnızca bu küçük tünelden geçmeniz gerekir. Solucan deliklerinin bu özelliği de bilim kurgu yazarlarını cezbetmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Fizik bağlamında ise bilim insanları, evrenimizde varolmaları halinde solucan deliklerine ne olacağı sorusunu hesapladılar ve solucan deliklerinin varolmaları halinde inanılmaz derecede hızlı bir şekilde, içinden hiçbir şey geçemeden yok olacağını bulguladılar. Bildiğimiz kadarıyla büyük bir solucan deliğini içinden geçilebilecek kadar uzun bir süre açık tutmak mümkün değil. Bununla birlikte, bir atomdan çok daha küçük boyutta, mikroskobik solucan deliklerine yönelik kavrayışımızda eksiklikler bulunmaktadır ve bu tür küçük solucan deliklerinin hızlı bir şekilde kaybolmaması mümkündür. Ancak bu solucan delikleri de her durumda içinden geçemeyeceğimiz kadar küçük olacaklardır.

Solucan delikleriyle ilgili bir diğer sorun da bu delikleri nasıl oluşturabileceğimizi bilmememizdir. Bu da şu anlama gelmektedir:

  • Yeni solucan delikleri oluşmuyor.
  • Evrenimizin tarihinde bir solucan deliği varolmuşsa bile artık yok.

Özetle solucan delikleri bilim kurgu dünyasında kalmaya mahkum gibi görünüyor.[1]

Kaynaklar

  1. J. Bloomfield. What Is A Wormhole?. Alındığı Tarih: 15 Kasım 2022. Alındığı Yer: Cornell Center for Materials Research | Arşiv Bağlantısı
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır.
4
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Bilim Nebulası
Bilim Nebulası
2,727 UP
Bilim Nebulası kanalının içerik üreticisi
Orijinal Soru: solucan delikleri hakkında bilgilerinizi ve düşüncelerinizi paylaşabilir misiniz acaba?

1935 yılında, fizikçiler Albert Einstein ve Nathan Rosen, Genel Görelilik kuramını kullanarak uzay-zaman içerisinde köprülerin varolduğu önermesinde bulundular. Uzay-zamanda iki farklı noktayı birbirine bağlayan ve teorik olarak kısa geçişler oluşturarak mesafe ve yolculuk süresini azaltabilen bu -kısa- yolları, Einstein-Rosen ikilisi köprüler ya da solucan delikleri olarak isimlendirdi.

Solucan delikleri iki ağız ve bu iki ağzı birbirine bağlayan bir boğazdan oluşur. Ağızlar büyük olasılıkla küreseldirler. Boğaz kısmı ise doğrusal bir uzantı şeklindedir, fakat aynı zamanda da döngüseldir ve konvansiyonel bir rotanın gerektirdiğinden daha uzun bir yol gerektirir.

Tüm Reklamları Kapat

Einstein'ın Genel Göreliliği matematiksel olarak solucan deliklerinin var olduğunu tahmin ediyor, fakat bugüne kadar hiçbiri keşfedilmiş değil. Negatif kütleli bir solucan deliği etrafından geçen ışığı yer çekimiyle etkilemesiyle belirlenebilir.

Genel Göreliliğin bazı çözümleri; solucan deliğinin her iki ağzında da bir kara delik bulunduğunu öngörüyor. Ancak, "ölmek" üzere olan bir yıldızın çöküşüyle doğal olarak oluşan bir kara deliğin kendisi bir solucan deliği oluşturmaz.[1]

Tüm Reklamları Kapat

Genel görelilik, kütleçekimi uzay-zamanın eğriliğine bağlayan bir teoridir. Solucan delikleri, uzay-zamanın belirli bir bölgesini bir tür tünel gibi birbirine bağlamak için kullanılabilir. İki uzak nokta arasında hızlı bir geçiş sağlama potansiyeli olduğuna inanılır. Ancak, burada dikkate alınması gereken önemli bir nokta, solucan deliklerinin henüz deneysel olarak doğrulanmamış olmasıdır. Yani, bu yapılar teorik bir çerçevede var olabilir, ancak gözlemlerle veya deneylerle doğrulama yapılmamıştır. Solucan delikleri, genellikle bilim kurgu eserlerinde veya teorik fizikte popüler konulardır.

Einstein'ın genel görelilik kuramı, kütleçekiminin uzay-zamanı bükmesini öngörüyor, ancak solucan delikleri gibi yapılar, henüz tam olarak anlaşılamayan ve deneysel olarak doğrulanmamış özellikler içerir. Bu nedenle, bu konseptler hala bilimsel araştırmaların ve keşiflerin odak noktasında yer almaktadır.

Kaynaklar

  1. Gürkan Akçay. Solucan Deliği Nedir?. Alındığı Tarih: 13 Ocak 2024. Alındığı Yer: Bilim Fili | Arşiv Bağlantısı
2
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close