Sorulara Dön
1
Sanat & Edebiyat

Sizce çağdaş sanat saçmalıktan mı ibaret?

Duvara bantlanmış muz ve benzerleri hakkında ne düşünüyorsunuz?

3
Teşekkür (2)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Burada bir disiplinin üretmiş olduğu sonucun, içinde bulunduğu kitle tarafından anlaşılamıyor olma hali söz konusu. Bu bilim disiplini için de geçerli. Buna daha fazla aşina olmamız yönüyle konuyu daha açık ifade edecektir. Bilimsel güncel veriler, halka inemez. Halk henüz basic düzeydeki literal alana hakim olmadıkları için, güncel literal verileri anlamaya uzaktırlar genel olarak. Daha çok, konuyla ilgilenen ve bilim disiplini içindeki bireyler güncel verileri anlayıp analiz edebilir.

İşte sanat üretimi de, bu disipline hakim bireylerce daha anlaşılır haldedir. Hatta sanat bireye özgü olduğu, bir mesaj vermek zorunda olmaması gibi kendine özel yanları nedeniyle halkın anlamasına daha uzaktır.

Daha faydacı bir kültüre sahip olduğumuz için, doğrudan menfaate dönüşmeyecek konulara uzak kalmanın yan etkisi olarak sanat da bize sıcak gelmez genel olarak. Kaldı ki modern sanatın üretilerine ilgi duyalım.

Yani bir kuantum fizikçisinin maddenin aynı anda iki yerde fotoğrafını çekip sokaktan geçen birine gösterdiğinde, kişinin aynı maddenin iki ayrı fotoğrafını gördüğünü iddia etmesi gibi, sanatsal üretiyle karşılaşan bireyin da karşısındaki eserin ANLAMSIZ, SAÇMA vs olduğunu iddia etmesi benzerdir.

Bilim okuryazarlığı nasıl olmazsa olmaz ise, sanat okuryazarlığı da oldukça önemli aslında. Bilimin anlaşılmaz zannedilen üretimini kitlelere anlaşılır şekilde aktaran bireyler gibi, sanatı da anlaşılır şekilde aktaran sanatçılar gerekli.

164 görüntülenme
2
Teşekkür (1)
Paylaş
2

Sanatı sadece estetik ve güzellik üzerinden görmek günümüzde yeterli olmaz, zira 20. yy'da güzellik üzerine felsefe dahi yapılmıyor, bu konu Kant'tan sonra ilgi görmemiş. Bu bakış açısıyla sanatı da sadece 18. yy'da yapılanlarla sınırlayıp, tanımlayıp orada kalmamız gerekir. Estetik sanata sadece fonksiyonel açıdan yaklaşıyor. Ama sanat felsefesi yapılmaya devam ediyor ve günümüzde "hibrid" bir sanat fikri en yaygın kabul görmüş durumda. Hibrid sanat anlayışında

1) Aydınlanma'ya kadarki klasik sanat anlayışı

2) 1964'te Arthur Danton'un öne sürdüğü ve Dickie ile sürdürülen sanat camiyası tanımı (sanatın algılandığı sosyal ve kültürel ağ -üretimi, sunumu, sanat değerlensirmesi ve satışını içine alan bir kurum)

3) "art-history" tarih ve sanat tarihine göndermeler içeren sanat eserleri (Duchamp'ın klozetinin Incil'e göndermeler içermesi, Catellan'ın eşek çalışmalarının Isa tasvirlerinden esinlenmesi gibi).

Ayrıca güzellik algımız sadece duyulara hitap eden güzellikten ileri sanat eserinin altında yatan zekaynın algısıyla da tamamlanıyor.

Duvara bantlı muz örneğine gelince. Evet, Duchamp'ın imzaladığı meşhur pisuvardan beri bu tür örneklere rastlıyoruz.

Burada "değerli" olan, sadece sanatçının marka değeri değll, yaptığı eylemin içeriği, etrafında dönen tartışma ve tabii bu protestonun da eleştirdiği piyasanın değirmenine su taşımasının ironisi. Yani, muzun üzerinde konuştukça, değerini attırmış oluyorsunuz bir anlamda. Sanatçının bunları öngördüğü tahmin edilebilir. O da kendi adına "piyasayı, kendi parasıyla rezil ediyorum" argümanını kullanabilir.

Belki Duchamp pisuvarı kullanırken, daha ziyade sanat çevrelerini hedef kitle olarak düşünmüştür. Bu eylem ise, sıradan vatandaşa "bunu ben de yapardım" dedirtirken, gerçekten de sanat piyasasının spekülatif yanını teşhir ediyor. Bansky de meselenin başka bir ucundan tutarak, müzayedede tablosunu kağıt öğütücüsünden geçirmeyi denedi. Gene de uzun vadede bu tür teşhirlerin kalıcı bir değişiklik yaratması beklenmemeli. Facebook'u, kendi sağladığı kanal üzerinden eleştirmek gibi düşünülebilir.

0
Teşekkür
Paylaş
0

Çağdaş sanattan tam olarak neyi anladığınıza bağlı bu biraz...

Geleneksel sanatın da, çağdaş sanatın da birbirine kıyasla daha iyi, daha kötü, avantajlı ya da dezavantajlı tarafları var. Birçok insan da bu taraflara, kendi penceresinden yaklaşıp olan biteni kendince yorumlayıp yargılıyor. Bireysel çıkarımını yapıyor. Bu birçok açıdan gayet güzel bir şey ama zırvalıklara da çok daha fazla olanak veren ve alan açan bir yaklaşım biçimi. Ve bu kıyas da zaten geleneksel sanatla modern sanatın ayrım noktası. Bir anlamda demokratik bir yaklaşım. Politik bir atmosfer ya da bir kavram olarak demokrasi iyidir ama sanat ya da bilim gibi disiplinleri demokratikleştirmek genellikle iyi sonuç vermez. "Bence dünya düz" diyen tiplere de katlanmak zorunda kalırsınız.

Bu noktada da geleneksel sanatla modern sanatın kabaca tanımını ve birbirlerinden ayrıldığı noktayı da belirtmek lazım. Çünkü geniş kitleler geleneksel ya da çağdaş sanatın ne anlama geldiğini tam olarak bilmiyor aslında. Geleneksel sanat kısa söylem ile doğanın taklit edilmesidir. Sanatçı, yeteneğini ve becerisini elindeki malzemelerin üzerinde kullanır ve ortaya çıkardığı esere döker. Bu eser doğanın ne kadar iyi bir taklidi ise, sanatçı doğayı ne kadar doğru ve iyi gözlemlemiş ve eserinde resmettiklerini doğadaki aslına ne kadar yakın yaratmış ise o kadar başarılıdır. Da Vinci'nin Mona Lisa'sının yüzündeki gülümsemenin inceliği ya da Bernini'nin Pluto and Persephone heykelindeki elin bacağı tam olarak tutma dokunuşunun duygusu geleneksel sanatın zirve örnekleridir örneğin. Doğadaki aslın tam bir benzeri. Duygusu da dahil olmak üzere. Ama bu geleneksel sanatın kötü ya da eksik tarafı şudur: Sanatçının, eserine aktardıkları ile ilgili fikri ve bakışı önemsizdir. Geleneksel sanatta sanatçının, eserine yorumunu değil sadece becerisini ve yeteneğini aktarmasına izin verilir. Bireysellik, yorum, fikir, bakış açısı diye bir şey yoktur ya da çok ölçülü ve azdır.

Modern Sanatta ise işler değişmiştir ve tam tersine dönmüştür. Romantizm ya da empresyonizm akımı ile başladığı kabul edilen Modern Sanat, sanatçının, kendi bakışını, fikrini, yorumunu eserine katması esasına dayanır. Picasso'nun Kübizminden tutun da Monet'nin empresyonizmine, Munch'un ekspresyonizminden Dali'nin Sürrealizmine, Van Gogh'un post izlenimciliğine hatta Warhol'un Pop-art'ına kadar tüm örneklerin ortak noktası, gerçek dünyanın esnetilmesi, çarpıtılması, aslına benzerlikten çıkması (kimine göre "kurtulması") ve sanatının, dünyayı gerçek ve olduğu halde değil, kendi bakışındaki, hayalindeki ve yorumundaki gibi resmetmesine izin verilmesidir.

Şimdi bu açıklamanın (ya da başka özetlerin) doğrultusunda çağdaş sanata, bir olgu, bir yaklaşım biçimi, sanatsal bir perspektif olarak saçmalık diyebilir miyiz? Dersek saçmalamış oluruz. Ama modern sanatın "sanatçının dünyayı olduğu gibi değil, kendi istediği gibi" resmetmesine izin verme özgürlüğü, tonlarca saçmalığa da (Dünya düzdür'e benzer biçimde) alan açılması anlamına da gelmemiş midir? Elbette gelmiştir. Örnek vermeyeceğim, bu konudaki fikirler çok değişken olabilir çünkü... Hadi vereyim, bir an cesaret geldi: Marcel Duchamp'ın pisuvarı... Zaten modern sanat eleştirilirken ilk akla gelen örneklerden biri budur sanırım. Duchamp çok önemli bir teoristyen ve sanatçı olsa da o pisuvar gerçekten... Off. :)

Özetle, modern sanat tamamen saçmalıktan ibaret değildir çünkü modern sanatın sanat tarihine kazandırdığı yaklaşım biçimi, ortaya eşsiz eserler çıkmasına olanak vermiştir. Eğer bu akım kapsamında hiç değerli örnekle karşılaşmamış olsaydık "tamamen saçmalık" demek mümkün olabilirdi belki ama bu şartlarda... Van Gogh çarpar adamı... :) Ama dediğim gibi, bu yaklaşımın kötü tarafları da ve sanata kaybettirdiği bazı şeyler de yok değil.

Bant muz meselesi ise karışık. Kısaca şöyle özetleyeyim: Modern sanatçılar, bu bahsettiğim "ben doğayı istediğim gibi esnetirim"ciliği birçok örnekte abarttıkları için eleştirmenler ve sanatseverler modern sanatçılara çoğu zaman fazla acımasız eleştiriler yöneltmiştir. Bu aşamadan sonra da neyin iyi/kötü, neyin değerli/değersiz olduğu tartışması sonu gelmez bir hal almıştır. Ve bunun ötesinde de sanat galerileri ve küratörler de sanatı yönlendiren ve hatta biçimlendiren bir konuma geldikten sonra artık sanatçılar, üretimlerin takip edilemez miktara ulaşması ile bayağı bir arka plana düşmüştür. Bant muz, kendi başına fiziki olarak elbette bir eser teşkil etmez ama ardındaki anlam, sanat dünyasının, eleştirmenliğin, küratörlüğün, modern sanatın ortaya çıkardığı tartışmaların ve değişken fikirlerin vardığı noktayı temsil etmesi açısından düşündürücü bir örnektir. "Ben sanat dünyasınca ve küratörler tarafından kabul görmüş bir sanatçıyım, istersem bu kadar saçma bir şeyi bile sergiletir ve sanat diye yuttururum" gibi bir anlam taşır. Yani, benim anladığım bu... Siz belki başka bir şey anlarsınız. Modern Sanat zaten böyle bir şey... Elinize bir tabak, bıçak ve krema alıp esere doğru ilerlemenizde hiç bir sakınca yok. :)

0
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın