Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
0

Sınav stresini azaltmaya yönelik -meditasyon dışında - ne gibi etkinlikler veya egzersizler yapmalıyım?

YKS'ye hazırlanan biri olarak sınava 4 5 ay kala yoğun bir stres ve baskı altında olduğumu hissetmekle beraber düşünüyorum.Buna yönelik sizce neler yapmalıyım?
402 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Dinçer Arslan
Meraklı Araştırmacı

Ben de bu süreci deneyimleyen birisi olarak kendimce bir kaç öneride bulunmak isterim.

Stres (Kortizol)

Önce işin evrimsel psikoloji tarafına çok ufak bakmak lazım, stres bir hormonal tepkidir. Kortizol hormonu, evrimsel süreçte dış tehditlere karşı geliştirilen stres tepkisinde rol oynar. Bu sizi tetikleyecek durumlara neden olabilir, örneğin sempatik sinir sisteminde gerçekleşen, savaş ya da kaç (ve don) tepkisi gibi, dürtüsel ve otomatik gerçekleşen süreçlerden oluşur. Fakat bu modern insanda farklı yansımalara neden oluyor, sonuçta sınavdan kaçarak, ona kızıp, saldırarak ya da donup kalarak kurtulamayız. Stres; amigdala, prefrontal korteks (bilinçli kararları aldığımız beyin bölgesi) ve hipokampusun ortak algı süreçlerinden geçer, amigdala ve hipokampus bunları pek sağlı, sollu düşünmez, hızlı tepki vermeye programlanmıştır. Bu nedenle strese tepkisel yaklaştığımız her anda kendimizi frenlemeye çalışmak, mantıklı bir yöntem gibi görünüyor. Ama bu tepkisel birikim pek sağlıklı sayılmaz.

Bilinçli ve Bilinçsiz Düşünce

Öncelikle, sorunları ele alırkenki yaklaşımımıza odaklanalım. Beynin düşünme süreçleri aşamalı gerçekleşir ve aslında, problem çözmenin çok büyük bir kısmı, "bilinçsiz" bölgelerde gerçekleşir. Bu nedenle sorunlar üzerinde aşırı düşünmek, çok fazla enerji harcatır ve çözüme ulaşılamadıkça stresi arttırır. Bunlar beden sağlığını da doğrudan etkileyebilecek unsurlar. Dolayısıyla belirli aktivitelerle, bilinç-dışındaki işlem süreçlerine destek olmak gerekir.

Tüm Reklamları Kapat

Nedir Bunlar?

Meditasyondan bahsetmişsiniz, bu temelde bilinçli düşünceyi engellemeye yönelik bir aktivite (bildiğim kadarıyla). Aslında amaçsız yürüyüşler, duş almak, her şeyden uzak dinlenmeler de benzer işlevler gösterir. Önemli nokta olabildiğince az uyarana maruz kalmak ve bilinçli düşüncelere boğulmamak, tabii aklınızda imgeler belirebilir bunları bilinçli düşünce olarak ele almamak lazım, önemli olan çok fazla bilinçli karar almamak. Bu nedenle her gün düzenli yürüyüşü, duş almayı ve günlük ritüeller oluşturmayı tavsiye edebilirim. Bu rutinlerin dışına çıkmanız gerektiğinde de kaygıyla kapılmadan telafi etmeye odaklanın.

Egzersiz yüksek oranda stresi azaltacaktır, çünkü bahsettiğimiz gibi stres sizi tetikler ve bir şeyler yapmanızı, harekete geçmenizi söyler. Çünkü aksi takdirde ölebileceğinizi varsayar, siz bunu bilinç düzeyinde düşünmesenizde vücudunuzun geri kalanında bu şekilde yankı uyandıracaktır. Spor veya egzersizler size hem bu hareketliliği, bir şey yapma durumunu, sağlar, hem de endorfin nedeniyle, adeta hormonal bir uyuşmuşluk haline sokar. Spor özelinde aslında yürüyüşten tutun, basketbola kadar yapacağınız düzenli her spor veya egzersiz strese faydalı olacaktır. Bir de temizlik, oda toplama gibi aktiviteler de benzer etkilere sahip olabiliyor ve bir tür motivasyon hali yaratıyor. Eğer imkan dahilinde ise "Orman Banyosu" denilen doğayla temas halinde bulunduğunuz yürüyüşler de olumlu etkileri arttıracaktır. Bunları deneyimleyerek de gözlemleyebilirsiniz.

Sosyalleşme

Sosyallik dozunda olursa çok faydalıdır ve stres konusunda önem teşkil eder. Bizler sosyal primatlarız ve bu durumu teşvik edecek hormonal dürtülere sahibiz. Yani bir arkadaşlarla paylaşımda bulunmak sizde oksitosin (güven duygusuyla ilişkili hormon), belirli statüsel durumlarda serotonin (saygınlık durumlarıyla ilişkili hormon) ve dopamin (beklenti yaratma ve karşılanması durumlarında salgılanan, genel mutluluk haliyle ilişkilendirilen hormon) gibi olumlu durumlarla özdeşleştirilen hormonal süreçler başlatır. Bunlar, kortizol seviyelerini, yüksek oranda düşürecektir. Ancak çok fazla kapılmamak şartıyla elbette. Çünkü her şeyde olduğu gibi olumlu duygular yaratan hemen her şey bağımlı yapma potansiyeline sahip ve bu sebeple bir noktada derslerle ilgilenmek yerine tamamen sosyalliğe yönelim olabilir.

Hedeflere Sadakat

Koyduğunuz hedefe uygun ilerleyiş de stresi azaltacak. Çünkü dediğimiz gibi, stres sizi amacınıza göre dolaylı yoldan dizginlemeye, yapılacak şeye yönlendirmeye yönelik evrimleşmiş bir durum. Bunun farkında olarak, gerekilen hedefler tamamlandığı sürede stres de azalacaktır. Elbette hedef konusunda bir de genel amaçlar, istenilen meslek veya bölüm belirliyse bunu sizde şevk uyandıracak şekilde de kullanabilirsiniz.

Son olarak

Sizinle aynı süreci paylaşan birisi olarak, sürecin gereğinden çok daha fazla önemsendiği ve değer atfedildiği kanaatindeyim, rahatlamaya çalışın, ders elbette önemli olabilir. Ama kendi sağlığınızı ve kişisel meraklarınızı, ilginizi kenara atmayın. Onlara zaman ayırın, onlarla vakit geçirin, sevdiğiniz kitaba, çaldığınız kemana vakit ayırmayı ihmal etmemek de çok önemli. Gelecekte mesleğinizde fark yaratmanızı sağlayacak olan şeyler de bunlar, çünkü bir noktada herkes sizin bildiğinizi bilebilir ama edindiğiniz bu tür çeşitlilikler ve sizin bakış açınız, fark yaratacak olan unsur. Sınav için başarılar dilerim.

Kaynaklar

  1. G. Russell, et al. (2019). The Human Stress Response. Nature Reviews Endocrinology, sf: 525-534. doi: 10.1038/s41574-019-0228-0. | Arşiv Bağlantısı
  2. Zekeriya Altaç. Stress İle Başetme Yollari - Prof.dr. Zekeriya Altaç'ın Kişisel Sitesi | Eskişehir Osmangazi Üniversitesi. Alındığı Tarih: 31 Ocak 2023. Alındığı Yer: Eskişehir OsmanGazi Üniversitesi | Arşiv Bağlantısı
  3. M. J. Sosnowski, et al. (2022). Endogenous Cortisol Correlates With Performance Under Pressure On A Working Memory Task In Capuchin Monkeys. Scientific Reports, sf: 1-10. doi: 10.1038/s41598-022-04986-6. | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
6
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close