Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
3
Puan Ver

Saçlarımız nasıl evrimleşti neden kafamızda saç çıkıyor?

Sorum şu neden evrimsel sürecde bir çok tük ve kıl dökülmüşdür ama neden kafamızın üstündeki saç ilk neden dökülmemiştir ve maymunlar bu evrimsel sürecden etkilenmemiştir? Neden bazı maymunların insanlardan farkı olarak yüzlerinin her bir yerinde tük vardır?

2
161 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Aslında paleoantropolojistler soruyu tersten soruyor. Diğer primatlardan farklı olarak neden tüylerimizi kaybettik? En kabul gören teori termoregülasyon için. Ağaçlardan inip savanada yaşamaya başlayınca gündüz güneş altında, sıcakta dolaşıp avlanabilmek vücut tüylerinden kurtulup, ter bezlerimizin artmasıyla mümkün oldu. Özellikle tırmanma ve alet yapımı kullanımında avuç içi ve ön kolun iç kısımlarındaki tüylerin kaybı işe yaramış görüyor. Tavşanlarda yapılan deneyler bundan Dkk2 geninin sorumlu olduğunu gösteriyor. Ayrıca tüysüz olmak bit, pire ve benzeri parazitler açasından da avantaj oluşturuyor. Başımızda ve cinsel organların çevresinde kalan kılların ise pratikte faydaları başı güneş ışıklarından korumak ve cinsel etkileşimi arttıran koku ve feromonların yayılmasını sağlamak gibi görünüyor.

Tüylerin dökülmüş olmasının bir avantajı da birbirimizin vücut dilinden anlamamızı kolaylaştırmış olabilir. Öfkelenince yanakların kızarması, korkunca terlemek, derinin doğal renginin dışında mavi, yeşil renkler alması hastalık belirtisi olarak kolayca algılanabiliyor. Hatta bu görmede farklı gölgeleri ayırt etmemizi sağlayan konik hücrelerin gelişmiş olmasının da bir açıklaması olabilir. Çünkü hayvanların çoğunda gözlerde iki tip konik hücre bulunurken kuşlarda, bazı sürüngenlerde ve insanlarda 3 tip konik hücre bulunuyor. Kuşlar ve sürüngenlerdekiler farklı dalga boylarını görmeye özelleşmişken insanlardaki daha değişik olarak grinin tonları ve gölgeleri ayırt etmede işe yarıyor. Bu ormanda avcılık esnasında da işe yaramış olmalı.

Uzun saçın evrimi ise sonradan gelişmiş. Uzun saçın, kuzeye doğru göç eden topluluklarda cinsel seçilim baskısı yüzünden ortaya çıktığı tahmin ediliyor. Yiyecek toplamak zorlaştığından ve avlanmanın erkekler için zor ve hayati tehlike arz eden bir iş olması nedeniyle, bir anlamda erkekler eş olarak kıymete biniyor; buna karşılık, çok eşlilik masraflı hale geliyor. Dolayısıyla erkeklerin ilgisini çekebilen uzun saçlı kadınların üreme şansları artıyor. Bu baskı, Buzul Çağı'nda Avrasya bölgesinde zirveye ulaşıyor ve saçın evrimi görece yakın bir geçmişte tamamlanıyor. Kadınların saçlarının giderek uzaması, erkeklerin saç uzunluğunu da etkiliyor haliyle.

219 görüntülenme
Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür (3)
Paylaş
2

Öncelikle bir yanlış anlatımı düzelteyim; insan gibi memeli hayvanlarda “tüy” bulunmaz “kıl” bulunur. Ve tüy, kılın daha küçüğü demek değildir tüy kuş gibi hayvanlar da bulunur.

Neden saçlarımız var sorusundan önce kıllarımız neden köreldi ona bir cevap verelim. Aslında eğitimli bir insanın bakış açısına göre kıl sayımız şempanzelerle aynıdır değişen tek şey kılların uzunluğu, kalınlığı ve seyrekliğidir. Kıllarımızın ince olması aslına savanada yaşayan Homo sapiens için bir nimettir çünkü o zamanlarda insanlar et ile besleniyordu. E et bulmak için diğer canlılardan hızlı olmamız gerekiyor sadece avlardan değil avcılardan da. Günümüz de bile en hızlı koşan kişi olan Usain Bolt saatte 44,72km koşabiliyor ve bu adam bu süreyi özel eğitimlerle yakalıyor o zamanı düşünecek olursak atalarımız bu sürenin yanına bile yaklaşamazlar. Ki en güzel eti olan hayvanlardan biri olan antilop gibi hayvanlar 40 ve 80 km/sa’te ulaşmakta karşılaştıracak olursak günümüzde yaşayan (eğitimli) en hızlı insan günümüzde yaşayan normal bir hayvana anca yetişebiliyor. Bu durumda kıllarımız bizim için dezavantaj sağlıyor çünkü kılların ana görevi vücut sıcaklığını korumaktır. Şimdi düşünelim kıllarımız her ne kadar bizi daha büyük gösterse, daha iyi bir yalıtım sağlasa bile bizim gibi gündüz avlanan bir canlı için bu kötü bir şeydir. Çünkü savanadasın ve gündüz her zaman sıcak olur bu durumda üşüyemezsin ve kıllarının bir işlevi kalmaz çünkü seni sıcak tutamaz, çünkü zaten sıcaksındır. Bu durumda kıllarımızın kalınlığı düştü ve ter bezlerimiz arttı. Eğer savanada bir av yakalamak istiyorsan ya o canlıdan daha hızlı olmalısın ya da o canlıdan daha geç yorulmalısın. Bizim de kıl kalınlığımız inceldikçe ter bezlerimiz arttı bu sayede bizim 2 katı hızımız ile koşan bir canlıdan daha uzun süre yorulabildik. Düşünecek olursak kılları olan ve saatte 50 km hız ile koşan bir canlıyı sen 20 km/sa ile kovalıyorsun e haliyle sen bu canlıyı yakalayamazsın ama sen de daha çok ter bezi bulunduğu için o canlıdan daha hızlı soğuyacak bu durumda daha az yorulacaksın. Her ne kadar o senden hızlıda koşsa o bir yerden sonra dinlenmek için durması gerekecek ve sana güzel bir yemek çıkartacak. Kıllarımız muhtemelen bu yüzden incelmiştir. Soruna gelicek olursak neden bazı yerlerimiz de daha çok kıl var diye. Öncelikle beyin bir canlı için olmazda olmazdır eğer doğada hayatta kalmak ve üremek istiyorsan beyin gerçekten önemlidir. Bu durumda beyine gelebilecek bir hasar veya zarara sokabilecek radyasyondan korunmak için saçımızda kıllar vardır. Aynı şekilde kollarımızı yürürken veya koşarken salladığımız için (ileri-geri) koltuk altımızda bir sürtünme oluşuyor bu sürtünmenin de en aza inmesi ve pişik olmaması için de koltuk altımız da ve kasıklarımız da kıl bulunur. Diğer maymunların etkilenmeme nedenine de onların ağaçlık gibi gölgelik alanlarda yaşıyor olmaları cevabını verebiliriz. Kaç belgeselde maymunların (homo hariç) savanada av peşinde koşturduğunu görebilirsin ki.

117 görüntülenme
Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Aktif bir uzay programınız olduğunda, toplumun beklentileri yükselir ve ortak umutlar güçlenir. Uzay keşifleri, doğası gereği optimistiktir!”
Bill Nye
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol