Puan Ver
1
Puan Ver

"özel görelilik teorisi nedir? Özel izafiyet (görecelik) kuramı bize ne öğretir? "de son bölümün ilk maddesini anlamadım,yardımcı olabilir misiniz?

Uzay - zaman bir bütündür ve her cisim uzay - zamanda ışık hızında hareket eder. Bu kısımda her cismin ışık hızından bahsediliyor. Eksik ifade mi?

2
Favorilerime Ekle
Sonra Cevapla
Takip Et
2 Cevap

''Uzay - zaman bir bütündür ve her cisim uzay - zamanda ışık hızında hareket eder.''

İfade temelde eksik değil anlatmak istediğini şöyle anlatayım: Einstein'ın özel görelilik kuramına göre her cisim hem uzayda (hız) hem de zaman da seyahat edeceğini söylemiş ve hareketin bunlardan hangisine yayılırsa diğerinde de ışık hızını koruyacak düzeyde bir yayılma olacağını ifade etmiştir.

Gelin, biraz daha açık olalım, uzaydaki her yönelimimiz aynı zamanda da zamandadır demiştik. Cisim ışık hızına ulaştığında ise zaman boyutunda yönelimini durdurur. Aynı şekilde bu ifade zaman içinde geçerlidir. ikisine birbirine bağımlı olarak yayılım gösterirler. Zaman ve uzamsal boyutların aynı dokunun birleşik bir parçası olduğunu anlattığımıza ve evrenin hız limitinin ışık hızı olduğunu bildiğimize göre şunu söyleyemez miyiz?: uzay-zamanda her şey ışık hızında hareket etmektedir!

  • Eğer söz konusu ışık ise, ışık zamanda hareketsizdir yani sonsuz ömürlüdür. Uzay-zamandaki bütün hareketini yani C sabit hızının tamamını uzayda yol alarak geçirir ve zaman boyutunda hiç gitmez.
  • Evinizdeki bir vazo veya uzay-zamanın herhangi bir yerindeki sabit diyebileceğimiz bir nesne de ışık hızında hareket eder. Ancak ışıktan şöyle bir farkı vardır; bu hareketinin tamamı uzay-zamanın zaman boyutunda gerçekleşir yani zamanda ışık hızıyla yol alarak, vazonuz eskiyecektir (Sanırım atasözümüz olan yuvarlanan taş yosun tutmaz veya işleyen demir ışıldar sözleri de bunu açıklıyor :) ).
  • Son olarak da vazonuzu (Annenize çaktırmadan ve kırmadan) evden çıkarıp hızlandırdığımızı düşünelim. Bu durumda vazonun uzay-zamanın zaman boyutundaki hareketi yavaşlar ve bu yavaşlama oranında uzay boyutlarında hareket etmeye başlar, yani yol almaya başlar. Tahmin edeceğiniz gibi, vazonun hızını ne kadar artırırsanız uzay-zamanın zaman boyutundaki hareketi o kadar yavaşlar, uzaydaki hareketi o kadar artar. Ancak her iki boyutta gerçekleşen hareketin toplamı değişmez ve C (ışık hızı) kadar kalır.

Bunu çok iyi anlatan bir görseli altta bırakıp Minkowski Uzay Zamanı dediğimiz bu şeyin kaynağını atıyorum.

Uzay zaman düzlemi
Uzay zaman düzlemi
bilimfili
Favorilerime Ekle
1

Kaynaklar

  1. Khan Academy Minkowski Uzay Zamanı(yanında ılgını çekebilecek videolar da var.)

Özel görelilik, fizik yasaları herhangi bir eylemsiz referans çerçevesinde aynıdır,

Işığın hızı tüm gözlemciler için aynıdır, gözlemciler hareketli olsalar bile. demektedir kabaca.

Newton mekaniğinde olduğu gibi, doğa yasalarının tüm gözlemcilere aynı görünmesi gibi farklı gözlemciler tarafından kullanılan ilgili uzay zaman koordinatlarından oluşan bir dizi matematiksel dönüşümler vardır. Ancak özel görelilikte uzay zaman dönüşümleri gözlemcinin hızına bakılmaksızın sabit olan ışık hızının bıraktığı temel bir özelliktir.

Özel görelilik ilkesi, herhangi bir maddesel cismin ışık hızına ulaşana kadar hızlanamayacağını söyler ve bu da yıldızlararası yolculukların pratikte olamayacağını gösterir ama yakın yıldızlara bir ihtimal yolculuklar yapılabilir. Özel görelilik, ışık hızına yakın hızlarda hareket eden cisimler -çok hızlı bir uzay aracı ve mürettebatı- için özel şartlar da sağlayabilir. Çünkü bu hızlarda zaman yavaşlar, özel görelilik ilkesine göre. Teoride, bu zaman genişlemesi astronotlar çok kısa sürelerde de olsa yeterince yüksek hızlarda hareket ettiklerinde zaman genişlemesine uğrayarak samanda yolculuk yapmış olabilirler.

Favorilerime Ekle
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Özgürlüğün bedeli, ebediyen ihtiyatlı olmaktır.”
John Stuart Mill
Geri Bildirim Gönder