Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
Ufuk Derin
Ufuk Derin Üye
2

Panteizm, diğer teistik inançlara kıyasla ateizme daha yakın mıdır? "Panteizm, ateizmin isim değiştirilmiş halidir." demek ne kadar doğrudur?

Örneğin ateistler, evrenin bildiğimiz kadarını Tanrısız bir şekilde doğal süreçlerle açıklarken panteistler sadece o doğal süreçlere/doğaya Tanrı ismini veriyorlar. Bu durumda sadece isim değişmiş olmuyor mu?
286 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
3 Cevap
Kabul Edilen Cevap
Ahmetcan Dalçiçek
Ahmetcan Dalçiçek Felsefe okumaları yapmaktayım.

Aslında bu sizin varsayımınıza göre değişir. Felsefe de soracağınız her soru için bu geçerlidir. Tanrıyı evrenin dışında, Mutlak, sınırı olmayan bir varlık olarak varsayarsak Panteizm ve Ateizm benzer olabilir. Çünkü ikiside yukarıda saydığımız özelliklere sahip bir tanrıyı reddeder. Ancak Tanrı derken Yukarıda saydığım özellikleri olmayan daha kişisel veya evrene içkin bir Tanrı varsayarsak Panteizm ve Ateizm birbirinden farklı olabilir. Çünkü Ateizm evrene içkin veya kişisel bir Tanrıyı reddederken, Panteizm bunu kabul eder. Felsefi sorularda sorunun öznesinin tanımı herşeyi değiştirir. Ki birçok filozof özneyi kendi tanımlar. Yani Tanrı derken birçok filozof farklı şeyler kastederler. Sizin sorunuzda da durum bu şekildedir.

191 görüntülenme
Bu cevap, soru sahibi tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
2
  • Raporla
Cevap
Defne Soylu
Defne Soylu Panteizmi araştırıyorum.

Nasıl bazı dinlerin birbirleriyle ortak yönleri olabiliyorsa; ateizm, agnostizm, panteizm gibi görüşlerin de ortak yönleri olabilir. Öncelikle bunların arasındaki farkları ele alalım:

-Ateizm, herhangi bir yaratıcıyı reddeder. Agnostizm şüphe eder. Panteizmde ise, bir yaratıcının var olduğu ama bunun evrenin kendisi olduğu kabul edilir.

Bu Reklamı Kapat

-Ateizm bir yönüyle panteizme benzeyebilir; modern bilimsel panteizm materyalistiktir, evrenin düzeninin evrimin ve kendi kendine organize olmanın prensipleriyle açıklanabileceğine inanır. Ayrı bir ruh anlayışına ya da ölümden sonra yaşama inanmaz.

-Ateizm, evrenin oluşumunu herhangi bir yaratıcı olmaksızın açıklamaya çalışır. Panteizmde bir yaratıcı vardır ve bu doğanın kendisidir.

Bu Reklamı Kapat

-Panteizm, genellikle monizm ile ilişkili bir kavramdır. Panteizmde her şey yaratıcının bir parçası olarak kabul edilir. Yaratıcı, doğayla bir bütündür.

Aslında benzer yönlerinin de oldukça fazla olduğunu görüyoruz ama aradaki farkı da gördüğünüzü düşünüyorum.

Panteizm, ateizm veya agnostizm gibi görüşleri birbirlerine karıştırmamak gereklidir. Bu yüzden bu bilgiler önemlidir.

1
  • Raporla
Cevap
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar Bilim ve felsefe okuru

İki görüş arasında temelde bir yaratıcı var ve yok kısmında ayrılma var. Ateistler için bir yaratıcı yoktur. Eğer biri bir yaratici olabilir diye ihtimal veriyorsa ateist değil agnostiktir. Kendisini yanlış tanımlıyordur. Çünkü bir agnostik bir yaratıcı varsa da bilemeyiz der, bilinemezcidir. Ancak yaratıcı olacağına bir şekilde ihtimal vermektedir. Atesitn bu konudaki yargısı kesindir, hayır yaratıcı yok hersey şuursuz doğanın eseridir der. Dolayısıyla panteizm ateizmden farklıdır. Çünkü panteizm doğanın kendisi de olsa bir yaratıcının varlığını sonuç olarak kabul eder. Panteizmde de kişiye göre bu doğa/tanrı görüşü farklılaşabilir. Ancak temelde bir yaratıcının varlığını kabul etmek bir bilinci de kabul etmeyi gerektirir. Doğadaki tüm tasarımlar hatta evrenin kendisi bu bilincin eseridir. Ancak evrenin başlangıcı varsa doğa tanrı görüşü de kendi içinde sorunludur. Çünkü evren tanrı ise evrenin başlangıcı tanrıya da bir başlangıç atfetmek demek olacaktır. Bu ise başlangıcı olan bir yaratıcı görüşüne neden olabilir. Bu açıdan panenteist görüş panteizmden daha tutarlıdır. Çünkü tanrıyı doğa ile veya evren ile sınırlamaz. Tanrının evrene aşkın olduğunu kabul eder. Bu yüzden panenteizm de evrenin başlangıcı olması tanrının başlangıcı olması sonucu doğurmaz. Ayrıca evrene aşkın bir yaratıcı görüşünde evren eşittir tanrı olmadığı için panenteist görüşte evrenin var olmadığı (dolayısıyla maddenin de var olmadığı) duruma kadar giden yaratıcı düşüncesi Tanrıyı maddeye aşkın olarak da kabul etme sonucunu da doğurur. Haliyle evren ve hiç birşey yokken Tanrı vardı düşüncesi için Tanrı herhangi bir madde ile veya maddi bir biçim ile tanımlanamaz bir varlığa dönüşür. Onun herhangi bir şekli veya biçimi olmaz düşüncesi ile Onu salt bir bilinç varlığa dönüştürebilir. Böylece sonsuz ve aşkın ve şekil ve biçimi olmayan Tanrı görüşüyle evrenin yaratılması ve varlığı da Bu bilinç içinde ele alınır. Yani herşey evren Onun bilgisinde yaratılmıştır. Bu yaratıcı şuur evrenin tamamına hakimdir.

119 görüntülenme
0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et