Sorulara Dön
0
Tarih & Coğrafya

Osmanlı'da neden tahta geçen şehzade, diğerlerini katletti ki? Saltanatının devamlılığı için tahtı düşünmeyen kardeşlerini hadım ettirse olmaz mıydı?

Osmanlı döneminde padişahlar saltanatlarının kesinliği ve devamlılığı için hep kardeşlerini katletmişler. Öldürmek yerine daha mantıklı çözümler üretilemez miydi? Haremde çalışan ağaların hadım olduğunu biliyoruz. Aynı şekilde tahtta gözü olmayan kardeşlerini hadım ettirse olmaz mıydı?

2
108 görüntülenme
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Öncelikle selamlar. Aslında bu duruma duygusal bakılmaması gerektiğinin öncelikle altını çizmem gerekir. Osmanlı Devleti, kurulduğu günden beri aslında "Mutlak Monarşi " sistemiyle yönetilmiştir. Padişahtan daha yetkili kimse olmamakla divan bile aslında bir danışma kuruludur. Aslında, Osmanlı Devleti'nin asıl adı "Devlet-i Aliyye'yi Osmaniye" yani "Osmanlı Ailesinin Devleti"dir. Bkn : Halil İnancık "Devleti Aliyye "

Ve bir çok kişinin aslında gözden kaçırdığı nokta da burada başlar. Mutlak Monarşinin getirilerinden biride tek adamlıktır. Yani aslında Padişahın otoritesine kimse rakip olamaz. Bırakın veziri, kardeşi eğer halk ve asker artık padişahtan çok şehzadeyi, sultan olarak görürse, aslında katlini vacip kılar. Ki bunu da aslında Şehzade Mustafa olayından görebiliriz. Bu uygulama sadece Osmanlıda değil bir çok Türk devleti hatta bir çok monarşide de gerçekleşmiş ancak bunlar için ya değişik yollar ya da bahaneler aranmıştır.

Kardeş katli. 2. Mehmet (Fatih) dönemindeki kanun ile yazılı hale gelen bu uygulama, 1. Ahmed tarafından kaldırılmıştır. Bir çok rivayet olsa da en güçlüsü, saraydan yaklaşık 50 ye yakın çocuk genç fark etmeksizin şehzade tabutu çıkmasıdır.

Gelelim nedenine, bir çok monarşi yönetiminde olduğu gibi padişah, sultanlığını dine yani tanrıya yani tanrının ona hediyesi veya emanetine bağlayacak ve bu şekilde meşru kılacaktır. Ancak bu durum tahmin edersiniz ki, ufak bir mantıkla bile kardeşlerinde de vardır. Haliyle her erkek kardeş aynı oranda bu hakka sahiptir. Hadım edilmesi, onun sadece çocuğunu olmamasına sebep olur. Ama hala saltanattaki hakkı devam eder. En ufak bir otoritesel zayıflama haliyle diğer kardeşlerin eninde sonunda saltanatı istemesine yani iç kargaşaya neden olacaktır. Aslında bu durum zaten yaşanır. Biz buna taht mücadelesi diyoruz. Diğer yandan bakarsanız, bu durumun yapılmayan devletlerde eninde sonunda ilk başta 2 ye daha sonra çoklu parçalara bölünme gerçekleşilir ki bunun en güzel örneği Göktürklerdir. Osmanlı, bu sistemleri ne kadar Selçuklulardan öğrense de bunu kaybetmemiş ve iyi kullanmıştır.

Bu mücadeleyi güçlendiren şey ise askere ve divandaki rütbeli vezirlere kendini seçtirtmekten geçmektedir. Aslında 2. Mehmet Han oğullarına ve torunlarına bir mesaj vermiştir. Bu mesaj, "Ya devlet için en iyisi olur en güçlüsü olur, tahta geçersin ya da kardeşin seni öldürür". Hatta şehzade ölümlerinde yaşanan bir diğer olay, şehzadenin erkek çocukları da babalarıyla aynı kaderi paylaşır. Onlara hiç şans ve hak verilmez. Nedeni büyüyünce isyan çıkarıp hak iddia etmemesi içindir.

Yani burada bile aslında doğa dikkate alınır. Ya avcı olunur. Ya da av.... Kaynaklardan özellikle 4. olana bakabilirsiniz. Şehzade ölümünden, oradan kardeş katline bağlayabilirsiniz umarım.

113 görüntülenme
3
Teşekkür (2)
Paylaş
3

Kaynaklar

  • Yavuz Bahadıroğlu. (2021). Osmanlı'da Sehzade Katli. ISBN: 9786051622156. Yayınevi: NESİL YAYINLARI.
  • İlber Ortaylı. (2021). İç Sayfalara Gözat Yorumlar 593 Paylaş Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek - 1. ISBN: 9789752633711. Yayınevi: TİMAŞ YAYINLARI.
  • Halil İnalcık. (2021). Devlet-I Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar -I. ISBN: 9789944886451. Yayınevi: TÜRKİYE İŞ BANKASI KÜLTÜR YAYINLARI.
  • İlber Ortaylı. Şehzade Mustafa Neden Öldürüldü - İlber Ortaylı Anlatıyor. (28 Şubat 2014). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021. Alındığı Yer: youtube | Arşiv Bağlantısı
  • İlber ortaylı. Kanuni Sultan Suleyman'in Baska Caresi Yoktu. (14 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı

Padişah veya padişah soyundan gelenlerin kanını akıtmamak gibi bir kural var. O yüzden çoğunlukla boğdurularak öldürülmüşler.

Padişah ve halife olması nedeniyle kanlarını akıtıcak olan da suçlu sayıldığından kanını, organını alamıyor.

1
Teşekkür (2)
Paylaş
1
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın