Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
Nehir İli
Nehir İli
1,823 UP
Üye
8

Ölümü gerçekten algılayabiliyor muyuz?

Gerçekten ölüm bizim aklımızın alabileceği bir şey mi?
330 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
2 Cevap
Cevap
Yasin KAYALAR
Yasin KAYALAR
110K UP
Bilim ve felsefe okuru

Zamanın akıp akmadığı yani zaman kavramının var olup olmadığından bile emin değiliz. Şimdi diyeceksiniz ki ama var deneyimliyoruz. Doğru ancak deneyimlemek yine de var olduğu anlamına gelmez. Einstein gerçekte zamanın almadığını düşünüyordu. Bu şu demek ki zaman akmıyorsa ama bize akıyor gibi geliyorsa o halde zaman sabit ama biz zamanın içinde hareket ediyor deneyimi yaşıyoruz demektir ve bilinclerimiz bu algıyı yaratıyor demektir.

Diğer bir yönüyle zaman akıyorsa zamanın göreli olması nedeniyle bizim milyar dediğimiz yıl evren için bir an bile olabilir. Çünkü şuanda zamanın evren için ne hızda aktığını bilmiyoruz. Kendi lokal evren bölgemiz içindeki zamanı bizler deneyimliyoruz. Oysa mega ölçekte evren için zaman kavramı ya yukarıdaki gibi yoktur yada varsa bile çok uzun mesafelerde evren ışık hızından bile çok daha hızlı genişlediği için zamanın akma hızı inanılmaz bir durumda olabilecektir. Yani evrenin hesaplanan 13.8 milyar yıllık yaşı bile evren için sadece bir an veya daha kısası bile olabilecektir. Zaten bu 13.8 milyar yaş hesabını biz kendi lokal evrenimizin göreli olarak bulunduğu konumdan hesaplayarak ölçüyor ve buluyoruz. Bu şu demek ki bizim varlığımızın yani var oluşumuzun geçmişe doğru zaman ölçeklemesini yapmış oluyoruz. (bulunduğumuz lokal evren bölgemizin zamanını hesaplamış oluyoruz. )Ancak bu mega ölçekte bir anlam ifade etmez. Çünkü bulunduğumuz lokal evren bolgesi zamanın içine belli bir anına hapis ve 'zaman duvarları' ile çevrili olsa da bu sadece lokal bölgenin kendisi için geçerli. (Birbirine kütle çekimi ve karanlık madde gibi etkilerle bağlı olan lokal tüm galaksi sistemleri ve galaksi kümeleri ile). Bu lokalligin ötesinde ise uzun mesafelerde zamanın akma hızı inanılmaz boyutlara ulaşır. Öyle ki evrenin zaman tutarlılığı bile yitiyor bile olabilir. Bu da herşeyin bildiğimiz şekline göre anlamını yitirmesi demek. Hayatımız zaten kozmik ölçeklerde bir sanise bile değil demek. Bu inanılması ve kavranması zor gerçek karşımızda duruyor zaten. Bu yüzden asıl anlaşılması güç olan siz de fark ettiyseniz şu haliyle zamanın var olması ve bizim de bunu bir şekilde deneyimleyebiliyor oluşumuz. Bu manzarada ve bu bilgilere göre aslolan zaten zamanın varlığı değil aslolan zaten sonsuzluk ve bize çok daha 'yakın' olan şey de bu demek.

Bu Reklamı Kapat

Diğer yandan 'kavranamazlığın' nedeni 'mantığın' ve 'mantık kurallarının' sonradan var olmasıyla açıklanır. Yani birşeyleri anlayabiliyor olmamız 'anlama' denen şeyin kendisinin de sonradan var olması nedeniyle. Bu yüzden herşey kendi içinde ve evren içinde tutarlılık taşıyor. Baş ve sona 'uzanınca' ise herşey anlamını yitirmeye ve anlaşılmaz hale gelmeye başlıyor. Yani birşeyleri anlayabilmemiz de böyle bir tabloda kural ve aslolan değil demektir. Bilincimiz içinde bulunduğu şartlara göre evrimleşebilecek şekilde var oldu. Ama bu düşünüldüğü kadar basit bir şey değil. Öyle ki deneyimlediğimiz zaman kavramını bilinclerimiz olusturuyorsa bu durumda beyin hücreleri var oluş kazanmaları ile bir tür ön programlamadan geçerek bu deneyimi oluşturabilecek hale geliyor demektir. Bunun sonu ise algıladığımız hiç bir şey mutlak değil demektir. Yani herşeyi beyinlerimiz bize işleyip sunuyor demektir. Hiç birşey bilinçlerimizden bağımsız haliyle bildiğimiz şeklinde değil demektir. Gördüğümüz algıladığımız renklerin var oluş sebebi sadece dışımızdaki evren değil dışımızda herşey atom ve atom altı parçacıklardan ibaret. Eğer kuantum fiziğine gireresek herşey etkileşen dalga yapıdaki frekans ve titresimlerden ibaret. Gördüğümüz renkler ve herşey ise beynimizin işleyip bize 'o şekilde' sunduğu şeyden ibaret. Bu yüzden gerçekliği bilinen şekli ile bilinclerimiz (nöronlarımız kollektif bir çalışma ve veri işleme ile) türetiyor demek. Bilinçlerimizden bağımsızlasıp dış dünyaya çıksak gerçekte algıladığımız hiç birşeyin algıladığımız biçiminde olmadığını görürdük. Zaten bu yüzden kuantum fiziginde geldiğimiz nokta da gözlem veya etkileşimin sınırına dayanmış olarak tanımsız bir duruma veya paradoksa ulaşmakla sonuçlandı. Çünkü bir sınırı dayanıldı. Mesela görmenin görenden bağımsız bir olgu olamayacağı sınırına. Çünkü görmenin tanımında iki şey vardır. 'Gören' ve 'görülen'. Görüleni tanımlarken göreni de tanımlamak zorundasınız. Çünkü görmek de mutlak bir kavram veya özellik değildir. Eğer öyle olsa görenden bağımsız olgu tanımlaması yapabilir ve görüleni görenden bağımsız tanımlayabilirdiniz. Oysa bu yapılamıyor. Ne yaparsak ne edersek edelim kendimizden bağımsız bu sınırın ötesine ulaşamıyoruz. Çünkü görmek evren içinde sanıldığı gibi görüleni görenden bağımsız olarak gerçekleşen bir eylem değil. Gören ve görülen (ışık yolu) ile zorunlu olarak etkileşime girmeden 'görmek' olgusu asla gerçekleşemez. Bu evrendeki her tür etkilesim için geçerli. Mutlaka etkileşim (bilgi iletimi) kurulmalı. Bu yüzden hiç bir şey birbirinden mutlak bağımsız değil demektir. Milyarlarca yıl önceki bir ışık gökyüzüne bakınca gözünüze geliyor ve uzak bir yıldızı görüyorsunuz. Bu şekilde milyarlarca yıl önce o yıldızdan çıkmış ışık gözünüze 'girmiş' oluyor ve etkileşim kurmuş oluyorsunuz. İşte gerçekliğin gerçek tablosu budur. Yukarıdaki kavranamazlık sınırı da aynı nedenlerden kaynaklanıyor. Gören kendine yönelip kendini tanımalaya çalışınca olay bir paradoksa ve çıkmaza giriyor. Çünkü kendinden bağımsız olamıyor. Bu da sonsuz bir tanımlanamaz döngü demek. Zaten bu paradoksun matemetikte kümelerde de karşılığı var. Kümelerin kümesinin kümesi diye gidiyor. Hangi kümeyi ele alırsanız alın kendisi de bir kümeye dönüşüyor ve küme olarak tanımlanabiliyor. Kavranamazlık sorgulanmaya başlayınca da aynı çıkmazla karşılaşıyoruz. Çünkü kavramlar kendi içinde (kendi kümesi içinde) anlamlı ve tutarlı iken küme dışına çıkmaya başlayıp da sınırlara uzanınca (örneğin hayatın başı sonu veya evrenin başı sonu gibi sınırlar) ise herşey kaçınılmaz olarak bir çıkmaza giriyor. Tüm bu sebeplerle Aradığımız ve algıladığımız var olduğunu sandığımız mutlak gerçeklik yok herşey ama herşey göreli durumda. Bu insanın tüylerini diken diken eden 'ürperten' tablo karşısında bana sorarsanız ölümü anlayamıyoruz demek abes olur çünkü biz aslında gerçekte varoluşu ve hayatı anlayamayan bir durumdayız.

(Not: bir ateiste göre tüylerimizin diken diken olması kiprilerdeki savunma mekanizmasıyla açıklanır. Ağlamak da gözün yıkanmasının faydaları vs ile. Oysa gerçekte durum (yukarıdaki gibi) anlam nedeniyle 'ürpererek' diken diken olan tüylerimiz bizr başka bir gerçeği anlatıyor. Tıpkı kalbinizde ki derin acıyla ağladığınız ve beyninizdeki anlamın bedeninize hükmedip düşüncelerinizin bedenimizdeki maddenin durumunu belirlediği (plasebo etkisi) bu gerçekte saklı olan 'mucize' gibi. Son olarak bize bu kendi icinde tutarlı ve anlamlı hayatın ortaya çıkmasını sunan sebep her ne ise işte o sebep anlamları, tutarlılığı ve mantığı var ederek, görmeyi ve görülenin ortaya çıkmasını sağlayarak bu anlamları, kavramları ve hayat diye adlandırdığımız şeyin ortaya çıkmasını sağladı. )

234 görüntülenme
5
  • Raporla
Cevap
Fatih Aslan
Fatih Aslan
22K UP
Okur

İnsanın diğer canlılardan bir farklı yok. Canlılık, dünyada milyar yıldan daha üzün bir süredir var. Dünyanın kaynakları sınırlı ve aynı kaynaklar sürekli geri dönüşüm ile yeniden kullanılıyor. Ölüm, evrimsel süreçte her yeni neslin, değişen çevre şartlarına adapte olması gereken en büyük mekanizmalardan birisidir.

Ölümden sonra yaşam hiç bir bilimsel temeli olmayan, sadece dinlerde geçen bir inanıştır.

Bu Reklamı Kapat

Biyolojiye göre, bir kedi ölünce ne olucaksa, insada o olucaktır. Bedenini oluşturan moleküller yeniden toprağa karışıp ya daha sonraki bir canlının yada cansız bir nesnenin bir parçasını olacak.

4
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.