Ölümden sonra ne olacak diye korkuyorum ve beni rahatsiz ediyor, buna karşı ne yapabılırım?

Uzatmadan yanıt vermem gerekirse; Doğmadan önce nasılsa, öldükten sonrada öyle olacak.

Başlarda bunu kavraman ve anlaman pek mümkün olmayabilir ama üstüne bir nebze düşündüğün zaman işler çok daha basit oluyor ve zamanla taşlar yerine oturuyor.

Ayrıca belirtmem gerekirse ben bir dinsiz olarak yaklaşıyorum ve sonsuz merhametli bir tanrının "kendi ruhundan üflediği" bir canlıyı merhamet sınırları içinde sonsuza dek yakacak kadar sosyopat olduğunu zannetmiyorum. Bizim iyi/kötü, merhametli/merhametsiz gibi insanlara özgü tanımlarımıza uyan bir tanrı varsa ve o tanrı iyiyse cehennem diye bir yeri yaratmazdı, o yüzden bence asıl derdin, cennet/cehennem olmamalı ama elbette bu inanç meselesi. ^[1]

Ölüm korkusu, bilimsel literatürde "Thanatophobia" (ölüm kaygısı) olarak adlandırılır ve evrimsel psikoloji açısından bakıldığında, aslında türümüzün hayatta kalmasını sağlayan temel bir mekanizmadır. Beynimizin en ilkel bölgesi olan amigdala, hayatta kalmaya programlıdır; bu nedenle "yok olma" veya "belirsizlik" düşüncesini doğrudan bir tehdit olarak algılar ve vücutta çarpıntı, huzursuzluk gibi kaygı sembollerini tetikler. Modern psikolojide bu durum sıklıkla Dehşet Yönetimi Teorisi (Terror Management Theory) ile açıklanır. Bu teoriye göre, insanlar ölümün kaçınılmaz olduğu gerçeği ile bu gerçeğin yarattığı dehşet arasında bir denge kurmak için kültürel değerlere, inançlara veya kalıcı eserler bırakma (yazarlık, sanat, aile kurma) dürtüsüne tutunurlar.

Nörobilimsel açıdan bakıldığında ise, zihnin sonsuzluk veya ölüm sonrası gibi somut karşılığı olmayan kavramları anlamlandırmaya çalışırken "hata vermesi" oldukça doğaldır. Beynimiz, neden-sonuç ilişkisi ve somut verilerle çalışmaya alışkındır; veri olmayan bir boşlukla karşılaştığında bu boşluğu korku senaryolarıyla doldurma eğilimi gösterir. Bu kaygıyı yönetmek için bilişsel davranışçı yaklaşımlar, bu düşüncelerin sadece biyolojik bir sinyal olduğunu fark etmeyi ve dikkati fiziksel dünyaya (duyusal verilere) odaklamayı önerir. Bilim, bu korkunun bastırılmasından ziyade, yaşamın biyolojik bir süreç olarak kabul edilmesinin ve toplumsal bağların güçlendirilmesinin kaygıyı optimize ettiğini savunmaktadır.^[1]

Bu soruyu görünce bilimsel bir çalışma vardı aradım ama bulamadım. uyku ve ölüm esnasında beynin çok daha yüksek performasnlarda aktivite halinde olduğuna dair bir çalışma. ölüm esnasında yaşanan bu yüksek aktivite muhtemelen başka bir hal değişimine doğru hareket eden kalkışa hazır bir roket misali. kuşkusuz ölüm anı kişiden kişiye değişse de zor ve meşakatli bir olgu olsa gerek. ilkel ve gelişmiş toplumlar gelenek ve teolojilerine göre ölümden sonra bir yaşamın olduğuna fikir birliği yaparlar. bu toplumlar birbirlerini görsün veya görmesin bu durum hemen hemen bütün toplumlarda mevcuttur. dolayısıyla bu fikri tamamen yok saymak zorlama bir durum olabilir.

Ölümün meşakatini arttıran veya azaltan unsurlar insanların yaşama biçimleri olacaktır. bu yazıya yapılmış olan bilimsel veriler de kıymetli bilgiler sunmaktadır. bu nedenle bilimsel verilere özel olarak değinmedim. Hayatta kalma dürtüsü her ne kadar güçlü olsa da insan da sonuçta bu dürtü insanı ölümsüzlüğe taşımayacaktır. dolayısıyla ölüm olgusunun ıstırabını tersine çevirmek için kültürel ve teolojik öğretilerden faydalanılabilir.