Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
6

Ölüm geni tam olarak nedir?

166 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
1 Cevap
Kabul Edilen Cevap
Atanur Yıldız
Atanur Yıldız Pratisyen Doktor (Emekli)

Ölüm geni [1][2]

(Hayatın sona ermesi anlamına gelen “ölümle” ilgisi yoktur. Ne olduğunu yazıyı okuyunca anlayacaksınız.)

Bu Reklamı Kapat

(Kaynak 1'den)

2002 Nobel Tıp Ödülünü alan üç araştırmacı, "organ oluşumu ve programlı hücre ölümünün genetik yapısıyla” ilgili çalışmaları nedeniyle ödüle layık görüldü.

Bu Reklamı Kapat

Ölüm geni

Ödülü veren kurumun açıklamasına göre, bu bilim adamları bir çeşit barsak paraziti ile yaptıkları deneysel çalışmalar ile organizmanın gelişmesini ve hücrelerinin programlı ölümünü yöneten kilit öneme sahip genleri saptadılar, benzer genlerin insan dâhil daha gelişmiş organizmalarda da bulunduğunu belirlediler. Bu keşfin tıp araştırmaları alanında çok anlamlı olduğu, birçok hastalığın nasıl oluştuğunun daha iyi anlaşılmasına olanak verdiği belirtildi.

Bu bilim adamlarından biri kimyasal maddeler ile gen mutasyonu olabileceğini ve bu mutasyonların belirli organların gelişimini etkileyeceğini gösterdi, 1974 yılında yayınlanan bu çalışması ile ödül kazandı. Bu çalışmaları sürdüren diğer bilim adamları hücre gelişiminin, hücre ölümünün aşamalarını ayrıntılı olarak ortaya koydular ve ilk kez hücre ölümüne neden olan gen mutasyonunu gösterdiler. Çalışmalarını 1976'da yayınladılar.

Bu çalışmaları geliştiren yine başka bir bilim adamı programlı hücre ölümüne neden olan genleri 1986'da tanımladı. Daha sonraki çalışmalarla hücre ölümünü önleyen başka bir gen de tanımlandı. Sonraki yıllarda insanda da benzer etkili bazı genler tanımlandı, bugün insanlarda benzer etkili tanımlanmış birçok gen olduğu biliniyor.

Programlı hücre ölümüne tıp dilinde apoptoz deniyor…

Hücre ölümünün ana tiplerinden biridir; genetik sistemde kodlanmış kendi kendini yok etme programını içeren mekanizmanın aktifleşmesiyle tetiklenir…

***

(Kaynak 2'den)

Bu Reklamı Kapat

Apoptoz, programlanmış hücre ölümü sürecidir. İstenmeyen hücreleri ortadan kaldırmak için erken gelişme (organogenez) sırasında kullanılır; örneğin, gelişmekte olan bir elin parmakları arasındaki dokuyu kaldırır. Yetişkinlerde, apoptoz, onarılamayacak şekilde hasar görmüş hücrelerden kurtulmak için kullanılır. Apoptoz aynı zamanda kanseri önlemede rol oynar. Apoptoz herhangi bir nedenle önlenirse, kontrolsüz hücre bölünmesine ve ardından bir tümörün gelişmesine yol açar.

"Apoptoz", ağaçtan düşen bir yaprak gibi, Latince "düşmek" anlamına gelen bir kelimedir. Ve ölünce ağaçtan bir yaprak düşer. Ve apoptoz, hücrenin aslında intihar ettiği programlanmış hücre ölümü denen bir süreci ifade eder. Ve bu gerçekleştiğinde, hücreyi gerçekten öldürmek için ve çok fazla karışıklık yaratmadan aktive olan bir hücre içindeki yolların ve proteinlerin bütün bir senaryolu süreci vardır. Bu normal olarak gelişim sırasında olur, örneğin elin gelişiminde, normalde başlangıçta, el bir ördek ayağına ve parmakların arasındaki ağlara çok benzer. Bu hücreler apoptoz yaparak bize parmakları verir. Apoptozun gerçekleşmediği ve insanların web ayaklarıyla doğduğu durumlar vardır. Apoptoz normalde vücutta yeterince uzun süredir bulunan hücrelerde meydana gelir ve bir şekilde yıpranırlar ve bu nedenle sağlıklı, yeni genç hücrelere yer açmaları gerekir. Bu olmadığında, sonuç kanserdir. Ve böylece apoptoz normalde olur ve apoptoz yokluğunda kansere yol açılır. Normal bir insanda çok fazla apoptoz, hücrelerin ölmemesi gerektiği halde öldüğü bir dizi nörodejeneratif hastalıkla sonuçlanır. (Nörodejeneratif hastalıklar, sinir hücrelerinin ilerleyici kaybı ile giden ve bu kayba bağlı olarak sinir sistemi fonksiyonlarının yitimine neden olan bir grup hastalıktır. Bu hastalıklardan en sık görüleni Alzheimer hastalığıdır. Parkinson hastalığı ikinci sıklıkta görülmektedir.)

Şu anda anlamadığımız bir yerden onlara (sinir hücrelerine) ölmelerini söyleyen mesajlar geliyor, mesela beynin alt kısmının (orta beyin) belirli bir bölümünde Parkinson hastalığına neden olan şey bu mekanizmadır. Bu aynı zamanda Huntington, Alzheimer ve Lou Gehrig (ALS) hastalığını ve bir dizi başka nörodejeneratif hastalığı izah eder.

Yazar: Dr. Christopher P. Austin

Çeviren: Dr. Atanur Yıldız

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Ölümün Geni. Alındığı Tarih: 24 Mart 2022. Alındığı Yer: m.bianet.org | Arşiv Bağlantısı
  2. Christopher P. Austin, M.D.. Apoptosis. Alındığı Tarih: 24 Mart 2022. Alındığı Yer: NIH | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
2
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et