Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Begüm Özdal
Begüm Özdal
4,735 UP
Üye
6

Ölüm geni tam olarak nedir?

2,488 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Atanur Yıldız
Atanur Yıldız
3,975 UP
Pratisyen Doktor (Emekli)

Ölüm geni [1][2]

(Hayatın sona ermesi anlamına gelen “ölümle” ilgisi yoktur. Ne olduğunu yazıyı okuyunca anlayacaksınız.)

(Kaynak 1'den)

Tüm Reklamları Kapat

2002 Nobel Tıp Ödülünü alan üç araştırmacı, "organ oluşumu ve programlı hücre ölümünün genetik yapısıyla” ilgili çalışmaları nedeniyle ödüle layık görüldü.

Ölüm geni

Ödülü veren kurumun açıklamasına göre, bu bilim adamları bir çeşit barsak paraziti ile yaptıkları deneysel çalışmalar ile organizmanın gelişmesini ve hücrelerinin programlı ölümünü yöneten kilit öneme sahip genleri saptadılar, benzer genlerin insan dâhil daha gelişmiş organizmalarda da bulunduğunu belirlediler. Bu keşfin tıp araştırmaları alanında çok anlamlı olduğu, birçok hastalığın nasıl oluştuğunun daha iyi anlaşılmasına olanak verdiği belirtildi.

Bu bilim adamlarından biri kimyasal maddeler ile gen mutasyonu olabileceğini ve bu mutasyonların belirli organların gelişimini etkileyeceğini gösterdi, 1974 yılında yayınlanan bu çalışması ile ödül kazandı. Bu çalışmaları sürdüren diğer bilim adamları hücre gelişiminin, hücre ölümünün aşamalarını ayrıntılı olarak ortaya koydular ve ilk kez hücre ölümüne neden olan gen mutasyonunu gösterdiler. Çalışmalarını 1976'da yayınladılar.

Tüm Reklamları Kapat

Bu çalışmaları geliştiren yine başka bir bilim adamı programlı hücre ölümüne neden olan genleri 1986'da tanımladı. Daha sonraki çalışmalarla hücre ölümünü önleyen başka bir gen de tanımlandı. Sonraki yıllarda insanda da benzer etkili bazı genler tanımlandı, bugün insanlarda benzer etkili tanımlanmış birçok gen olduğu biliniyor.

Programlı hücre ölümüne tıp dilinde apoptoz deniyor…

Hücre ölümünün ana tiplerinden biridir; genetik sistemde kodlanmış kendi kendini yok etme programını içeren mekanizmanın aktifleşmesiyle tetiklenir…

***

(Kaynak 2'den)

Apoptoz, programlanmış hücre ölümü sürecidir. İstenmeyen hücreleri ortadan kaldırmak için erken gelişme (organogenez) sırasında kullanılır; örneğin, gelişmekte olan bir elin parmakları arasındaki dokuyu kaldırır. Yetişkinlerde, apoptoz, onarılamayacak şekilde hasar görmüş hücrelerden kurtulmak için kullanılır. Apoptoz aynı zamanda kanseri önlemede rol oynar. Apoptoz herhangi bir nedenle önlenirse, kontrolsüz hücre bölünmesine ve ardından bir tümörün gelişmesine yol açar.

"Apoptoz", ağaçtan düşen bir yaprak gibi, Latince "düşmek" anlamına gelen bir kelimedir. Ve ölünce ağaçtan bir yaprak düşer. Ve apoptoz, hücrenin aslında intihar ettiği programlanmış hücre ölümü denen bir süreci ifade eder. Ve bu gerçekleştiğinde, hücreyi gerçekten öldürmek için ve çok fazla karışıklık yaratmadan aktive olan bir hücre içindeki yolların ve proteinlerin bütün bir senaryolu süreci vardır. Bu normal olarak gelişim sırasında olur, örneğin elin gelişiminde, normalde başlangıçta, el bir ördek ayağına ve parmakların arasındaki ağlara çok benzer. Bu hücreler apoptoz yaparak bize parmakları verir. Apoptozun gerçekleşmediği ve insanların web ayaklarıyla doğduğu durumlar vardır. Apoptoz normalde vücutta yeterince uzun süredir bulunan hücrelerde meydana gelir ve bir şekilde yıpranırlar ve bu nedenle sağlıklı, yeni genç hücrelere yer açmaları gerekir. Bu olmadığında, sonuç kanserdir. Ve böylece apoptoz normalde olur ve apoptoz yokluğunda kansere yol açılır. Normal bir insanda çok fazla apoptoz, hücrelerin ölmemesi gerektiği halde öldüğü bir dizi nörodejeneratif hastalıkla sonuçlanır. (Nörodejeneratif hastalıklar, sinir hücrelerinin ilerleyici kaybı ile giden ve bu kayba bağlı olarak sinir sistemi fonksiyonlarının yitimine neden olan bir grup hastalıktır. Bu hastalıklardan en sık görüleni Alzheimer hastalığıdır. Parkinson hastalığı ikinci sıklıkta görülmektedir.)

Şu anda anlamadığımız bir yerden onlara (sinir hücrelerine) ölmelerini söyleyen mesajlar geliyor, mesela beynin alt kısmının (orta beyin) belirli bir bölümünde Parkinson hastalığına neden olan şey bu mekanizmadır. Bu aynı zamanda Huntington, Alzheimer ve Lou Gehrig (ALS) hastalığını ve bir dizi başka nörodejeneratif hastalığı izah eder.

Yazar: Dr. Christopher P. Austin

Çeviren: Dr. Atanur Yıldız

120 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Ölümün Geni. Alındığı Tarih: 24 Mart 2022. Alındığı Yer: m.bianet.org | Arşiv Bağlantısı
  2. Christopher P. Austin, M.D.. Apoptosis. Alındığı Tarih: 24 Mart 2022. Alındığı Yer: NIH | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close