Nötrinoların elektron veya protonlardan farklı olmasının en büyük sebebi "nötr" olmaları. Bildiğimiz gibi elektron, negatif yüklü, proton ise pozitif yüklüdür. Ancak nötronlar elektriksel olarak nötr oldukları için hiçbir elektromanyetik güçten etkilenmezler.
Hiçbir etkiye maruz kalmadıkları için nötrinolar, madde içerisinde bir etkiye maruz kalmadan yüksek mesafeler kat edebilir. Bu sebeple nötrinolar penetrasyon yeteneği en yüksek parçacıklardır. Öyle ki; Dünya'nın çapı kadar uzunlukta yol kat eden nötrinolardan sadece 10 milyarda 1 tanesi proton veya nötronla etkileşime girer.
Nötrinoların deneysel keşfi ise elektromanyetik güçten etkilenmemeleri sebebiyle bir hayli zor olmuştur.
Tüm Reklamları Kapat
Kaynaklar
Britannica. Neutrino. (27 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 27 Şubat 2021. Alındığı Yer: Britannica
| Arşiv Bağlantısı
Nötrinolar yalnızca zayıf etkileşim ve kütle çekimden etkilenen temel parçacıklardır. Temel parçacık dediğimiz ise başka herhangi bir alt parçacık tarafından ifade edilemeyen elektron, foton, kuark gibi parçacıkları ifade ediyor. Proton ve nötron buna dahil değil, çünkü kuarklardan oluşuyorlar. Nötrinolar aynı zamanda fermiyon grubuna dahiller, spinleri 1/2. Aşağıdaki görselde standart modelin temel parçacıklarını görebilirsiniz.
Bildiğimiz kadarıyla üç adet nötrino çeşnisi (flavor) var. Bunların üçü de temel parçacık olarak standart modelde yer ediniyor: elektron nötrino, müon nötrino ve tau nötrino. Dikkat edecek olursanız elektron, müon ve tau'nun da birer temel parçacık olduğunu göreceksiniz.
Zayıf etkileşim dediğimiz olay aslında dört temel etkileşimden biri, diğer üçü güçlü etkileşim, elektromanyetik etkileşim ve kütle çekim. Zayıf etkileşim genellikle nükleer bozunmalardaki rolü ile biliniyor. Kütleleri çok düşük, yüksüzler ve güçlü etkileşimde bulunmuyorlar. Dolayısıyla nötrinoların çoğu etkileşmeden yıldızların bile içinden geçip gidebiliyor.
Tüm Reklamları Kapat
Nötrinoları tespit etmek için kurulan sistemler de bir hayli ilgi çekicidir. Örneğin IceCube Nötrino Gözlemevi, kutupta buzulun 1.5 ila 2.5 km altındaki bir alandaki 5160 adet dedektörden oluşan bir dizi ile bunu tespit ediyor. Oluşan ikincil parçacıkların suyun altında "suyun ışık içerisindeki hızından" daha hızlı gitmesi sonucu ortaya çıkardığı Cherenkov ışımasını ölçebiliyor. Aşağıdaki görselde IceCube dizisini görebilirsiniz.
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.