Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
6

Neden bazı insanlar sadece gece üretkendir gündüz ise odaklanamazlar?

3,268 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Kayra Gök
Bilim Gönüllüsü

Sorunun cevabı büyük ihtimalle circadian rhythm. Circadian kelimesi Latince circa (eng:about, tr: hakkında) ve diem kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Rhytm ise tahmin edilebileceği üzere ritim demektir. Circadian rhythm'i vücudumuzda yaşanan günlük olayların ritmi olarak kısaca özetleyebilirz. Vücutta salgılanan hormonların (örneğin uyku döngümüzü denetleyen melatonin ve stres hormonu olarak da bilinen cortisol) düzenlenmesinden tutun da vücut ısısına vücutta gerçekleşen döngülerin ne zaman ne sırada olacağını belirleyen şey circadian rhythm dir. Bu ritim ise sleep-wake cycle olarak adlandırılan uyku-uyanıklık döngüsüne bağlıdır. Peki uyku-uyanıklık döngüsü bir insanda nasıl oluşur? Varsayılan ayarı belirleyen şey ışıktır.

sleep-wake cycle
sleep-wake cycle
wikipedia

Kısaca açıklamak gerekirse ışığın varlığını algıladığında beyin uyanıklık hormonu olarak adlandırabileceğimiz melatonini salgılar ve bizi uyandırır. Gece olduğunda ise güneş ışığı olmadığı için karanlık olduğu için melatonin azalır bu sayede uyanık kalmamız gittikçe zorlaşır. Bu ritim 24 saatte bir resetlenir. Yani vücudumuzun işleyişini belirleyin bu ritim Dünya'nın kendi etrafındaki dönüşü ile bağlantılıdır. Ancak bu ritmi bozabilir ve sekteye uğratabilirsiniz. Karanlık olduğunda ne kadar çok uyanık kalır ve bu uykusuzluk durumunda ne kadar çok ışığa maruz kalırsanız vücudunuzun biyolojik ritmi o kadar çok etkilenir. Çünkü ışığı algılayan beyin melatonini o kadar salgılamaya devam eder. Bu yüzden uzmanların akşam belli bir saatten sonra özellikle uyku vaktimize yakın bilgisayar ve telefon kullanımımızı azaltmamızı tavsiye ettiklerini sıkça duyarız. Ayrıca kaliteli bir uyku için uyuduğumuz yerin karanlık olması önerilir. Uyku-uyanıklık döngüsü bazen o kadar bozulur ki bir zamanlar zorunluluktan bile olsa gece uyumayan insanların bir yerden sonra bu zorunluluğun ortadan kalkmasına rağmen hava aydınlandığında uykuları gelmeye başlar. Dünyada büyük bir çoğunluk, ben de dahil, bahsettiğiniz gibi geceleri daha üretken olmak vb. şeyler tecrübe etmektedir çünkü ritmi bozulan bireylerde beynin gece uyku modunda olmamasına neden olur bu da normal şartlar altında sabah saatlerinde dinç ve üretken olması gereken beynin gece saatlerinde üretken olması demek (uyuyor olması gereken beynin uyumuyor olmasından dolayı cortisol salgılayan beynin iştahınızı arttırması gibi birtakım başka yan etkiler de oluşur.) Modern dünyanın getirdiği sorumluluklar, akşam geç saatlere kadar çalışmak, vize haftası gibi, bizi hava karardığı gibi uyumaktan alıkoyar. Her ne kadar çoğunlukla uyku-uyanıklık döngümüz tam tersine dönmesede uyanık kaldığımız bir kaç saat bile bunu olumusuz etkileyebilir.

Not: Her ne kadar çok okuyan birisi olsamda çok uzatmamak amacıyla özet geçtim. Eksik bilgiler olabilir aşağıya bırakacağım linkten detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz. Bilimle kalın : )

Tüm Reklamları Kapat

569 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Wikipedia. Circadian Rhytm. (26 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 26 Aralık 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
4
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close