Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
4

Neden bazı insanlar sadece gece üretkendir gündüz ise odaklanamazlar?

1
111 görüntülenme
Teşekkür (3)
Hatırla (2)
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Sorunun cevabı büyük ihtimalle circadian rhythm. Circadian kelimesi Latince circa (eng:about, tr: hakkında) ve diem kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Rhytm ise tahmin edilebileceği üzere ritim demektir. Circadian rhythm'i vücudumuzda yaşanan günlük olayların ritmi olarak kısaca özetleyebilirz. Vücutta salgılanan hormonların (örneğin uyku döngümüzü denetleyen melatonin ve stres hormonu olarak da bilinen cortisol) düzenlenmesinden tutun da vücut ısısına vücutta gerçekleşen döngülerin ne zaman ne sırada olacağını belirleyen şey circadian rhythm dir. Bu ritim ise sleep-wake cycle olarak adlandırılan uyku-uyanıklık döngüsüne bağlıdır. Peki uyku-uyanıklık döngüsü bir insanda nasıl oluşur? Varsayılan ayarı belirleyen şey ışıktır.

sleep-wake cycle
sleep-wake cycle
wikipedia

Kısaca açıklamak gerekirse ışığın varlığını algıladığında beyin uyanıklık hormonu olarak adlandırabileceğimiz melatonini salgılar ve bizi uyandırır. Gece olduğunda ise güneş ışığı olmadığı için karanlık olduğu için melatonin azalır bu sayede uyanık kalmamız gittikçe zorlaşır. Bu ritim 24 saatte bir resetlenir. Yani vücudumuzun işleyişini belirleyin bu ritim Dünya'nın kendi etrafındaki dönüşü ile bağlantılıdır. Ancak bu ritmi bozabilir ve sekteye uğratabilirsiniz. Karanlık olduğunda ne kadar çok uyanık kalır ve bu uykusuzluk durumunda ne kadar çok ışığa maruz kalırsanız vücudunuzun biyolojik ritmi o kadar çok etkilenir. Çünkü ışığı algılayan beyin melatonini o kadar salgılamaya devam eder. Bu yüzden uzmanların akşam belli bir saatten sonra özellikle uyku vaktimize yakın bilgisayar ve telefon kullanımımızı azaltmamızı tavsiye ettiklerini sıkça duyarız. Ayrıca kaliteli bir uyku için uyuduğumuz yerin karanlık olması önerilir. Uyku-uyanıklık döngüsü bazen o kadar bozulur ki bir zamanlar zorunluluktan bile olsa gece uyumayan insanların bir yerden sonra bu zorunluluğun ortadan kalkmasına rağmen hava aydınlandığında uykuları gelmeye başlar. Dünyada büyük bir çoğunluk, ben de dahil, bahsettiğiniz gibi geceleri daha üretken olmak vb. şeyler tecrübe etmektedir çünkü ritmi bozulan bireylerde beynin gece uyku modunda olmamasına neden olur bu da normal şartlar altında sabah saatlerinde dinç ve üretken olması gereken beynin gece saatlerinde üretken olması demek (uyuyor olması gereken beynin uyumuyor olmasından dolayı cortisol salgılayan beynin iştahınızı arttırması gibi birtakım başka yan etkiler de oluşur.) Modern dünyanın getirdiği sorumluluklar, akşam geç saatlere kadar çalışmak, vize haftası gibi, bizi hava karardığı gibi uyumaktan alıkoyar. Her ne kadar çoğunlukla uyku-uyanıklık döngümüz tam tersine dönmesede uyanık kaldığımız bir kaç saat bile bunu olumusuz etkileyebilir.

Not: Her ne kadar çok okuyan birisi olsamda çok uzatmamak amacıyla özet geçtim. Eksik bilgiler olabilir aşağıya bırakacağım linkten detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz. Bilimle kalın : )

0
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yeni bir fikre sahip olmak, bir iğne üzerine oturmak gibidir: Ayağa fırlayıp bir şeyler yapmanıza sebep olmalıdır.”
E. L. Simpson
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku