Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Memeli hayvanlar nasıl ortaya çıktı?

Merhaba ben bir şeyi merak ediyorum. Memeli hayvanlar nasıl ortaya çıktı. Hep var mıydı? Dinozorlar çok uzun bir süre dünyada egemen oldu. Ne oldu da yumurtlayan türden, yavrularını doğurup, süt ile besleyen kompleks canlılar oraya çıktı.

1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

İlk tamamen karasal olan Amniyotlar, orta Karbonifer’de sürüngen benzeri amfibilerden türemiştir, birkaç milyon yıl sonrasında (312 myö) Synapsida ve Sauropsida’ya ayrılmıştır. Geç Karbonifer’in Pennsylvanian döneminde ortaya çıkan, memelilerin evriminin başlangıcını teşkil eden Synapsid’ler Jura döneminde ayrılmıştır.

Erken Pennsylvanian döneminde Eupelycosauria görülmeye başlanmıştır.

Eupelycosauria
Eupelycosauria
Fandom

299 mö Sphenacodontia alt takımı ayrışmıştır, 275 milyon yıl önce (mö) vücutlarının altına doğru gelen ekstremitelere sahip olan Therapsida evrimleşmiştir.

Soyu tükenmiş olan bir Sphenacodontia türü, Dimetrodon (295-272 milyon yıl önce)
Soyu tükenmiş olan bir Sphenacodontia türü, Dimetrodon (295-272 milyon yıl önce)
Wikipedia

Permiyen Synapsid’lerinin dışkı fosilleri üzerine yapılan araştırma bazal Therapsida’ların kürklü olduğunu göstermiştir. (Bajdek, Piotr) Bir Therapsida grubu olan, 256 milyon yıl önce evrimleşen Theriodontia’nın (Canavar dişli) memeli benzeri dişleri vardır. Çenelerinde Quadratus kemiği küçülmüştür ve alt çene kemiği büyüktür, diğer Therapsid’lere göre daha fazla memeli benzeri olan ve geçirdiği değişimler ile çiğneme verimini artıran çeneleri vardır.

Theriodontia kaldının üyeleri, Arctognathus, Lycosuchus, Progalesaurus.
Theriodontia kaldının üyeleri, Arctognathus, Lycosuchus, Progalesaurus.
Wikipedia

Therapsida üyesi olan, geç Permiyen’de ayrılan Cynodontia memelilerin öncüsüdür. Cynodontia muhtemelen yumurtluyordu ve muhtemelen endotermikti, şimdiki memelilerde bulunmayan temporal fenestra açıklıkları genişlemişti, arcus zygomaticus’un genişlemesi güçlü çene kaslarına zemin hazırladı.

Cynodontia çeşitlendikçe arka bacak kaslarını destekleyen epipubik kemikleri gelişti ve dik yürüyüşün gelişmesini destekledi, bu da keselilerde olduğu gibi gelişmemiş yavruların doğmasına neden oldu.

Permiyen-Triyas kitlesel yok oluşunda karasal omurgalı türlerinin %70’i ve çoğu karasal bitki kayboldu, ekosistem ve besin zinciri çöktü, yeni düzenli ekosistemin oluşması 30 milyon yıl aldı. Geç Permiyendeki baskın avcılar olan Gorgonopsian’lar ortadan kalkınca etçil nişte Cynodontia’nın ana rakibi dinozorların ve timsahların atası olan Archosaurus oldu. Archosaurus baskın avcı oldu, Archosaurus’lar ile en az rekabete giren iki Cyonodontia grubu başarılı nişlere yerleşti: Tritylodontidae otçuldu ve bu soydan köken alan Mammaliaformes’in ilk üyelerinden olan Sinoconodon’lar böcek yiyen küçük avcılardı. Bir Sinocodon olan Morganucodon bilinen en eski erken memelidir. Morganucodon’ların dişleri diplodonttur, yani bugünkü memelilerdeki gibi erişkinliğe kadar var olan süt dişlerine sahiplerdir.

Morganucodon
Morganucodon
Wikipedia

(260 milyon yıl önce Epicynodontia, Orta Trias’da Probainognathia, Geç Trias’ta Brasilodontidae (Botha-Brink, 2018) ve 213 mö Tritylodontidae sıralarıyla olmak üzere mezozoik boyunca ilerleyen memeli evrimsel süreci gerçekleşmiştir.) Geç Trias Trecnotheria yaşadı

Erken Kreatase’de Symmetrodont olarak devam etti, Orta Jura’da Laurasia’da yaşayan (Cifelli, Kielan-Jaworowska, 2001) Tribosphenida / Boreosphenida keseliler ve plasentalıların atalarını birlikte içeren bir taksondur, modern memeli kulak yapısına, kürek kemiğine ve bazı memeli arka ayak özelliklerine sahiptir.

Bir Symmetrodont olan Zhangheotheriid'in rekonstriksyonu
Bir Symmetrodont olan Zhangheotheriid'in rekonstriksyonu
Phys

Fosil kayıtlarına göre Orta Jura’da, 170 mö Australosphenid ve Theria ayrılmıştır. Theria’lar kabuklu yumurtlar olmadan canlı yavru doğururlar. Australosphenid aşağı sınıfından 115 milyon yıl önce yumurtlayarak üreyen ve günümüzde yaşayan üyeleri olan Monotremata türemiştir. (K.W.S. Ashwell, 2017)

Theria çeşitlenerek fosil kayıtlarına göre bilinen en eski Plasentalıların atası olan Eutherian’lar 160 milyon yıl önce bu soy hattından evrimleşmiştir. (Luo, Yuan, Ji, 2011) Eutherian memelilerde epipubik kemiği yoktur, bu hamilelik sırasında karnın genişlemesini sağlar. (Reilly, White 2003)

Bilinen en eski Eutherian olan Juramaia
Bilinen en eski Eutherian olan Juramaia
Wikipedia

Plasenta, Endojen Retrovirüs Grup W geninin enfeksiyon yoluyla kazanılmasıyla üretilmeye başlanmıştır. Placentalia Geç Kreatase, 90 milyon yıl önce köken almaya başlamıştır. (O'Leary ve ark. 2013)

Keselilerin atası olan Metatherian’lar her çenede dört çift molar dişe sahip olmalarıyla Eutherian’lardan ayırt edilir, bilinen en eski Metatherian olan, Çin’de bulunan Sinodelphys 125 milyon yıl önceye tarihlenir. Paleosen çeşitlenmesinde Güney Afrika’da Keseliler oluşmuştur.

Bilinen en eski Metatheria, 125 milyon yıl önce, Çin
Bilinen en eski Metatheria, 125 milyon yıl önce, Çin
Science
Puan Ver
7
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
7
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Ben; Einstein'ın beyninin kıvrımları veya kütlesiyle, onunla neredeyse eşit yeteneğe sahip kişilerin pamuk tarlalarında ve terhanelerde yaşayıp öldüğü gerçeğinden daha fazla ilgilenmiyorum.”
Stephen Jay Gould