Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Yeet Khan
Üye
2

Maddeler neden soğuyunca birbirlerine yaklaşır ver sertleşir?

Basit belki ama maddeler neden soğuyunca katılaşır veya sertleşir, mesela su soğuduğunda buz oluyor evet ama o buzu bir arada tutan şey ne atomlar soğuyunca birbirlerini mi çekiyor ya da normalde bitişikler de ısınınca birbirlerini mi itiyorlar
351 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Okan Yıldız
Mühendis - Uygulamalı Fizikçi

Oldukça ilginç ve detaylı bir konu bu. Maddeler mikroyapı anlamında iki şekilde katılaşabilir. Kristalleşerek veya amorflaşarak katılaşabilirler. Kristalleşerek katılaşmak demek, moleküller belirli bir düzene göre birbirleriyle ilişki kuruyor demek(Kübik, Ortorombik yapı gibi). Burada moleküller arasında kimyasal olarak bir bağ kurulması söz konusudur. Moleküller soğurken azalan enerjilerini en verimli şekilde kullanabilecekleri yapıya doğru evrilirler, bu durumun sonucu olarakta molekküller arasında kimyasal bağlar kurulur(Metallerde metalik bağ, hidrojenli maddelerde hidrojen bağı gibi). Kristalleşerek katılaşan maddelere örnek olarak metalleri verebiliriz. Bu tip maddeler belirli bir kuvvete kadar elastik(yay gibi) davranırlar ve uygulanan kuvveti kaldırırsanız eski haline geri dönerler. Belirli bir kuvvet eşiğinden sonra ise maddenin mikro boyutlardaki yapısında, moleküller dislokasyon ismi verilen boşluklara doğru akmaya başlarlar ve malzeme artık plastik yani geri dönülemez olarak şekil değiştirmiş olur. Bu kuvvet eşiğine akma noktası(yield point) deniyor.

Tek kristal, Poli kristal ve amorf yapıda moleküller
Tek kristal, Poli kristal ve amorf yapıda moleküller
Wikipedia

Amorflaşarak katılaşan maddelerde ise moleküller düzensiz bir şekilde dizilirler. Amorf katılarda moleküller arasında tam olarak bir kimyasal bağ yoktur. Moleküllerin camsılaşma sıcaklığına düşmesiyle, kinetik enerjileri de azalır ve kütle halinde katı gibi davranırlar. Bu tip maddelere camlar örnek verilebilir. Bu maddelerin katılaşmasına vitrifikasyon, sıvılaşmasına ise camsılaşma denir. Bu malzemelere viskoelastik malzeme de denir. Bunun sebebi malzeme aynı sıcaklıktayken farklı kuvvetlere maruz kaldığında hem katı hem sıvı gibi davranabiliyor olmasındandır. Sonuçta amorf malzemelerin molekülleri arasında kimyasal bir bağ yoktur. Eğer yeteri kadar kuvveti kısa bir süre içerisinde uygulayabilirsen bu malzemeler anlık olarak akışkan gibi davranırlar(Bingham Plastiği oda sıcaklığında bu özelliğe sahip olduğundan iyi bir örnektir).

Tüm Reklamları Kapat

Kristal Kafes Yapıları
Kristal Kafes Yapıları
https://www.toppr.com

Günümüz malzeme biliminde aslında amorf olarak katılaşan maddeleri kristalleştirerek katılaştırma veya aslında kristal olarak katılaşan maddeleri amorf olarak katılaştırma gibi deneyler yapılıyor. Örneğin plastikleri kristalleştirerek katılaştırma çabaları veya seramikleri amorflaştırarak katılaştırma çalışmaları meşhur bir alandır. Bununla birlikte kristalli katıların mikro boyuttaki tanecik yapıları katılaşma sırasında oluşur, madde ne kadar hızlı soğarsa tanecik boyutu o kadar küçük olur. Günümüzde örneğin 1m3 hacme sahip bir metalin tamamı tek bir kristal yapı yani tanecikten oluşabilir mi gibi sorular çalışılmakta.

Solda polikristal, ortada yönlendirilmiş kristal ve sağda tek kristal yapıda imal edilmiş türbin motoru kanatçıkları.
Solda polikristal, ortada yönlendirilmiş kristal ve sağda tek kristal yapıda imal edilmiş türbin motoru kanatçıkları.
Journal of Manufacturing and Materials Processing. 2020; 4(4):101

[1][2][3]

Kaynaklar

  1. Encyclopedia Britannica. Crystal - Types Of Bonds. Alındığı Tarih: 2 Kasım 2022. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
  2. J. H. Snoeijer, et al. (2020). The Relationship Between Viscoelasticity And Elasticity. Proceedings of the Royal Society A. doi: 10.1098/rspa.2020.0419. | Arşiv Bağlantısı
  3. omnexus. Glass Transition Temperature (Tg) Of Plastics - Definition & Values. Alındığı Tarih: 2 Kasım 2022. Alındığı Yer: omnexus specialchem | Arşiv Bağlantısı
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Kargalar 200 Yıl Yaşıyor Olabilir mi?
Kargalar 200 Yıl Yaşıyor Olabilir mi?
Piyango Nasıl Kazanılır? (GARANTİLİ)
Piyango Nasıl Kazanılır? (GARANTİLİ)
Kendi Kendine Konuşanlar Deli mi?
Kendi Kendine Konuşanlar Deli mi?
Zaman Oku: Zamanın İleri Aktığını Nereden Biliyoruz?
Zaman Oku: Zamanın İleri Aktığını Nereden Biliyoruz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close