Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Yeet Khan
Üye
2

Maddeler neden soğuyunca birbirlerine yaklaşır ver sertleşir?

Basit belki ama maddeler neden soğuyunca katılaşır veya sertleşir, mesela su soğuduğunda buz oluyor evet ama o buzu bir arada tutan şey ne atomlar soğuyunca birbirlerini mi çekiyor ya da normalde bitişikler de ısınınca birbirlerini mi itiyorlar
357 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Okan Yıldız
Mühendis - Uygulamalı Fizikçi

Oldukça ilginç ve detaylı bir konu bu. Maddeler mikroyapı anlamında iki şekilde katılaşabilir. Kristalleşerek veya amorflaşarak katılaşabilirler. Kristalleşerek katılaşmak demek, moleküller belirli bir düzene göre birbirleriyle ilişki kuruyor demek(Kübik, Ortorombik yapı gibi). Burada moleküller arasında kimyasal olarak bir bağ kurulması söz konusudur. Moleküller soğurken azalan enerjilerini en verimli şekilde kullanabilecekleri yapıya doğru evrilirler, bu durumun sonucu olarakta molekküller arasında kimyasal bağlar kurulur(Metallerde metalik bağ, hidrojenli maddelerde hidrojen bağı gibi). Kristalleşerek katılaşan maddelere örnek olarak metalleri verebiliriz. Bu tip maddeler belirli bir kuvvete kadar elastik(yay gibi) davranırlar ve uygulanan kuvveti kaldırırsanız eski haline geri dönerler. Belirli bir kuvvet eşiğinden sonra ise maddenin mikro boyutlardaki yapısında, moleküller dislokasyon ismi verilen boşluklara doğru akmaya başlarlar ve malzeme artık plastik yani geri dönülemez olarak şekil değiştirmiş olur. Bu kuvvet eşiğine akma noktası(yield point) deniyor.

Tek kristal, Poli kristal ve amorf yapıda moleküller
Tek kristal, Poli kristal ve amorf yapıda moleküller
Wikipedia

Amorflaşarak katılaşan maddelerde ise moleküller düzensiz bir şekilde dizilirler. Amorf katılarda moleküller arasında tam olarak bir kimyasal bağ yoktur. Moleküllerin camsılaşma sıcaklığına düşmesiyle, kinetik enerjileri de azalır ve kütle halinde katı gibi davranırlar. Bu tip maddelere camlar örnek verilebilir. Bu maddelerin katılaşmasına vitrifikasyon, sıvılaşmasına ise camsılaşma denir. Bu malzemelere viskoelastik malzeme de denir. Bunun sebebi malzeme aynı sıcaklıktayken farklı kuvvetlere maruz kaldığında hem katı hem sıvı gibi davranabiliyor olmasındandır. Sonuçta amorf malzemelerin molekülleri arasında kimyasal bir bağ yoktur. Eğer yeteri kadar kuvveti kısa bir süre içerisinde uygulayabilirsen bu malzemeler anlık olarak akışkan gibi davranırlar(Bingham Plastiği oda sıcaklığında bu özelliğe sahip olduğundan iyi bir örnektir).

Kristal Kafes Yapıları
Kristal Kafes Yapıları
https://www.toppr.com

Günümüz malzeme biliminde aslında amorf olarak katılaşan maddeleri kristalleştirerek katılaştırma veya aslında kristal olarak katılaşan maddeleri amorf olarak katılaştırma gibi deneyler yapılıyor. Örneğin plastikleri kristalleştirerek katılaştırma çabaları veya seramikleri amorflaştırarak katılaştırma çalışmaları meşhur bir alandır. Bununla birlikte kristalli katıların mikro boyuttaki tanecik yapıları katılaşma sırasında oluşur, madde ne kadar hızlı soğarsa tanecik boyutu o kadar küçük olur. Günümüzde örneğin 1m3 hacme sahip bir metalin tamamı tek bir kristal yapı yani tanecikten oluşabilir mi gibi sorular çalışılmakta.

Tüm Reklamları Kapat

Solda polikristal, ortada yönlendirilmiş kristal ve sağda tek kristal yapıda imal edilmiş türbin motoru kanatçıkları.
Solda polikristal, ortada yönlendirilmiş kristal ve sağda tek kristal yapıda imal edilmiş türbin motoru kanatçıkları.
Journal of Manufacturing and Materials Processing. 2020; 4(4):101

[1][2][3]

Kaynaklar

  1. Encyclopedia Britannica. Crystal - Types Of Bonds. Alındığı Tarih: 2 Kasım 2022. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
  2. J. H. Snoeijer, et al. (2020). The Relationship Between Viscoelasticity And Elasticity. Proceedings of the Royal Society A. doi: 10.1098/rspa.2020.0419. | Arşiv Bağlantısı
  3. omnexus. Glass Transition Temperature (Tg) Of Plastics - Definition & Values. Alındığı Tarih: 2 Kasım 2022. Alındığı Yer: omnexus specialchem | Arşiv Bağlantısı
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close