Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
1
Puan Ver

Kütle çekimi bir ivme midir?

Bunu dünya yüzeyindeyken nasıl anlarız? Veya dünya nasıl ivmeli hareket eder?

2
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Genel görecelik teorisindeki eşdeğerlik ilkesine göre yerel olarak (yani küçük bir mesafe için) kütle çekimi ile ivmeyi birbirinden ayırd edemezsiniz. Elbette bu genel anlamda "kütle çekimi bir ivmedir" anlamına gelmiyor. Lokal (yerel) olarak böyle olduğu düşünülebilir. Bu, giriş seviyesindeki genel görecelikte, sıklıkla şu örnekle anlatılır: hiç camı olmayan, dışarısı ile irtibat kuramayacağınız bir araç içinde olduğunuzu düşünün. Araç dünyanın çekiminde ve ivmesiz hareket ediyorsa (ya da hareket etmiyorsa) g (=9,81 m/s^2) kadarlık bir yerçekimi ivmesi hissedersiniz. Araç dünyanın (ya da başka bir şeyin) çekiminde olmasa ama g kadarlık bir ivme ile (yukarı doğru) hızlansa, yine aynı şeyi hissedersiniz. Dahası, elinizde kütle çekimini ölçebilen bir cihaz olsa ve ölçüm yapsanız, aracın kütle çekimi etkisinde olmadığı ama ivmeli hareket yaptığı durum ile kütle çekiminde olduğu ve hareket etmediği (ya da ivmesiz hareket ettiği) durumda aynı ölçüm sonucunu elde edersiniz. Yani "ivme" mi "kütle çekimi" ni ayırd edemezsiniz.

Ancak içinde olduğunuz araç yeterinde büyükse, kütle çekimi etkisinde olduğunuz durumda, aracın farklı yerlerinde yaptığınız ölçümler farklı sonuç verecektir. Sonuçta, kütle çekimi mesafe ile ilgilidir. Bu da "ivme" ile "kütle çekimi" ni birbirinden ayırd edebilmenizi sağlayacaktır. İşte "lokal (yerel)" olma koşulu tam da bu noktada ortaya çıkıyor. Bu koşul ancak aracın boyutlarının küçük olması durumunda sağlanıyor. Bu koşul sağlandığından ivme ile kütle çekimi etkilerini birbirinden ayıramıyorsunuz.

Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Öncelikle ivmenin ne olduğunu söyleyelim. İvme, hızın zamana göre türevine verilen isimdir ve vektörel bir büyüklüktür. Bu nedenle ivmeli hareketten bahsedebilmemiz için cismin bir doğrultudaki hızının değişmesi gerekir. Sorunuza dönersek; kütle çekimi bir ivme değildir bir kuvvettir ancak ivmeli harekete sebep olur.

F=m.a

F=kuvvet, m=kütle, a=ivme

formülünü incelediğimizde ivmeli hareket için bir kuvvetin gerektiğini görebiliriz. Kütle çekimi de bu kuvvetlerden bir tanesi olabilir. Dünyamızın da ivmeli hareketine katkıda bulunan bu kütle çekim kuvvettidir. Ayrıca Dünya dönme hareketi yaptığından hareket yönü sabit kalmaz. Bu da Dünyanın ivmeli hareketine bir örnek olarak gösterilebilir.

Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
1
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Günümüzde bilim insanları dilenciler gibi görülmektedir. Ellerindeki teneke kutular, devletin fon ajanslarına ısrarla doğrultulmuştur.”
J. Doyne Farmer