Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
4
Puan Ver

Kuantum dalgalanmaları en basit şekilde nasıl açıklanır?

Yoktan var olabilen enerjiyi ( pozitif yüklü elektronu veya her neyse ) anlamakta güçlük çekiyorum, yardımcı olursanız sevinirim.

1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Sanırım en basit olup da çok da yanlış olmayacak bakış açısı şöyle:

Heisenberg eşitsizliği gereği bir sistemdeki bazı kardeş özellikleri aynı anda tam olarak bilemeyiz! Bunun en meşhur örneği konum ve hızdır: Bir sistemin konumunu çok iyi biliyorsak hızını iyi bilemeyiz, hızını iyi biliyorsak konumunu iyi bilemeyiz. Enerji ve zamanı da bu tarz kardeş özellikler olarak düşünebiliriz: Bir sistemin zamanda nasıl değiştiğini ne kadar iyi biliyorsak, enerjisini de o kadar bilemeyiz! Örneğin elimde boş bir kutu olsun. Ben bu kutuyu her saniye kontrol ediyorsam, bu kutunun toplam enerjisi ile ilgili bir belirsizliğim vardır. Saatte bir kontrol etmeye başlarsam enerjisini artık daha net bir şekilde söyleyebilirim. Bu sebeple bu kutu için enerjisi sıfır hiç enerjisi yok diyebilmemin tek yolu ancak kutuyu hiç açıp bakmamamdır, bu durumda da kutunun içinde bir şeylerin var olup yok oluyor olmasının da bir sakıncası yok, çünkü zaten ben onları gözlemlemiyorum (kutuyu açmıyorum).Bir başka bakış açısı da şöyle: Boş kutumun enerjisindeki ve zamandaki belirsizliğin çarpımı 10 birim, bir elektronun kütlesi de 1 birim, bir protonun kütlesi de 1000 birim olsun. Bu durumda bu boş kutumda bir elektron yoktan oluşup 10 saniye var olup  tekrar yok olabilir. Fakat bu boş kutuda oluşan bir protonun saniyenin 100'de biri gibi bir sürede tekrar yok olması gerekmektedir. Kısacası enerji ve zamandaki belirsizliklerin çarpımına uyulduğu sürece yoktan parçacık oluşup oluşmamasının bir sakıncası yok. 

ÖZET: Heisenberg belirsizliği bakış açısından dolayı zaten enerjiyi net ölçemediğimizden yoktan var oluyor demek bir derece hatalı oluyor, çünkü zaten yok dediğimiz durumda bile enerji sıfırdan farklı olabilir (bir belirsizlik var).

DİPNOT: Bu bakış açısına energy-time uncertainity deniyor, ekteki kuantum mekaniği kitabının 2.1. bölümünde de açıklanıyor. Fakat aslında bu belirsizliğin Heisenberg belirsizliği ile bir alakası yok, yani benim yukarıdaki açıklamalarım teknik olarak hatalı! Teknik tabirle konumun ve hızın kuantum mekaniksel operatörleri conjugate variables, fakat enerji ve zamanın böyle bir ilişkisi yok. Yine de özünde anlatmaya çalıştığım şey doğru.DİP NOT 2: Basitçe anlatabilmek için genel kuantum fiziği argümanları kullandım, kuantum alan teorisine girmedim. Oysa kuantum alan teorisine girmeden yoktan parçacık oluşumunu açıklayabilmek mümkün değil. Eğer anlattığımın bir üst düzeyinde bu durumu anlamak isteyen olursa Feynman'ın path integral yöntemini araştırsın (açıkcası fizikçi olmayan ya da ingilizce bilmeyen birine tavsiye etmem).

Öne Çıkarılan Cevap
Puan Ver
4
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
4

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
İlgili Yazılarımız
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Sadece kısa bir mesafeyi görebiliriz. Ancak o mesafede bile yapılması gereken birçok şeyi görebiliriz.”
Alan Turing
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol