Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
1
Puan Ver

Kimdir bu azeriler??

Bazı azerbaycanlılar kendilerine "azeri" dendiğinde rahatsız oluyor. "biz azerbaycan türküyüz, azeri değiliz" diyorlar. Soru şu, eğer azerbaycan halkı azerbaycan türk'ü ise, o halde azeriler kimdir ve nerededir? Ya da "azeriler" isimli bir topluluk var mı? Bu ismin nahoş bir anlamı veya çağrışımı mı var ki, azerbaycanlılar böyle sert tepki gösteriyor? Nereden çıktı bu azeri sözcüğü? Son olarak azerbaycan ismindeki "azer" kökünün azerilerle bağlantısı var mıdır?

3
190 görüntülenme
Teşekkür (2)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

merhabalar Yakup Tanış

Öncelikle Azerbaycan kelimesinin kökenine bakalım. "hazer" ve "bayegân" kelimelerinden oluşan ve birleşik bir isim olan "Azerbaycan" ismi, "Hazer" deniz adı ve Farsça "bayegân" kelimelerinin birleşmesinden oluşmuştur. Türkçe kelimelerde yansıma kelimeler dışında aslî ses olarak /h/, /ḥ/ ve/ḫ/ sesleri olmadığından "Ḫazer/Hazer" isminin başındaki /ḫ/ veya /h/ sesi kullanımdan düşmüş, "Hazer" kelimesi "Azer" şeklini almıştır. "Bayegân" kelimesindeki vurgusuz orta hece ünlüsünün düşmesi ile kelime "baygan"; Arapların /g/ sesini /c/ şeklinde telaffuz etmelerinden dolayı ise "baycan" şeklini almıştır. Tarihî gelişimi "Hazerbayegân > Azerbayegân > Azerbaygan > Azerbaycan" şeklinde olan "Azerbaycan" ismi, "Hazar memleketi, Hazar yurdu, Hazar toprakları" anlamına gelmektedir. AZERBAYCAN DEMOKTARİK CUMHURİYETİ de daha çok coğrafi konumundan esinlenmiştir.

18 ve 19. yüzyıllarda Rus ve İran işgallerinde Azerbaycan da yaşayan Türkler başka ülkelerin boyunduruğu altına girmiştir.(bura hakkında sağlam kaynak yok, kulaktan dolma bilgiler yazıyorum) Farsların bu türkleri aşşağılamak için kullanıldığı söyleniyor halk arasında. Zaten Azeri diye bir Irk yok Türk dünyasında, Anadolu'ya bütün Türk kavimleri Selçuklu devleti ile Türk oldular. Bu düşünceye göre Azeri değil Azerbaycan'da yaşayan Türk denilmesini tercih ediyorlar.

KENDİ YORUMUM= Azerbaycan Türkü demek çok uzun olduğundan Azeri demek daha kolayıma geliyor. Zaten Türkiye'de Azeri demek kötü bir anlama gelmiyor. Zenci kelimesi gibi, Amerika'da bu ırkçı bir kelimeyken Türkiye'de ırkçı bir kelime değil ve zenci demek kötü yada aşşağılayıcı bir anlamı yok. Başka bir miilet kötü bir amaçla bu kelimeyi kullanması bence duyar kasmayı gerektirmiyor. bence bu konuda duyar kasmak (bayan-kadın da olduğu gibi) çok çocukca bir tavırla kavga etmeye çalışmaktır.

362 görüntülenme
Puan Ver
3
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
3

Çok ilginç geldi banada, sayenizde bende öğrenmiş oldum. Belki bir Azeri yada Azerbaycan Türk'ü bunu daha sosyal açıdan açıklayabilir. Literatürde buna ait çok fazla bir araştırma yok ama bulduğum ODTÜ Sosyoloji bölümüne ait bir çalışmayı aktarıyorum. Aynı literatürü de kaynak bölümüne ekliyorum.

"İktidar partisi ‘Azerbaycancılık’ tanımlaması ile Azerbaycan’daki bütün etnik grupları modern ulus devlet yapılanması içerisinde birarada tutmaya çalışmaktadır. Öte yandan, Müsavat Partisi’nden (H), “Bizim milliyetçiliğimiz, Azerbaycan’ın Azeri Türklerine ait olduğunu söylemektedir. Başkaları bizim adamlarımız değildir” diyerek, iktidarın söylemine karşı net bir tavır sergilemektedir."

Ayrıca görünüşe göre Azerbaycanlı tanımı, Stalinist ve oradaki tanımın tüm kürt, türk,fars kültürler toplamı kapsıyor gibi görünüyor;

"Azerbaycan Cumhuriyeti’nin çoğunluğu ‘Türk’ olarak tanımlanırken 1937 yılında Sovyet devleti bu grubu ‘Azerbaycanlı’ olarak yeniden adlandırmıştır. Bu, Sovyet devletinin formel etnik ilişkileri düzenleyen bir kurum olduğunu gösteren iyi bir örnektir ve Azerbaycan örneği Stalinist ulusculuk inşasının mantığını göstermesi açısından önemlidir. Bu dönemde Azerbaycan’da yaşayan Talış ve Kürtler gibi diğer gruplar da ‘Azerbaycalı’ olarak yeniden tanımlanmışlardır (Sa-royan, 1996: 403-404)."

Özetle, ülkedeki "ulus" tanımlarının bir tartışması gibi duruyor.

118 görüntülenme
Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (2)
Paylaş
1

Kaynaklar

Vikipedilerinde kendileri için Azerbaycanlı ya da Azerbaycan Türk'ü bizim için de Türkiye Türk'ü veya Anadolu Türk'ü dediklerini görüyoruz.

https://az.wikipedia.org/wiki/Az%C9%99rbaycanl%C4%B1lar

https://az.wikipedia.org/wiki/Anadolu_t%C3%BCrkl%C9%99ri

Yukarıda ''Azeri'' kelimesinin kökeni üzerine bazı şeyler yazılmış. Azerbaycan Türkçesi yazılan, Azerbaycan maddesinin tartışmasına baktığımızda da Azeri kelimesinin kullanılmasına üzerine denilenleri görebiliyoruz. Bazıları umursamazken bazıları tepkili.

Kim için Azerbaycanlı, kimin için Azeri kimin için Azerbaycan Türk'ü diyoruz? Azeri Azerbaycan Türk'ü mü Azerbaycanlı mı demek oluyor? Anlayış zihniyet vs. ile alakalı. Belki Türk adının bizim ülkemizce sahiplenilmesinden rahatsız olanlar vardır. Belki Azerbaycan'ın Türkiye'nin bir yöresi gibi görülmesinden rahatsız olan vardır... Azerbaycanlı demek bence daha makbul. Kendilerini öyle tanımlıyorlar. İran'dakilerle birlikte anmak için ben uzata uzata Azerbaycan Türk'ü diyorum. Siyasi konuşmayı sevdiğimden dolayı :D

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir işin yapılamayacağını söyleyenler, o işi yapanların önünü kesmemelidir.”
Anonim
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol