Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
18

Kara delik fotoğraflarında neden bir kısım daha parlak?

Çekilen 2 fotoğrafta da daha parlak bir kısım olduğunu gördüm. Bunun sebebi nedir?
181 görüntülenme
Kara delik fotoğraflarında neden bir kısım daha parlak?
Kara delik fotoğraflarında neden bir kısım daha parlak?
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
2 Cevap
Kabul Edilen Cevap

Çok güzel soru! Kara deliğin etrafındaki o renkli alan, akresyon diski; yani kara delik etrafında aşırı yüksek hızlarda dönen ve bu sırada sürtünme dolayısıyla milyonlarca (ve hatta milyarlarca) derece sıcaklığa erişen gaz ve tozlar. Gördüğümüz, onlardan saçılan ışınlar.

Bu akresyon diski, aşırı yüksek hızlı dönme sebebiyle yassılaşmış halde; küresel değil. Bu, galaksimizin küre şeklinde değil de yassı olmasıyla aynı sebepten. Yüksek hızda dönen ve yeterince güçlü çekim kuvvetiyle bir arada tutulmayan şeyler giderek yassılaşmaya meyilliler.

Bu Reklamı Kapat

Bu diske tam karşıdan bakıyor olsaydık, kara delik etrafında içi boş (karanlık) bir halka gibi görürdük. Ama genelde diske tam karşıdan bakma ihtimalimiz düşük, hafif bir açıyla bakıyoruz. Bu nedenle kara deliğin etrafında bu halka her yerde eşit kalınlıkta değil.

Şimdi sizin sorunuza geliyoruz: Neden bazı yerleri daha parlak? Bunun nedeni kızıla kayma. Eğer akresyon diski ışık hızıyla kıyaslanabilir hızlarda dönmüyor olsaydı, her yerini kabaca aynı parlaklıkta görürdük. Ancak akresyon diski hem müthiş bir hızlarda dönüyor hem de tek yönde dönüyor. Dolayısıyla kara deliğin bir tarafında (aşağıda, en soldaki M87 örneğinde, alt tarafta) akresyon diski bizim baktığımız yöne doğru geliyor, diğer tarafındaysa (M87'de üst tarafta) bizden uzağa doğru gidiyor. Bu da bize doğru olan tarafın daha kırmızımsı ("parlak"), bizden uzağa giden tarafın daha karanlık olmasına neden oluyor.

Bu Reklamı Kapat

Sagittarius A* (yukarıda, en sağda) örneğinde ise 3 parlak nokta görüyoruz. Bu, çok büyük ihtimalle Olay Ufku Teleskobu'nun çözebileceğinden daha hızlı hareket eden akresyon diskinden kaynaklanıyor. Dolayısıyla orada gördüğümüz parlaklıkların hepsi, aslında aynı parlaklığın çoklanmasından kaynaklanıyor.

Bu fotoğrafların aşırı uzaktan toplanan verilerden üretildiği unutulmamalı. Aslında işin bilim tarafında bu fotoğrafların bize gösterdiği en önemli 3 şey var:

  1. Kara delik diye bir şey gerçekten var.
  2. Bunların etrafında gerçekten (dönen ve aşırı sıcak olan) akresyon diskleri var.
  3. Bu akresyon disklerinin stabil yörüngeleri, Albert Einstein'ın Genel Görelilik Teorisi'nin öngördüğü ile %100 örtüşüyor (yani teori bir kez daha doğrulanıyor).

Bunun haricindeki detaylar, bol miktarda istenmeyen veri gürültüsü ("artifact" veya "noise") ile bozulma riskine sahip. O nedenle bu fotoğrafları yorumlarken dikkatli olmak gerekiyor.

591 görüntülenme
Bu cevap, soru sahibi tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
32
  • Raporla
Cevap
Solos Logos
Solos Logos pörfekt

hocam gercekten turuncu mu renkler yada biz dalga boyuna göre bir renklendirmemi yapılıyor bildiğim kadarıyla radyo dalgası o yüzden bi sorayım dedim eğer biz renklendiriyorsak neden turuncu aklımdaki bi taraf neden daha parlak sorusunu cevaplandırdığonız için thx

0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et