Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
25

Kara delik fotoğraflarında neden bir kısım daha parlak?

Çekilen 2 fotoğrafta da daha parlak bir kısım olduğunu gördüm. Bunun sebebi nedir?
1,965 görüntülenme
Kara delik fotoğraflarında neden bir kısım daha parlak?
Kara delik fotoğraflarında neden bir kısım daha parlak?
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap

Çok güzel soru! Kara deliğin etrafındaki o renkli alan, akresyon diski; yani kara delik etrafında aşırı yüksek hızlarda dönen ve bu sırada sürtünme dolayısıyla milyonlarca (ve hatta milyarlarca) derece sıcaklığa erişen gaz ve tozlar. Gördüğümüz, onlardan saçılan ışınlar.

Bu akresyon diski, aşırı yüksek hızlı dönme sebebiyle yassılaşmış halde; küresel değil. Bu, galaksimizin küre şeklinde değil de yassı olmasıyla aynı sebepten. Yüksek hızda dönen ve yeterince güçlü çekim kuvvetiyle bir arada tutulmayan şeyler giderek yassılaşmaya meyilliler.

Bu diske tam karşıdan bakıyor olsaydık, kara delik etrafında içi boş (karanlık) bir halka gibi görürdük. Ama genelde diske tam karşıdan bakma ihtimalimiz düşük, hafif bir açıyla bakıyoruz. Bu nedenle kara deliğin etrafında bu halka her yerde eşit kalınlıkta değil.

Tüm Reklamları Kapat

Şimdi sizin sorunuza geliyoruz: Neden bazı yerleri daha parlak? Bunun nedeni kızıla kayma. Eğer akresyon diski ışık hızıyla kıyaslanabilir hızlarda dönmüyor olsaydı, her yerini kabaca aynı parlaklıkta görürdük. Ancak akresyon diski hem müthiş bir hızlarda dönüyor hem de tek yönde dönüyor. Dolayısıyla kara deliğin bir tarafında (aşağıda, en soldaki M87 örneğinde, alt tarafta) akresyon diski bizim baktığımız yöne doğru geliyor, diğer tarafındaysa (M87'de üst tarafta) bizden uzağa doğru gidiyor. Bu da bize doğru olan tarafın daha kırmızımsı ("parlak"), bizden uzağa giden tarafın daha karanlık olmasına neden oluyor.

Sagittarius A* (yukarıda, en sağda) örneğinde ise 3 parlak nokta görüyoruz. Bu, çok büyük ihtimalle Olay Ufku Teleskobu'nun çözebileceğinden daha hızlı hareket eden akresyon diskinden kaynaklanıyor. Dolayısıyla orada gördüğümüz parlaklıkların hepsi, aslında aynı parlaklığın çoklanmasından kaynaklanıyor.

Bu fotoğrafların aşırı uzaktan toplanan verilerden üretildiği unutulmamalı. Aslında işin bilim tarafında bu fotoğrafların bize gösterdiği en önemli 3 şey var:

  1. Kara delik diye bir şey gerçekten var.
  2. Bunların etrafında gerçekten (dönen ve aşırı sıcak olan) akresyon diskleri var.
  3. Bu akresyon disklerinin stabil yörüngeleri, Albert Einstein'ın Genel Görelilik Teorisi'nin öngördüğü ile %100 örtüşüyor (yani teori bir kez daha doğrulanıyor).

Bunun haricindeki detaylar, bol miktarda istenmeyen veri gürültüsü ("artifact" veya "noise") ile bozulma riskine sahip. O nedenle bu fotoğrafları yorumlarken dikkatli olmak gerekiyor.

832 görüntülenme
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
39
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Solos Logos
pörfekt

hocam gercekten turuncu mu renkler yada biz dalga boyuna göre bir renklendirmemi yapılıyor bildiğim kadarıyla radyo dalgası o yüzden bi sorayım dedim eğer biz renklendiriyorsak neden turuncu aklımdaki bi taraf neden daha parlak sorusunu cevaplandırdığonız için thx

0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close